Thực hiện Chương trình Tổng thể cải cách hành chính (CCHC) nhà nước giai đoạn 2001-2010 và Nghị quyết T.Ư 5 (khoá X) về đẩy mạnh CCHC, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của bộ máy nhà nước; những năm qua TP Hạ Long đã đạt được nhiều kết quả tích cực.
Đó là, tinh thần thái độ phục vụ, ý thức tổ chức kỷ luật của cán bộ, công chức, viên chức được nâng lên; chất lượng hoạt động của các cơ quan, đơn vị sự nghiệp, chính quyền địa phương các cấp có sự chuyển biến rõ nét; giảm bớt sự chồng chéo về quyền hạn, trách nhiệm được giao; quy trình, thủ tục, thời gian giải quyết các yêu cầu thủ tục hành chính của người dân và doanh nghiệp được tinh giản, rút ngắn tương đối; nhiều mô hình hay, cách làm hiệu quả được các đơn vị xây dựng thực hiện, giảm phiền hà đáng kể cho công dân, tổ chức; hiệu lực, hiệu quả quản lý, điều hành tổ chức thực hiện nhiệm vụ của bộ máy nhà nước từ thành phố đến cơ sở được nâng lên.
Người dân đến giải quyết thủ tục hành chính tại bộ phận “một cửa” UBND TP Hạ Long.
Ngay từ khi bắt đầu triển khai thực hiện, TP Hạ Long đã xác định CCHC là nhiệm vụ trọng tâm, trong đó tập trung vào ba khâu then chốt, là: Cải tiến thủ tục hành chính; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức; thực hiện cơ chế “một cửa”. Cùng với đó, thành phố tích cực thực hiện những biện pháp cấp bách nhằm giảm bớt thủ tục phiền hà cho người dân. Trong đó, việc xây dựng công khai hoá, chi tiết hoá các thủ tục hành chính được đặt lên hàng đầu. Hầu hết các thủ tục hành chính, nhất là liên quan đến các ngành: Kho bạc nhà nước, Địa chính, Tư pháp, được thông báo công khai ở trụ sở các phường, các phòng ban chuyên môn. Cùng với đó, thành phố tập trung thực hiện tốt công tác cải cách bộ máy hành chính cho phù hợp với chuyên môn, nghiệp vụ của cán bộ, công chức theo đúng yêu cầu chỉ đạo của tỉnh, của Ban Thường vụ Thành uỷ. Với phương châm “Một việc, ngành nào, cấp nào làm có hiệu quả cao hơn thì giao cho ngành đó, cấp đó làm”, UBND thành phố đã thực hiện phân cấp quản lý trên phạm vi rộng với nhiều lĩnh vực cụ thể tới tận cơ sở, như: Công tác tuyển dụng, sử dụng, thực hiện chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức. Thành phố còn là đơn vị tiên phong trong việc triển khai cơ chế “một cửa” (thành phố từ ngày 1-4-2004; các phường, xã từ ngày 1-10-2004) .
TP Hạ Long cũng là địa phương đi trước trong việc đưa tin học vào quản lý hành chính nhà nước. Từ năm 2004 đến nay, các phòng, ban và trụ sở các phường đều có máy vi tính nối mạng nội bộ của thành phố. Đội ngũ cán bộ được đào tạo, bồi dưỡng kiến thức tin học để có thể thực hiện các thao tác như gửi báo cáo, công văn, thông báo qua thư điện tử, khai thác thông tin trên mạng Internet... UBND thành phố còn lập địa chỉ hộp thư điện tử cho các cơ quan, đơn vị thuộc thành phố để vừa thuận tiện trong công tác điều hành, chỉ đạo, vừa tiếp nhận nhanh các góp ý của nhân dân về quy trình, thủ tục, vướng mắc, những việc làm sai trái, sách nhiễu, tiêu cực, gây phiền hà của cán bộ, công chức, viên chức đối với nhân dân và doanh nghiệp. Từ tháng 4-2006, TP Hạ Long yêu cầu đội ngũ cán bộ phải lưu hành tất cả các loại công văn, giấy tờ... trên mạng nội bộ để phục vụ cho công tác quản lý hành chính. Thành phố thiết lập và thông báo công khai các số điện thoại đường dây nóng tiếp nhận thông tin phản ánh hoạt động của các đơn vị; giải quyết khiếu nại tố cáo, góp ý của công dân, tổ chức và doanh nghiệp. Đặc biệt, từ khi triển khai Đề án 30 (Đề án đơn giản hoá thủ tục hành chính trên các lĩnh vực quản lý nhà nước giai đoạn 2007-2010), cả 3 giai đoạn của Đề án, Hạ Long đều hoàn thành đúng thời gian quy định với chất lượng, hiệu quả cao.
Những cố gắng, nỗ lực của thành phố trong công tác CCHC đã góp phần nâng cao một bước hiệu quả, hiệu lực quản lý nhà nước của chính quyền các cấp; thể hiện rõ tính chất bộ máy hành chính của dân, do dân và vì dân; cơ bản chấm dứt hiện tượng phiền hà, sách nhiễu. Thành phố đã xây dựng được hệ thống văn bản, quy phạm pháp luật đúng pháp luật và thực tế cuộc sống; khắc phục được những sơ hở dễ dẫn đến tham nhũng, lãng phí; sắp xếp bộ máy hành chính tinh gọn hơn, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trong các lĩnh vực kinh tế - xã hội, phù hợp với từng địa phương, cơ sở.
Thời gian tới, tiếp tục đẩy mạnh CCHC, thành phố thực hiện triệt để việc phân định rõ quản lý hành chính nhà nước với quản lý sản xuất kinh doanh và quản lý hoạt động dịch vụ công; bãi bỏ các thủ tục gây phiền hà, nhất là những khâu dịch vụ liên quan đến tổ chức, công dân. Tăng cường phối hợp trên cơ sở phân định trách nhiệm, đề cao kỷ luật, kỷ cương hành chính và trách nhiệm của người đứng đầu; đẩy mạnh phân cấp quản lý để tăng tính chủ động, sáng tạo và trách nhiệm của từng ngành, từng cấp, từng đơn vị và từng cán bộ công chức trong tổ chức, thực thi nhiệm vụ gắn với hiện đại hoá và văn hoá công sở. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động quản lý nhà nước, nâng cao chất lượng và hiệu quả của các dịch vụ hành chính công; tạo điều kiện thuận lợi giải quyết nhanh thủ tục hành chính để các dự án triển khai thực hiện nhanh chóng, có hiệu quả.
