“Từ Trà Cổ rừng dương đến Cà Mau rừng đước...”. Vâng, ai đã từng một lần đọc câu thơ ấy, hẳn sẽ ao ước được đặt chân tới 2 điểm cực đầu của Tổ quốc.
Và nay, việc thực hiện mong ước ấy thật đơn giản. Bởi, chỉ nói riêng điểm địa đầu Móng Cái không còn là khoảng cách xa xôi. Đến Móng Cái hôm nay, bạn không chỉ được thoả mình ngắm rừng dương Trà Cổ, mà còn được sống trong không khí sôi động, náo nhiệt của thành phố thương mại vùng biên.
Đi dọc các đường phố Móng Cái hôm nay, du khách khó có thể tìm thấy những dấu vết một thị trấn cũ cách đây 30 năm về trước. Hàng trăm khách sạn trong đó có những khách sạn đạt tiêu chuẩn từ 3-5 sao mọc san sát trên đại lộ Hoà Bình, bên cạnh cầu Ka Long thơ mộng. Đường phố quy hoạch bài bản, ánh điện thắp sáng lung linh mỗi đêm.
Với tiềm năng và lợi thế của một vùng đất địa đầu, Móng Cái có cửa khẩu quốc tế và một số cửa khẩu tiểu ngạch, điểm thông quan như: Vạn Gia, Ka Long, Lục Lầm; quốc lộ 18A nối liền với Hạ Long và cả nước; có cảng nước sâu quốc gia Vạn Gia đủ sức đón tàu 1 vạn tấn và các cảng thuỷ nội địa Dân Tiến, Thọ Xuân, Núi Đỏ. Móng Cái còn được biết đến với bãi biển Trà Cổ trải dài 17km được đánh giá là bãi biển đẹp nhất Việt Nam. Nơi đây, có mũi Sa Vĩ - điểm khởi đầu hình chữ S trên bản đồ Việt Nam và một số hồ nước có phong cảnh hữu tình như Tràng Vinh, Đoan Tĩnh, Kim Tinh…
Phát huy những lợi thế trên, ngay từ năm 2002, Móng Cái đã xây dựng quy hoạch tổng thể phát triển du lịch đến năm 2010 tầm nhìn 2020. Trong đó Móng Cái xác định tập trung khai thác tối đa các lợi thế về vị trí và nguồn nhân lực sẵn có để thúc đẩy du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn với tốc độ phát triển nhanh, hiệu quả, bền vững. Theo đó, phát triển du lịch đa loại hình đã được thành phố tập trung triển khai. Đó là, du lịch kết hợp với thương mại, tổ chức hội chợ quốc tế; du lịch biển, du lịch sinh thái, du lịch văn hoá. Cấp uỷ, chính quyền thành phố đã định hướng rất cụ thể, gắn phát triển du lịch với phát triển các ngành kinh tế - xã hội trên địa bàn, góp phần bảo tồn phát huy bản sắc văn hoá dân tộc, đảm bảo an ninh quốc phòng và giữ gìn cảnh quan môi trường. Trên cơ sở ấy, Móng Cái đã tập trung khai thác thị trường khách du lịch quốc tế và trong nước; đặc biệt chú trọng khai thác thị trường khách du lịch Trung Quốc.
Đối với việc xây dựng các khu du lịch trọng điểm, một mặt thành phố tập trung huy động nguồn lực xây dựng khu du lịch trung tâm với việc phát triển loại hình du lịch kết hợp mua sắm, tham gia hội chợ, triển lãm, tham quan Trung Quốc. Để đáp ứng nhu cầu của khách, thành phố đã huy động, thu hút các nguồn lực đầu tư vào lĩnh vực xây dựng cơ sở vật chất. Các dự án ưu tiên đầu tư như, dự án cải tạo nâng cấp chợ 1, 2, 3; hệ thống công viên, cây xanh và các tuyến đường đi bộ tại các khu phố thương mại. Đối với khu Trà Cổ - Bình Ngọc phát triển chủ yếu loại hình du lịch biển, du lịch văn hoá để tạo thành một trung tâm du lịch biển. Trong đó có các khu du lịch, khu vui chơi giải trí, công viên, lâm viên sinh thái biển tại Cồn Mang - Sa Vỹ, Trà Long, Trà Cổ, Mũi Ngọc và khu vực Đá Đen. Hiện tại Trà Cổ đã được phê duyệt quy hoạch chi tiết 1/500 đối với khu du lịch cao cấp có khách sạn 4-5 sao và trung tâm nghỉ dưỡng; UBND tỉnh đã phê duyệt đầu tư xây dựng công trình biểu tượng du lịch tại ngã ba Trà Cổ - Bình Ngọc với tổng kinh phí khoảng 15 tỷ đồng. Đối với khu du lịch đảo Vĩnh Thực được thực hiện mở rộng nâng cấp cảng Vạn Gia thành cảng thương mại kết hợp du lịch, đầu tư hệ thống cơ sở hạ tầng từ cảng Vạn Gia đến bãi tắm Đầu Đông; xây dựng khu biệt thự cao cấp và khu vui chơi giải trí để làm trung tâm nghỉ dưỡng biển. Khu du lịch hồ Tràng Vinh - Đoan Tĩnh - Kim Tinh - Quất Đông sẽ được kết hợp tổ chức loại hình du lịch sinh thái như: nghỉ dưỡng, câu cá, bơi thuyền, tham quan hệ rừng sinh thái đảm bảo không ảnh hưởng đến môi trường hồ.
Để tiếp tục thực hiện các công việc nêu trên, trong năm 2010 và những năm tiếp theo TP Móng Cái đã xây dựng lộ trình trên cơ sở thực hiện vận dụng các chính sách ưu đãi của nhà nước để thu hút đầu tư vào du lịch. Phát triển hệ thống cơ sở hạ tầng đồng bộ đi đôi với xây dựng, đào tạo nguồn nhân lực trong lĩnh vực du lịch, thương mại đạt chất lượng cao. Đồng thời huy động và tạo điều kiện tối đa để các thành phần kinh tế tham gia phát triển du lịch; khuyến khích các nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào du lịch trên địa bàn.
Với nhiều tiềm năng, lợi thế để phát triển, cùng với sự đầu tư của tỉnh về hạ tầng, nhất là giao thông và sự thay đổi trong chính sách quản lý xuất nhập cảnh của nước bạn Trung Quốc, thành phố cửa khẩu Móng Cái đang hứa hẹn một sự khởi sắc mới trong lĩnh vực du lịch. Điều này càng có cơ sở hơn khi dự án cải tạo, nâng cấp quốc lộ 18A từ Mông Dương ra Móng Cái sắp hoàn thành sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho hành trình đến với thành phố nơi địa đầu Tổ quốc. Bên cạnh đó, một số điểm dừng chân hấp dẫn du khách đã đi vào hoạt động như sân gôn Vĩnh Thuận cùng nhiều dự án khác đang được đẩy nhanh tiến độ, gấp rút hoàn thành sẽ là địa chỉ du lịch lý tưởng. Đặc biệt, khi đề án thành phố cửa khẩu Móng Cái với khu thương mại tự do được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, triển khai xây dựng; cầu Bắc Luân 2 được thi công, đưa vào sử dụng sẽ là tiền đề cho Móng Cái cất cánh. Dự kiến, trong năm 2010 và các năm tiếp theo, Móng Cái sẽ thu hút khoảng 2 triệu lượt khách/năm; trong đó khách quốc tế khoảng 1,5 triệu lượt.
Từ một thị trấn vùng biên ải với nhiều khó khăn, Móng Cái hôm nay đã đang vươn mình xứng đáng là thành phố cửa khẩu sầm uất. Điều đó khẳng định những nỗ lực của Đảng bộ, chính quyền, nhân dân Móng Cái cũng như thành quả của chính sách ngoại giao cởi mở, thân thiện và hữu nghị giữa hai nước Việt –Trung.
