Giống như các địa phương khác, bước vào năm 2009, TP Móng Cái gặp nhiều khó khăn trong thực hiện nhiệm vụ KT-XH nói chung, nhiệm vụ thu ngân sách nói riêng. Bởi khủng hoảng tài chính, suy giảm kinh tế ngày càng trầm trọng hơn; thời tiết và dịch bệnh diễn biến phức tạp; cơ chế, chính sách của nước láng giềng tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu khu vực cửa khẩu.
Cùng với đó, các biện pháp cấp bách của Chính phủ như miễn, giảm, giãn và gia hạn nộp thuế… để kiềm chế lạm phát, thúc đẩy sản xuất đã tác động trực tiếp, làm giảm số thu ngân sách trên địa bàn. Đánh giá về tình hình thu ngân sách 6 tháng đầu năm 2009, UBND TP Móng Cái cho rằng: Tuy đã có nhiều cố gắng, cơ bản đạt tiến độ dự toán, song khả năng phấn đấu hoàn thành chỉ tiêu thu ngân sách năm 2009 theo dự toán tỉnh giao là rất khó khăn.
Ngay từ đầu năm 2009, thành phố đã chủ động phân bổ, giao dự toán thu cho các đơn vị, địa phương đảm bảo tiến độ; chỉ đạo rà soát các nguồn thu, giao nhiệm vụ thu các loại thuế, phí và các nguồn thu khác gắn với quản lý địa bàn và chức năng quản lý của các ngành, địa phương; thành lập các tổ công tác kiểm tra để chống thất thu ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn 6 tháng đầu năm 2009 chỉ đạt khoảng 432 tỷ đồng (bằng 38,6% so với cùng kỳ); trong đó số thu ngân sách nhà nước theo dự toán được giao (gồm thu nội địa, thu hải quan) đạt trên 368 tỷ đồng (34,2% so với cùng kỳ). Thu nội địa trên địa bàn tuy tăng so với cùng kỳ (đạt 121 tỷ đồng, bằng 101%), nhưng thu hải quan chỉ đạt 250 tỷ đồng, bằng 32,5% dự toán được giao, bằng 26,1% so với cùng kỳ. XNK hàng hoá tại điểm thông quan Lục Lầm, TP Móng Cái.
Nguyên nhân trực tiếp làm cho số thu XNK trên địa bàn giảm là bởi thực hiện quyết định của Thủ tướng Chính phủ về giảm 50% thuế suất giá trị gia tăng đối với một số hàng hóa, dịch vụ doanh nghiệp gặp khó khăn và quyết định của Bộ Tài chính về ban hành biểu thuế nhập khẩu ưu đãi của Việt Nam để thực hiện khu vực mậu dịch tự do ASEAN - Trung Quốc giai đoạn 2009-2011. Mặt khác, so với cùng kỳ năm trước, từ đầu năm 2009 đến nay, các mặt hàng phân đạm, phôi thép nhập khẩu và than xuất khẩu đều giảm nên số thu hải quan trên địa bàn chỉ đạt 26,1% so với cùng kỳ.
Tại kỳ họp giữa năm 2009, mặc dù HĐND thành phố đặt quyết tâm không điều chỉnh dự toán thu ngân sách trong cả năm, nhưng để hoàn thành chỉ tiêu thu ngân sách là rất khó khăn. Để thực hiện tốt nhiệm vụ này, TP Móng Cái chú trọng công tác dự báo tình hình; quan tâm chỉ đạo thu đối các khoản thu đạt tỷ lệ thấp; rà soát để đưa vào quản lý các nguồn thu thuế, phí thu khác trên địa bàn (kinh doanh vận tải thủy bộ, cho thuê nhà, thuế xây dựng tư nhân…).
Cùng với đó, thành phố thực hiện cưỡng chế thu hồi thuế, phí và tiền thuê mặt nước nuôi trồng thủy sản nợ đọng kéo dài; tận thu các khoản thu thuế, phí, lệ phí thu khác để bù hụt thu nhằm khắc phục hụt thu ngân sách. Thời gian tới, thành phố cũng sẽ thành lập các tổ kiểm tra các nguồn thu trên địa bàn, rà soát việc thực hiện quản lý thu thuế, phí, lệ phí của các đơn vị, xã, phường, chống thất thu ngân sách; làm tốt công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại; đẩy nhanh tiến độ thu ngân sách ở cả các địa bàn có nguồn thu lớn và các xã, phường có tiến độ thu chậm…
