Chương trình xây dựng nông thôn mới (NTM) ở TP Móng Cái thời gian qua đã đạt những hiệu quả tích cực. Cơ chế hỗ trợ của thành phố đã góp phần quan trọng làm người nông dân phát huy vai trò chủ thể trong xây dựng NTM.
TP Móng Cái có 9 xã với 57 thôn nằm trong chương trình xây dựng NTM. Để thực hiện tốt chương trình này, góp phần giảm chênh lệch giữa nội thành và khu vực nông thôn trong quá trình phát triển, TP Móng Cái đã có nhiều giải pháp phù hợp. Một trong các giải pháp đó là ban hành cơ chế, chính sách hỗ trợ thực hiện chương trình xây dựng NTM trên địa bàn.
Phạm vi hỗ trợ theo quy định của thành phố gồm 2 nhóm. Nhóm thứ nhất là các công trình xây mới, cải tạo, nâng cấp cơ sở hạ tầng thiết yếu phục vụ sản xuất, sinh hoạt và bảo vệ môi trường như: đường giao thông nông thôn, hệ thống thuỷ lợi, nhà văn hoá, trường học, công trình cấp nước sạch và xử lý rác thải… Nhóm thứ hai là hỗ trợ phát triển sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn.
Trong chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất, các hộ nông dân, tổ sản xuất sẽ được nhận hỗ trợ khi xây dựng mô hình trình diễn, ứng dụng công nghệ cao trong trồng trọt, chăn nuôi, phát triển lâm nghiệp bền vững; khi xây dựng được các mô hình tổ chức, quản lý sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực nông, lâm nghiệp đạt hiệu quả. Mức hỗ trợ được phân thành nhiều loại. Chẳng hạn như với các xã khó khăn ở sơn khu, hải đảo, gồm Vĩnh Trung, Vĩnh Thực, Bắc Sơn, Hải Sơn thì được hỗ trợ 100% chi phí mua giống và các vật tư thiết yếu (phân bón, hoá chất, thức ăn cho gia súc, gia cầm, thuỷ sản) khi thực hiện mô hình sản xuất nông nghiệp trình diễn. Với các xã còn lại, ngoài được hỗ trợ 100% tiền mua giống, thì chỉ được hỗ trợ 30% chi phí mua vật tư thiết yếu… Những người có mô hình sản xuất hiệu quả được thành phố quyết định cho nhân rộng, thì được hỗ trợ chi phí về giống, công cụ, thiết bị… cho lần đầu thực hiện mô hình với các mức khác nhau. Mức hỗ trợ phát triển cây vụ đông gồm: 50% tiền giống với các xã khó khăn (30% với các xã còn lại); kinh phí vận chuyển giống đến trung tâm các xã. Lao động nông thôn diện chính sách ưu đãi được hỗ trợ đào tạo nghề với mức 2 triệu đồng/người/ khoá học; 15.000 đồng tiền ăn/người/ngày học; 200.000 đồng tiền đi lại/người/khoá học; với những lao động nông thôn khác được hỗ trợ tối đa 1 triệu đồng/người/khoá học.
Về đầu tư hạ tầng, 2 xã miền núi (Bắc Sơn, Hải Sơn) khi xây dựng nhà văn hoá thôn được thành phố hỗ trợ 100% tiền vật tư, thiết bị, máy móc; 50% nhân công; khi xây dựng đường thôn, đường trục chính ra đồng, rãnh thoát nước thải, bể thu gom rác và nước thải, điện chiếu sáng trong thôn thì được hỗ trợ 100% chi phí vật tư, máy móc; nhân dân phải góp công lao động. Với các xã còn lại, một số hạng mục công trình được hỗ trợ ngang bằng, có hạng mục được hỗ trợ mức thấp hơn 2 xã nói trên. Ngoài ra, TP Móng Cái còn hỗ trợ về tín dụng, hỗ trợ kiên cố hoá kênh mương loại 3, đầu tư hạ tầng cho vùng nuôi thuỷ sản tập trung và các hỗ trợ khác (công tác tuyên truyền, hoạt động của ban phát triển thôn, thiết kế thi công công trình).
Đồng chí Vũ Văn Kinh, Phó Bí thư Thành uỷ, Phó Chủ tịch UBND TP Móng Cái cho biết: Nguyên tắc hỗ trợ vốn là vốn góp đối ứng của nhân dân đi trước, vốn nhà nước hỗ trợ sau hoặc hỗ trợ đồng thời. Thành phố chỉ hỗ trợ khi nhân dân đã GPMB xong. Năm 2012 này, TP Móng Cái dành nguồn kinh phí tập trung hỗ trợ 3 nội dung chính theo cơ chế hỗ trợ trên đây. Đó là: Hỗ trợ 100% các thôn hoàn thành việc xây dựng quy hoạch hạ tầng thôn (mức 10 triệu đồng/thôn); 200 triệu đồng/thôn để mua vật liệu xây dựng bê tông hoá đường thôn; 150 triệu đồng/thôn để xây dựng mô hình sản xuất. Về nhiệm vụ quy hoạch hạ tầng thôn, các cấp, các ngành và các thôn của TP Móng Cái đã tích cực triển khai, đến cuối tháng 6-2012 sẽ hoàn thành quy hoạch hạ tầng cho cả 57 thôn của thành phố. Đây là cơ sở để chính quyền, người dân các thôn đầu tư hoặc kêu gọi đầu tư các công trình văn hoá - xã hội, hạ tầng giao thông, thuỷ lợi, các công trình bảo vệ môi trường… Triển khai nội dung hỗ trợ thứ hai, đồng chí Nguyễn Thanh Xuân, Trưởng Ban quản lý dự án xây dựng NTM TP Móng Cái cho biết: Các cấp, các ngành của thành phố đang thực hiện công tác tư vấn, chuẩn bị đầu tư bê tông hoá 56 tuyến đường thôn, bản. Đầu tháng 5-2012, đường trục thôn 8 xã Hải Đông đã được bê tông hoá theo cơ chế hỗ trợ của thành phố. Sau công trình đầu tiên này, một loạt thôn của TP Móng Cái sẽ được cứng hoá đường thôn. Có thể thành phố không bố trí kinh phí hỗ trợ một lúc cho tất cả các thôn được, nên thôn nào làm tốt công tác GPMB, chuẩn bị đầu tư thì thành phố sẽ ưu tiên đầu tư trước.
Về hỗ trợ phát triển sản xuất, đến nay, TP Móng Cái đã xây dựng được 3 mô hình tại các xã Hải Tiến, Hải Đông và Quảng Nghĩa. Đó là các mô hình: trồng bí đỏ (diện tích 1,5ha) và nuôi cá rô phi đơn tính (trên diện tích 2,5ha) ở xã Hải Tiến; trồng ớt xuất khẩu (1ha) tại xã Hải Đông; trồng ớt (1 ha) và trồng ngô ngọt (1ha) trên địa bàn xã Quảng Nghĩa). Sáu tháng cuối năm 2012, thành phố sẽ tập trung cao điểm cho công tác hỗ trợ phát triển sản xuất, đặc biệt là các mô hình trồng rau màu vụ đông và hoa cho nhân dân.
Ngọc Hà