Các bà: Phạm Thị Nhâm, Vũ Thị Thoa đại diện cho các hộ dân tổ 79, khu 9, phường Cao Thắng (TP Hạ Long) khiếu nại UBND thành phố về việc thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ thực hiện dự án công trình khu tự xây tái định cư, khu dân cư cải tạo Bãi Muối, phường Cao Thắng. Cụ thể các hộ dân khiếu nại với các nội dung: Thành phố không ban hành quyết định thu hồi đất; đề nghị bồi thường hỗ trợ cho các cặp vợ chồng con cháu hộ chính chủ; hỗ trợ đất nông nghiệp ngoài hạn mức như hỗ trợ đất ngoài khu dân cư 140.000 đồng/m2; hỗ trợ giá gạo là 14.000 đồng/kg; quyết định cưỡng chế của thành phố là trái pháp luật...
Được biết nội dung khiếu nại của các hộ dân đã được UBND tỉnh giao Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) xác minh, kiểm tra. Chúng tôi đã trao đổi với ông Nguyễn Mạnh Cường, Giám đốc Sở TN&MT về những nội dung kiến nghị của các hộ dân. Ông Cường cho biết: Hầu hết kiến nghị của các hộ dân đều không có cơ sở. Cụ thể nội dung các hộ dân khiếu nại “thành phố phải ban hành quyết định thu hồi đất gửi cho các hộ dân”, kết quả kiểm tra cho thấy ngày 11-3-2009, TP Hạ Long đã ban hành Quyết định (QĐ) số 237/QĐ-UBND, phê duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng khu tự xây tái định cư và khu dân cư cải tạo Bãi Muối, Cao Thắng. Dự án cũng đã được UBND tỉnh phê duyệt. Ngày 22-5-2009, Ban quản lý (BQL) Dự án công trình thành phố và UBND phường Cao Thắng đã tổ chức họp công khai quy hoạch, QĐ phê duyệt dự án và kế hoạch giải phóng mặt bằng (GPMB), đồng thời có văn bản thông báo cho các hộ dân kế hoạch, thời gian thực hiện GPMB.
Trong quá trình chuẩn bị cho công tác GPMB để thực hiện dự án, BQL Dự án công trình, UBND phường Cao Thắng đã nhiều lần tổ chức họp với tổ dân, khu phố, các hộ dân bị ảnh hưởng để thống nhất công tác đo vẽ trích lục thửa đất, bản đồ GPMB... Đồng thời niêm yết công khai chế độ chính sách, đơn giá bồi thường, phương án bồi thường để các hộ dân được biết. Sau khi đã thực hiện đầy đủ quy trình về công tác GPMB, ngày 18-6-2012, UBND TP Hạ Long đã ban hành QĐ 1416 thu hồi 14.725m2 đất của 15 hộ dân phường Cao Thắng để bồi thường GPMB thực hiện Dự án khu tự xây tái định cư và khu dân cư cải tạo Bãi Muối. Tiếp đến ngày 29-6-2012, UBND thành phố đã ban hành QĐ 1499 phê duyệt phương án bồi thường kèm theo danh sách tên từng hộ gia đình có đất thu hồi và gửi đến từng hộ dân.
Căn cứ theo quy định tại điều 30 và 31 Nghị định 69/2009/NĐ-CP và QĐ 499 của UBND tỉnh thì TP Hạ Long đã thực hiện việc ban hành quyết định thu hồi đất đảm bảo theo trình tự, thủ tục quy định.
Về nội dung các hộ dân yêu cầu được bồi thường hỗ trợ cho các cặp vợ chồng con cháu hộ chính chủ, theo ông Nguyễn Mạnh Cường: Đối với trường hợp các cặp vợ chồng thuộc các thế hệ khác nhau cùng sống trên một thửa đất và sau ngày 1-7-2004 mới tự tách thửa dưới hình thức cho, tặng không thông qua cơ quan có thẩm quyền xác nhận nên không được xác định tách thửa riêng theo quy định của pháp luật. Việc TP Hạ Long không lập phương án bồi thường, hỗ trợ đối với phần diện tích đất nằm ngoài hạn mức của hộ chính chủ cho 5 trường hợp chia tách thửa sau ngày 1-7-2004, dưới hình thức viết tay không thông qua cơ quan có thẩm quyền xác nhận là đúng theo quy định.
Về kiến nghị của các hộ dân “hỗ trợ đất nông nghiệp ngoài hạn mức như hỗ trợ đất ngoài khu dân cư 140.000 đồng/m2 và hỗ trợ chuyển đổi nghề...”, căn cứ điều 37, QĐ 499 của UBND tỉnh quy định về chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề thì thực tế các hộ dân đã được hỗ trợ đối với đất nông nghiệp trong khu dân cư và đất vườn, ao không được công nhận là đất ở theo quy định tại điều 21 NĐ 69. Do vậy các hộ dân không được hỗ trợ chuyển đổi nghề và tạo việc làm theo quy định.
Nội dung các hộ dân đề nghị được hỗ trợ giá gạo là 14.000 đồng/kg và Quyết định cưỡng chế của thành phố là trái pháp luật, TP Hạ Long cho biết: Phương án bồi thường hỗ trợ của thành phố được lập vào tháng 11-2011, thành phố đã lấy giá gạo tẻ bình quân trên thị trường tại thời điểm tháng 11-2011 làm cơ sở để tính giá gạo hỗ trợ. Tại thời điểm đó giá gạo bình quân trên thị trường là 13.500 đồng/kg, vì vậy đơn giá hỗ trợ của thành phố là 13.500 đồng, việc các hộ dân đề nghị 14.000 đồng/kg không có cơ sở để giải quyết. Còn về QĐ cưỡng chế của UBND TP Hạ Long, theo xác minh của Sở TN&MT thì thành phố đã căn cứ vào quy định tại điều 29,30,31,32 NĐ 69/2009/NĐ-CP về cưỡng chế, thu hồi đất và điều 39 Luật Đất đai quy định: Quá 30 ngày kể từ thời điểm phải bàn giao đất, các cơ quan, đoàn thể đã tiến hành vận động, thuyết phục nhưng người có đất bị thu hồi vẫn không chấp hành bàn giao đất bị thu hồi cho Nhà nước thì chính quyền phải cưỡng chế. Mặt khác, việc thực hiện các quy định về chính sách đền bù, hỗ trợ khi GPMB đối với các hộ dân đã đảm bảo đúng quy định, TP Hạ Long không cưỡng chế sai luật.
Ngoài ra, các hộ dân còn khiếu nại về một số nội dung khác như: Đề nghị thành phố phải cho người có đất bị thu hồi vào Hội đồng bồi thường; xác định giá đất ở trung bình theo công văn 310 và QĐ 1748 của UBND tỉnh; phải có phương án tái định cư hoàn chỉnh. Về những nội dung này Sở TN&MT khẳng định là không có cơ sở giải quyết với lý do: TP Hạ Long đã áp dụng đúng các quy định chính sách của Nhà nước, của tỉnh về trình tự, thủ tục bồi thường GPMB. Cụ thể nội dung các hộ dân yêu cầu phải cho người có đất bị thu hồi vào Hội đồng bồi thường, tại quyết định số 42/2010/QĐ-UBND đã nêu thành phần trong Hội đồng bồi thường gồm: Khu trưởng, tổ trưởng tổ dân khu 9 phường Cao Thắng - uỷ viên (trong đó khu 9, phường Cao Thắng chính là khu vực có các hộ dân có đất bị thu hồi); về nội dung các hộ dân yêu cầu xác định giá đất ở trung bình theo công văn 310 và QĐ 1748 thì trên thực tế thành phố đã áp dụng đúng như hướng dẫn, chỉ đạo của công văn (tại mục 3 và điều 1 công văn 310 và QĐ 1748). Còn về nội dung “phải có phương án tái định cư hoàn chỉnh” thì trong phương án bồi thường được UBND TP Hạ Long phê duyệt và thông báo cho các hộ dân có đất bị thu hồi đã nêu rất cụ thể, mặt khác hiện tại chưa có hộ dân nào phải di chuyển chỗ ở, do đó nội dung kiến nghị của các hộ dân về nội dung này không có cơ sở giải quyết.
Căn cứ vào kết quả kiểm tra và các quy định của Nhà nước khi thực hiện thu hồi đất và trình tự thủ tục bồi thường GPMB, Sở TN&MT khẳng định TP Hạ Long đã thực hiện đúng các quy định.
Đặng Nhung
