Trại sáng tác văn học nghệ thuật (TST VHNT) tổng hợp của tỉnh năm nay được mở trong thời gian hơn nửa tháng (từ 3 đến 20-7) với hơn 60 tác giả tham gia. Tiếc là, do khâu tổ chức quá kém, TST kết thúc mà dư âm để lại đã không như mong muốn...
TST VHNT năm 2009 để lại sự thất vọng cho nhiều hội viên dự trại.
Lễ tổng kết TST VHNT của tỉnh năm nay có một không khí rất khác! Các hội viên dự trại không bàn về chuyên môn, về những sáng tác mới vừa ra lò hay chuyện đi thực tế, rôm rả như các TST những năm trước đây. Không có lời nhận xét nào về chất lượng tác phẩm qua đợt sáng tác của bất cứ loại hình VHNT nào. Không có mảng sáng tác nào lên tiếng nói về chuyện tổ chức đi thực tế với những thu hoạch đáng vui mừng... Có vẻ như TST mở ra để rồi mỗi hội viên tự vận động, đến ngày tổng kết thì mang tác phẩm đến nộp lại, thế là xong. Cũng từ sự bức xúc vì không có người nhận và đánh giá tác phẩm ở mỗi bộ môn, nhiều hội viên tỏ ra không hài lòng. Như mọi năm, tác phẩm sẽ được nộp trước lễ tổng kết vài ngày để có thời gian thẩm định, đánh giá thì năm nay với cách làm mới, đa phần hội viên đến trước giờ tổng kết mới xếp hàng nộp tác phẩm cho cán bộ hành chính của Văn phòng Hội. Tác giả nộp tác phẩm đồng thời sẽ ký lĩnh nốt phần hỗ trợ kinh phí tham gia TST đợt này. Như vậy là ngày tổng kết rút cuộc chỉ là nộp tác phẩm và... lĩnh tiền. Vì thế, không phải vô cớ, nhiều hội viên đã cho việc đến dự lễ tổng kết là “thật phí thời gian”...
Vậy nên chẳng trách được khi mà các trại viên được mời lên nhận xét và đóng góp ý kiến cho TST thì có rất nhiều tâm tư bức xúc. Khâu tổ chức yếu kém quá, không ai không thể không thốt ra điều ấy với TST năm nay! Từng bộ môn không có người phụ trách, bởi vậy cũng không có những trao đổi nghiệp vụ về sáng tác của các tác giả để chia sẻ kinh nghiệm với nhau. Mặt khác, tác phẩm thu được từ TST cũng không có người đứng ra để đọc thẩm định và nhận xét. Việc gom lại toàn bộ tác phẩm ở hành chính như phần trên đề cập rõ ràng mới chỉ đảm bảo khâu hợp thức hoá việc quyết toán về kinh phí. Hơn nữa, cách làm này bị nhiều ý kiến phê phán. Hoạ sĩ Duy Mạnh cho rằng, cái kiểu tiền trao, cháo múc như thế này thật không hay. Tác giả đưa tác phẩm để nhận phần hỗ trợ kinh phí. Ngược lại, cũng dễ bị hiểu lầm là nếu tác giả không đến, không nộp tác phẩm thì cũng không có phần hỗ trợ này(?). Tác giả Nguyễn Đại Nghĩa, người mà 10 năm nay mới được tham gia TST, thì tâm sự, ông ứa nước mắt vì thấy khổ, không phải khổ vì thiếu tiền mà vì cách tổ chức. Lẽ ra, tham gia TST thì tranh, ảnh thu hoạch được từ đây các trại viên phải được xem, thơ phải được đọc, nhạc phải được nghe... Và có lẽ như một ý kiến trại viên khác thì với không khí TST năm nay đã thiếu đi sự phấn chấn cần thiết nên không có ai tổ chức đi thực tế đâu cả. So sánh với ngay TST năm 2008 đã tổ chức được nhiều chuyến đi thực tế đáng nhớ xuống các cơ sở. Thậm chí, có tác giả còn đứng ra tài trợ cho cả nhóm đi thực tế một chuyến trên Vịnh Hạ Long. Việc này khi có sự vào cuộc của Hội VHNT tỉnh đã nhiều lần không chỉ giúp hội viên tiếp cận cuộc sống mà còn là cơ hội để các tác phẩm VHNT đi vào cuộc sống ngay, và ngược lại có thể chính cơ sở lại tạo điều kiện để hỗ trợ cho người sáng tác.
Ngoài ra, những bức xúc kiểu như 9 giờ bắt đầu tổng kết mà không có lãnh đạo của Hội, không thấy ai quan tâm, hỏi han về tình hình sáng tác ra sao có vẻ như không đơn thuần là sự giận dỗi hay đòi hỏi quá đáng. Mà cao hơn, như ý kiến của nhiều hội viên tại lễ tổng kết đã cho thấy phần nào cảm nhận của họ về một điều gì đó đang mất đi, ấy là tình cảm, là sự trọng thị của người quản lý đối với văn nghệ sĩ vốn có từ trước đến nay.
Chất lượng TST đi xuống, không thành công là đánh giá thẳng thắn của nhiều hội viên dự trại năm nay. Lý do chính thuộc về khâu tổ chức. Và ngay tại lễ bế mạc, cách làm không phù hợp này đã nhận được những góp ý thẳng thắn và mang tính xây dựng cao. Đó là bài học cần rút kinh nghiệm sâu sắc cho khâu tổ chức một TST tổng hợp mang tính thường niên của Hội VHNT tỉnh như thế này.
