Thực hiện xã hội hóa trong công tác bảo vệ môi trường (BVMT), TP Hạ Long đã chuyển giao toàn bộ việc thu gom chất thải rắn trên địa bàn và quản lý 2 bãi rác Đèo Sen và Hà Khẩu từ Công ty Môi trường Đô thị TP Hạ Long sang Công ty CP Môi trường Đô thị Indevco thực hiện.
Lượng rác thu gom hàng ngày khoảng 200 tấn/ ngày, tỷ lệ thu gom rác thải tại khu vực đô thị đạt khoảng 90%, khu vực xa trung tâm đạt từ 70-75%. Đặc biệt từ năm 2009, Công ty Xử lý chất thải Hạ Long đã đưa vào vận hành Nhà máy xử lý chất thải Hạ Long với công suất xử lý 150 tấn/ngày. Tại đây rác thải được phân tách, chất thải hữu cơ được xử lý làm phân bón, rác vô cơ được đem chôn lấp tại bãi rác Đèo Sen. Bên cạnh đó, các cơ sở kinh doanh dịch vụ khác cũng đã có hợp đồng với Công ty CP Môi trường Đô thị Indevco để thu gom rác, đảm bảo rác thải tại các cơ quan, xí nghiệp, trường học đều được thu gom triệt để, không để tồn gây mất vệ sinh môi trường.
Xử lý rác thải tại Nhà máy xử lý rác thải Hạ Long (Công ty Xử lý chất thải Hạ Long).
Là thành phố du lịch, có Vịnh Hạ Long, di sản thiên nhiên thế giới nên ngoài việc xử lý chất thải rắn đô thị thì công tác thu gom nước thải đô thị được TP Hạ Long quan tâm đầu tư. Hiện trên địa bàn Thành phố có hai nhà máy xử lý nước thải sinh hoạt là Nhà máy Xử lý nước thải Ao Cá và Nhà máy Xử lý nước thải Hà Khánh với công suất trên 10.000m3/ngày đảm bảo thu gom nước thải khu dân cư các phường: Bãi Cháy, Hồng Gai, Bạch Đằng, Trần Hưng Đạo, một phần phường Cao Xanh, Cao Thắng, Yết Kiêu, Hồng Hải và Hà Khánh. Đối với các khu công nghiệp, các cơ sở sản xuất, kinh doanh đến thời điểm hiện nay đã đầu tư một số công trình xử lý nước thải như: Trạm xử lý nước thải KCN Cái Lân công suất 2.000m3/ngày đêm, Trạm xử lý nước thải Bệnh viện tỉnh: 360m3/ngày, Cụm xử lý nước thải mỏ Công ty CP Than Hà Lầm: 200m3/ngày, trạm xử lý nước thải khu đô thị Hà Khánh B... Như vậy đến thời điểm này trên địa bàn Thành phố đã có các công trình xử lý nước thải cho các cơ sở sản xuất công nghiệp với tổng công suất 12.080m3/ngày; các trạm xử lý nước thải khu dân cư tổng công suất 12.700m3/ngày. Theo dự kiến trong giai đoạn 2010-2015, Thành phố sẽ tiếp tục đầu tư 2 nhà máy xử lý nước thải tại phường Hà Khẩu và Hà Phong nhằm xử lý tối đa lượng nước thải sinh hoạt của Thành phố trước khi thải ra môi trường. Việc có các nhà máy xử lý nước thải đã phần nào hạn chế tác động môi trường do việc xả thải trực tiếp nước thải ra Vịnh Hạ Long.
Công tác đầu tư, cải tạo, nâng cấp hệ thống thoát nước khắc phục tình trạng ngập úng được triển khai thực hiện đảm bảo thoát nước, cải tạo điều kiện môi trường. Bên cạnh đó, Thành phố đã sử dụng nguồn kinh phí thu từ phí BVMT đối với hoạt động khai thác khoáng sản. Từ năm 2007 đến nay đã sử dụng trên 133 tỷ đồng bố trí cho các dự án, công trình bảo vệ môi trường trên địa bàn Thành phố đảm bảo hiệu quả đầu tư. Trước đây, Hạ Long có 3 cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng là: Nhà máy Tuyển than Nam cầu Trắng, Công ty CP XNK thuỷ sản Quảng Ninh, Nhà máy Cơ khí Hòn Gai. Các đơn vị cũng đã nỗ lực đầu tư các công trình xử lý nước thải đầu tư các công trình xử lý môi trường, thực hiện nhiều giải pháp bảo vệ môi trường đến nay 3 cơ sở này đã được các ấp có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận ra khỏi danh sách các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.
Mặc dù đã đạt được những kết quả trong công tác BVMT, khắc phục được những điểm nóng gây ô nhiễm môi trường bức xúc. Tuy nhiên, trên địa bàn TP Hạ Long vẫn còn có những khu vực đang chịu ảnh hưởng ô nhiễm như khu dân cư gần Nhà máy Tuyển than Nam Cầu Trắng (phường Hồng Hà); khu dân cư phường Hà Tu, Hà Phong, Hà Khánh gần các khai trường khai thác than lộ thiên của một số đơn vị khai thác than; các khu dân cư gần bãi rác Đèo Sen, Hà Khẩu chịu ảnh hưởng lớn bởi mùi hôi thối, bụi, ngập lụt. Còn nhớ trận mưa hồi tháng 8 vừa qua đã khiến cho nước và bùn, đất từ khai trường mỏ của Công ty CP Than Núi Béo trôi xuống suối Sẹc Lồ tràn ngập vào nhà dân khu 9 và khu 7, phường Hà Tu. Bên cạnh đó, là ô nhiễm môi trường nước, mặc dù các đơn vị khai thác than đã tích cực trong việc đầu tư xây dựng các công trình xử lý nước thải sản xuất. Đến nay tổng công suất các trạm xử lý nước thải mỏ đạt 7.820m3/ngày. Tuy nhiên, so với con số hàng trăm nghìn m3 nước thải/ngày phát sinh thì còn một lượng nước thải mỏ chưa được xử lý, hàng ngày vẫn đổ trực tiếp ra các sông, suối như khu vực suối Lộ Phong, Suối Lại... mà nguồn tiếp nhận cuối cùng là Vịnh Cửa Lục và Vịnh Hạ Long. Theo kết quả quan trắc định kỳ cho thấy một số chỉ tiêu, hàm lượng trong nước thải mỏ vượt quy chuẩn cho phép nhiều lần, như độ pH, COD (lượng oxy cần thiết để ôxy hoá các hợp chất hóa học trong nước) và các kim loại nặng. Bên cạnh đó, thời gian qua Thành phố đã có những biện pháp tích cực nhằm hạn chế các tác động ô nhiễm môi trường do nước thải và rác thải ra Vịnh như tuyên truyền ý thức BVMT cho các cho các hộ dân trên biển. Tuy nhiên, đối với các nhà bè nổi trên Vịnh việc quản lý còn nhiều khó khăn, việc thu gom chất thải lỏng từ các tàu thuyền du lịch, hay bố trí các điểm thu gom chất thải ven bờ chưa được kiểm soát chặt chẽ. Đây cũng là tác nhân tiềm ẩn gây ô nhiễm môi trường nước vịnh Hạ Long. Một vấn đề vẫn còn tồn tại hiện nay nhiều loại chất thải công nghiệp phát sinh như: đất trợ lọc, phoi vụn sắt, gỉ sắt trong công nghiệp đóng tàu; các chất thải như cặn dầu thải, ắc quy thải, bóng đèn huỳnh quang. Song trên thực tế trên địa bàn TP Hạ Long chưa có khu vực để xử lý chất thải công nghiệp và chất thải nguy hại (hiện tại phải chuyển đi tỉnh ngoài để xử lý). Do đó, trong quá trình vận chuyển cũng gây ô nhiễm môi trường.
Để khắc phục những tồn tại trên thời gian tới TP Hạ Long cần có những giải pháp cũng như sự vào cuộc tích cực hơn nữa của các ngành chức năng góp phần gìn giữ môi trường thành phố du lịch, công nghiệp luôn xanh - sạch xứng đáng danh hiệu thành phố bền vững về môi trường của ASEAN.
