Trại sáng tác VHNT đợt I - 2007: Thiếu những đánh giá sâu về tác phẩm

Sau đúng một tháng mở trại sáng tác (TST) VHNT đợt I - 2007 cho 85 hội viên thuộc 7 bộ môn (văn, thơ, nhạc, nhiếp ảnh, mỹ thuật, sân khấu, múa), lễ tổng kết đã diễn ra ngày 16-7 vừa qua với nhiều dư âm...

85 tác giả tham gia TST lần này đã sáng tác được 239 tác phẩm thuộc nhiều thể loại, dưới dạng hoàn thiện, cùng nhiều đề cương, bản thảo, phác thảo... Chiếm số lượng nhiều nhất vẫn là nhiếp ảnh, với trên dưới 90 tác phẩm, sau nữa đến thơ, với 60 tác phẩm, 3 bộ môn văn, âm nhạc và mỹ thuật cùng thu được 18 tác phẩm... Năm nay, nhằm đầu tư sáng tác có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với các chủ đề cũng như hoạt động lớn về VHNT trong năm, Hội VHNT tỉnh đã hướng các tác giả trong sáng tác chú trọng một số đề tài, như văn thơ sáng tác về Yên Hưng, Đông Triều; mỹ thuật, múa về Hạ Long; nhạc về Hồ Chủ tịch với Quảng Ninh; nhiếp ảnh về Yên Tử; sân khấu về công nghiệp, đặc biệt là ngành Than... Tuy nhiên, kết quả thu hoạch vẫn rải rác ở nhiều đề tài khác nhau, có lẽ duy nhất, bộ môn âm nhạc, các tác giả đã chú trọng sáng tác tập trung vào chủ đề Bác Hồ với Quảng Ninh (9 ca khúc được sáng tác có chủ đề này). Điểm đáng nói, năm nay là Năm Sân khấu Quảng Ninh nhưng bộ môn sân khấu tham gia, không chỉ ít về số lượng tác giả (5 tác giả, chỉ bằng 1/3 số tác giả các bộ môn, khác) mà số tác phẩm cũng ít. Nhà viết kịch Thanh Đạm, tổ trưởng bộ môn, cho biết, trong 5 tác giả tham gia TST thì nay, chỉ có ông viết 2 kịch bản, tác giả Tất Thọ viết 1 kịch ngắn, còn lại, có tác giả thì đang đi lưu diễn xa không có thông tin, có tác giả báo có tác phẩm nhưng ông “chưa nhìn thấy...”(!)

Sau khi tham gia những đợt thực tế sôi nổi các văn nghệ sĩ đã gặp nhau trong lễ tổng kết. Nhưng sự bất cập trong tổ chức là điều đáng bàn tại đây. Hơn một lần, Ban tổ chức đã phải lên tiếng xin lỗi vì khâu tổ chức quá kém dẫn đến sự luộm thuộm, ảnh hưởng đến việc thưởng thức, phê bình các tác phẩm thu hoạch được trong quá trình tham gia TST VHNT lần này. Thời gian tiến hành tổ chức tổng kết chậm hơn 1 giờ đồng hồ so với giấy mời. Trong khi đó, Ban tổ chức hình như không tính đến việc trưng bày tác phẩm, chủ yếu rơi vào lĩnh vực mỹ thuật, nên những tác phẩm đã đóng khung thì có thể dựng vào tường, còn những tác phẩm trên giấy dó, lụa v.v... chưa đóng khung thì phải... trải trên sàn nhà! Tuy nhiên, thời gian thực sự dành cho việc thưởng thức, bình xét các tác phẩm gần như không có. Chỉ đến khi kết thúc buổi tổng kết, một số tác giả mới tranh thủ lên xem và cũng phải thật nhanh, vì đây cũng là lúc các tác giả thu dọn tác phẩm...

Theo quan sát và đánh giá của chúng tôi, buổi tổng kết mới làm được 3 điều: Từng bộ môn thông báo sơ bộ về số lượng tác phẩm thu hoạch được, địa điểm đi thực tế sáng tác và chủ đề các tác phẩm. Điều quan trọng hơn là việc đánh giá chất lượng tác phẩm lại chưa làm được, khiến người ta tưởng các tác phẩm đều ngang nhau cả. Ở đây, chúng tôi muốn đề cập đến khâu tổ chức, vì sao tổ trưởng các bộ môn tham gia trại lại chỉ dừng ở đếm số lượng tác phẩm mà không có những nhận xét, đánh giá sâu về điểm mạnh, điểm yếu tác phẩm thu hoạch được của các tác giả? Nhạc sĩ Xuân Nhật bức xúc nêu vấn đề: Cách tổ chức kiểu này dẫn đến tình trạng chung chung, cào bằng về chất lượng. Vì sao từ các tác phẩm thu hoạch được trong TST, chúng ta không tìm ra các tác phẩm tốt, có khả năng đi xa để đầu tư mạnh hơn? Hội có thể sử dụng một số nguồn quỹ hỗ trợ sáng tác đầu tư cho những tác phẩm này, để các tác giả hoàn thiện, chỉnh sửa cho giá trị cao hơn. Có vậy, mới khuyến khích các văn nghệ sĩ tỉnh nhà có những tác phẩm đỉnh cao được...