Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) là một yếu tố pháp nhân chứng minh quyền được sử dụng một diện tích đất đai nhất định của cá nhân, tổ chức nào đó.
Chị Nguyễn Thị Phường, thôn 5, phường Ninh Dương (TP Móng Cái) bày tỏ bức xúc trước sự chậm trễ của chính quyền địa phương trong việc cấp giấy chứng nhận QSDĐ.
Được biết từ năm 2001, TP Móng Cái đã có chủ trương đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (CNQSDĐ) cho người dân theo Chỉ thị 18 của Thủ tướng Chính phủ. Theo báo cáo của Phòng Tài nguyên và Môi trường Móng Cái, tính đến thời điểm này, Móng Cái đã triển khai cấp được 1.315 giấy CNQSDĐ các loại với diện tích 90,88ha, nâng tổng số giấy CNQSDĐ đã cấp từ trước đến nay lên 13.488 giấy, đạt 88,46%. Mặc dù số hồ sơ còn lại ít (khoảng 300 hồ sơ) nhưng có một nghịch lý là số hồ sơ còn lại đã thực hiện nghĩa vụ tài chính và nhiều trường hợp thực hiện xong cách đây 3-4 năm (trong đó Bắc Sơn 35 hồ sơ; Hải Xuân 150 hồ sơ….) mà vẫn chưa được cấp sổ đỏ. Người dân vẫn cứ mỏi cổ chờ đợi sổ đỏ để được phép xây nhà, thế chấp ngân hàng, vay vốn... Còn cán bộ và cơ quan chức năng địa phương Móng Cái thì đùn đẩy trách nhiệm.
Để tình trạng này xảy ra không thể không nói đến trách nhiệm của chính quyền địa phương, đặc biệt là sự chậm trễ của cán bộ địa chính trong khâu đo đạc, kẻ vẽ bản đồ địa chính. Cụ thể việc thành lập tổ đo vẽ ở các khu dân cư nhiều trường hợp thuê người không có trình độ chuyên môn (trưng dụng các trưởng khu, các thành viên MTTQ, lao động nhàn rỗi…). Bên cạnh đó công tác phân loại hồ sơ và xác định thời điểm thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với các hộ dân chưa được quan tâm. Điển hình là hồ sơ địa chính đo vẽ có nhiều sai sót so với hiện trạng đất của các hộ dân đang sử dụng; không có mốc giới dẫn đến không có cơ sở pháp lý để giải quyết tranh chấp. Có hồ sơ thiếu về hộ khẩu, đặc biệt ở xã Bắc Sơn do các hộ dân chủ yếu là người đi xây dựng kinh tế mới (35 hồ sơ) nên công tác hoàn thiện hồ sơ chưa đảm bảo. Như vậy dư luận có quyền nghi vấn trước sự tắc trách đến khó hiểu trên.
Gia đình anh Nguyễn Văn Vy, tổ 5, khu Hạ Long, phường Ninh Dương đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính từ năm 2005 nhưng đến nay vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Mang theo những trăn trở về sự việc này, chúng tôi đến phường Ninh Dương, đây là một trong những địa phương có nhiều trường hợp người dân thực hiện nghĩa vụ tài chính xong nhiều năm mới được cấp sổ đỏ và thậm chí cũng có trường hợp chưa được cấp sổ đỏ. Anh Nguyễn Văn Vy (tổ 5, khu Hạ Long) cho biết: “Gia đình tôi đã hoàn tất nghĩa vụ tài chính với địa phương từ năm 2005. Về mặt hồ sơ chúng tôi cũng thực hiện đúng theo yêu cầu địa phương, chẳng thiếu bất cứ thứ gì. Vậy mà chờ mãi chẳng thấy tăm hơi sổ đỏ đâu. Cũng đã kiến nghị lên phường, thành phố nhưng cũng chỉ nhận được mấy câu hứa hẹn chứ cũng chẳng biết lúc nào được cấp sổ đỏ. Cho đến thời điểm này, khi nhu cầu xây dựng, cơi nới nhà cửa đã trở nên bức thiết thì việc chưa có sổ đỏ lại trở thành rào cản. Thật chẳng biết làm cách nào, chỉ mong chính quyền đẩy nhanh tiến độ cấp sổ đỏ để chúng tôi không phải sống trong tình trạng nhà cửa tạm bợ, dột nát. Chị Tuyết (tổ 5, khu Hạ Long) cho biết thêm: “Gia đình chúng tôi đã nộp đầy đủ giấy tờ chẳng thiếu gì cả. Còn cán bộ địa chính phường cũng đã xuống nhà đo đạc, kẻ vẽ nhiều lần rồi mà cứ năm này qua năm khác chẳng thấy được cấp sổ đỏ.”
Không chỉ có phường Ninh Dương, trao đổi với chúng tôi lãnh đạo và cán bộ địa chính xã Vạn Ninh cũng cho biết, ở Vạn Ninh còn nhiều trường hợp chưa được cấp sổ đỏ. Các trường hợp đã thực hiện nghĩa vụ tài chính trên địa bàn, xã nhiều lần kiến nghị với cấp trên song có lẽ vì quá nhiều việc nên các phòng, ban chuyên môn chưa quan tâm. Bên cạnh đó, do sức ép quá lớn trong việc đẩy nhanh tiến độ thực hiện cấp sổ đỏ nên nhiều trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ cũng đã được thị xã cho chủ trương “nộp” để tiến hành làm thủ tục còn thiếu sẽ bổ sung sau. Phải chăng, chính những sức ép và chủ trương bởi bệnh thành tích đã làm cho chất lượng phê duyệt hợp thức hoá của các hồ sơ địa chính trên địa bàn TP Móng Cái có nhiều yếu kém và cũng là một trong những nguyên nhân lý giải cho những sai phạm trong công tác cấp giấy CNQSDĐ của cán bộ làm công tác quản lý đất đai. Điển hình như vụ cán bộ địa chính phường Hải Hoà thông đồng với trưởng khu làm giả hồ sơ hợp thức hoá để được cấp đất. Hay vụ việc ông Phùng Xuân Chính, Phó Chủ tịch Hội đồng đăng ký đất đai của xã Hải Xuân và 2 cán bộ xã đã cố ý làm sai quy trình hợp thức hoá đất ở trong khi thực hiện chủ trương “hợp thức hoá đất ở cho nhân dân” của Nhà nước. Chính vì xuất phát từ lợi ích cá nhân mà một số cán bộ làm công tác quản lý đất đai của xã đã cố tình làm hồ sơ giả để hợp thức hoá đất cho gia đình ông Trần Văn Lợi (xã Hải Xuân), biến đất sản xuất thành đất ở, chuyển đất công thành đất tư gây hậu quả nghiêm trọng. Sự việc đã được cơ quan chức năng khởi tố.
Thực tế cho thấy chủ trương đẩy nhanh tiến độ cấp giấy CNQSDĐ đã được các địa phương triển khai rộng rãi trên địa bàn toàn tỉnh. Đây là một chủ trương đúng nhằm giúp việc kiểm kê, quản lý đất đai tốt hơn. Thông qua sổ đỏ cơ quan quản lý Nhà nước về đất đai nắm rõ hơn thực trạng sử dụng đất, nhờ đó phát hiện kịp thời những cá nhân, tổ chức sử dụng đất lãng phí, sai mục đích, các giao dịch mua bán, chuyển nhượng nhà đất trái pháp luật. Đáng tiếc, đối với TP Móng Cái chỉ trong một sự việc là cấp sổ đỏ cho dân nhưng trên địa bàn đã nảy sinh quá nhiều vấn đề phức tạp. Đến nay, TP Móng Cái đã có nhiều bài học đắt giá trong công tác quản lý đất đai thế nhưng ẩn hoạ của những tiêu cực vẫn còn nhiều nguy cơ.
