Trại sáng tác VHNT Quảng Ninh năm 2010: Hé lộ những điểm sáng...

80 hội viên dự trại sáng tác (TST) năm nay đã sáng tác được hơn 180 phác thảo, bản thảo, tác phẩm thuộc 7 loại hình: Văn xuôi, thơ, âm nhạc, mỹ thuật, nhiếp ảnh, sân khấu và điện ảnh truyền hình.

Theo đánh giá chung, các tác giả đã có những phản ánh sinh động hiện thực cuộc sống ở nhiều mảng đề tài phong phú...

Trại sáng tác VHNT Quảng Ninh năm 2010: Hé lộ những điểm sáng... ảnh 1
Các tác phẩm thu hoạch sau TST được trưng bày ngay trong buổi tổng kết tạo nên cái nhìn trực quan, sinh động cho các hội viên.

Có thể cảm nhận ngay rằng, cách thức tổ chức của TST năm nay khá quy củ, từ việc nộp tác phẩm trước để tổng hợp, đánh giá, các trại viên ở các bộ môn cũng có thời gian ngồi lại với nhau cùng phân tích, nhận xét về tác phẩm. Hội đồng thẩm định của TST do vậy đã đọc, xem và có thể có những đánh giá kỹ lưỡng với các tác phẩm. Rồi ngay trong buổi tổng kết, các tác phẩm mỹ thuật, nhiếp ảnh được trưng bày, một số ca khúc, bài thơ, truyện ngắn cũng được thể hiện, tạo nên cái nhìn trực quan, sinh động cho trại viên.

14 hội viên thơ đã sáng tác được 40 bài thơ và hoàn thiện nhiều bài khác. Đa số các tác giả vẫn giữ được chất lượng và phong cách thơ. Nhà thơ Nguyễn Châu, tổ trưởng bộ môn thơ, khẳng định: Trại thơ lần này đã cho thấy sự tìm tòi, đổi mới cách khai thác đề tài, cách cảm, cách nghĩ và đặc biệt là nghệ thuật thể hiện. Đề tài thơ thực sự được mở rộng, từ tình yêu muôn thuở đến những xao động của trái tim trước thiên nhiên, cuộc sống. Hai tác giả có thơ xuất sắc hơn cả là Đàm Hiển và Nguyễn Đức Sinh. Với tác giả Đàm Hiển, dù tuổi khá cao mà chùm thơ đợt này rất vững vàng, vững cả trong tư duy cảm xúc và trong bút pháp. 6 bài thơ của ông, ngoài Chiều không em viết về đề tài tình yêu thì các bài khác đều lấy cảm hứng từ đất nước, lịch sử, thơ đậm chất tráng ca. Nguyễn Đức Sinh có chùm 3 bài, đều có nhiều bứt phá, thơ có chiều sâu, giữ được cái cảm của nội tâm mà lại có sự sâu sắc, kín đáo.

Văn xuôi có 15 bài ký và truyện ngắn của 11 tác giả với chất lượng có phần nhỉnh hơn TST năm ngoái. Các tác phẩm phản ánh sát thực đời sống xã hội, có tư tưởng sâu sắc, phản ánh những vấn đề lớn. Đặc biệt, truyện ngắn Ngôi đền thiêng của nhà văn Dương Hướng gây được sự chú ý của nhiều người. Một số tác giả đã cố gắng đổi mới cách viết nhưng chưa thực sự rõ nét. Không thầm lặng như văn xuôi, tổ chức đi thực tế được nhiều nhất có lẽ là các hội viên mỹ thuật, từ các làng chài trên Vịnh Hạ Long, Yên Hưng cho đến danh sơn Yên Tử. 15 tác giả đã cho “ra lò” 25 tác phẩm và nhiều phác thảo, ghi chép về nhiều đề tài, với sự phong phú về chất liệu như sơn dầu, lụa, sơn mài, bột màu và tượng than đá. Một số tác giả có tranh chất lượng tốt nhưng đa phần cũng thống nhất với nhau rằng, thời gian dự trại phù hợp cho những ghi chép và tạo cảm xúc là chính. Để hoàn thiện những tác phẩm tốt hơn cần nhiều thời gian hơn.

Bộ môn âm nhạc có 13 tác giả đã hoàn thành 18 ca khúc. Đa dạng về nội dung, phong phú về hình thức, từ phát triển dân ca cổ truyền, dân ca hiện đại, hợp xướng, hành khúc... 10 ca khúc được phổ thơ, phỏng thơ là tín hiệu đáng mừng khi nhạc sĩ tìm đến thơ, nhạc sĩ và nhà thơ cùng chung mạch đập cảm xúc, chia sẻ từng cung bậc, đồng cảm chung một chủ đề. Quan tâm đến ca từ trong từng ca khúc, thể hiện tính hoàn chỉnh giữa âm nhạc và ca từ đã được các nhạc sĩ chú trọng. Xuất sắc nhất là nhạc sĩ Thế Phùng với 3 ca khúc, tiêu biểu là 2 ca khúc ''Công chúa Huyền Trân'' và ''Trầm hương tháp tổ'' đều được phổ thơ, âm nhạc phát triển dân ca đồng bằng Bắc Bộ, giai điệu khoáng đạt, thêu dệt những luyến láy tạo được không gian âm nhạc mênh mang đậm đà bản sắc dân tộc.

Sân khấu có 10 tác giả đã thu được 7 kịch ngắn và 3 kịch dài. Kịch ngắn đi vào các đề tài về Bác Hồ, một số vấn đề bức xúc hiện nay như an toàn giao thông, giải phóng mặt bằng và mối quan hệ xóm giềng. Đầu tư mạnh tay cho kịch dài cũng là những tác giả dày dặn trong mảng sân khấu như đạo diễn Đức Nhuần viết về vấn đề môi trường và những hiểm hoạ lâu dài, khó lường của nó; nhà viết kịch Thanh Đạm với vở Người thổi kèn đám ma vốn được ông ấp ủ đã lâu nói về vấn đề sử dụng trí thức trẻ hiện nay...

Nhiếp ảnh có lẽ vẫn là lĩnh vực thu hoạch được nhiều tác phẩm nhất với hơn 100 bức ảnh. Tay máy trẻ Khánh Giang gây ấn tượng nhất với những bức ảnh Vịnh Hạ Long chụp từ trên cao, tìm tòi dáng đá lạ, dáng cây cổ chụp ảnh đứng hoặc panorama, vì vậy đã thể hiện được chiều cao các dáng núi, chiều rộng mênh mang của Vịnh Hạ Long. Các tác giả khác đa phần vẫn thiên về những đề tài sở trường, quen thuộc của mình. Số lượng hội viên lĩnh vực điện ảnh - truyền hình dự trại ít nhất (3 người) song họ đã có nhiều cố gắng đi vào khai thác các mảng đề tài xã hội với các loại hình phim tài liệu, ca nhạc và phim khoa giáo, đang đi vào giai đoạn hậu kỳ.

Dẫu vậy, nhìn những tác phẩm đã thu hoạch, thấy có không ít tác phẩm cũ. Tác phẩm có sự bứt phá mạnh, chất lượng cao chưa nhiều. Điều này có thể thấy ở hầu hết các bộ môn. Nhạc sĩ Xuân Nhật chia sẻ: Điều đáng quan tâm là sự sáng tạo, đổi mới trong bút pháp của các tác giả còn hạn chế, âm nhạc của đa số ca khúc còn chung chung, chưa nổi bật cá tính sáng tạo của tác giả. NSNA Đỗ Khánh cũng thừa nhận: Một số tác giả chưa thật nỗ lực cho sáng tác nên tác phẩm còn nghèo nàn, đơn điệu, cẩu thả và dễ dãi, kể cả trong việc xử lý kỹ thuật và in phóng ảnh...