Do chi phí vận tải tăng cao kể từ khi Trạm kiểm tra trọng tải xe Quảng Ninh (Trạm cân) án ngữ trục Quốc lộ 18A thuộc địa bàn phường Đại Yên - Tp Hạ Long đi vào hoạt động, nhiều khách hàng của Cảng Cái Lân đành “gửi tạm” hàng tại cảng dẫn đến tình trạng hàng chục ngàn tấn hàng hóa đang bị ùn ứ tại cảng. Nếu không có những biện pháp khẩn cấp để tháo gỡ khó khăn này, Cảng Cái Lân sẽ phải ngừng tiếp nhận một số tàu đến làm hàng trong thời gian tới.
Mọi kho bãi đều chật cứng
Trong khi các doanh nghiệp cảng biển khắp nơi đều mong có nhiều nguồn hàng qua cảng thì những ngày này, lãnh đạo Công ty TNHH 1 thành viên Cảng Quảng Ninh cũng như toàn thể cán bộ công nhân viên lại đang thường trực một nỗi lo, đó là lo hàng về cảng dồn dập nhưng không có chỗ để chứa. Có tận mắt chứng kiến hàng chục ngàn tấn hàng đang ùn ứ tại cảng Cái Lân, chúng tôi mới thấm thía nỗi lo của lãnh đạo Cảng.
Kho chứa hàng của Cảng đã đầy ứ
Kể từ khi trạm cân đi vào họat động từ 1-6-2010, nhiều khách hàng thường xuyên của Cảng Cái Lân đã không thể thuê được đơn vị vận tải hàng hóa từ Cảng đi các nơi do lo sợ bị xử phạt quá tải khi qua trạm cân. Doanh nghiệp không thuê được đơn vị vận tải nên khi hàng hóa bốc xếp từ trên tàu xuống đều “nằm lại” tại Cảng. Trước tình hình khó khăn đó, Cảng đã phải chấp nhận vận chuyển hàng bằng sà lan mặc dù chi phí cao để giải phóng kho bãi nhưng cũng chỉ giải quyết được một phần lượng hàng về Cảng, còn nhiều mặt hàng không thể vận chuyển bằng sà lan được thì gần như vẫn phải lưu kho bãi mà không thể vận chuyển đi được.
Phải tận dụng gara ô tô
Trước tình trạng hàng bị ùn ứ tại Cảng Cái Lân, Cty TNHH 1 thành viên Cảng Quảng Ninh đã phải tận dụng mọi nơi có thể để chứa hàng. Khi các kho chứa của Cảng đều đã quá tải thì gara ô tô, xưởng sửa chữa thiết bị của Cảng cũng được “trưng dụng” để làm kho chứa. Nhưng chung cục, vẫn không thể đáp ứng được yêu cầu vì lượng hàng ùn tắc quá lớn. Đơn vị đã phải thuê thêm kho chứa hàng của các đơn vị khác trong khu vực để giải phóng tàu. Thế nhưng, đây cũng chỉ là giải pháp tình thế vì nếu lượng hàng vẫn cứ tiếp tục đổ về và hàng tồn không thể vận chuyển đi được thì không thể có kho bãi nào có thể kham chứa đủ. Và khi ấy, việc dừng làm hàng và phải đàm phán với các hãng tàu để ngừng đưa phương tiện vào Cảng Cái Lân không còn là nguy cơ mà sẽ là một hiện thực thất bại.
Cần tránh một "kịch bản" tồi
Ông Nguyễn Văn Thắng, đại diện của Đại lý hàng hải Quảng Ninh (Vosa Quảng Ninh) cho biết: trước yêu cầu giải phóng tàu về làm hàng tại cảng hiện nay, Vosa Quảng Ninh đang phối hợp với Cảng và Tập đoàn Bunge (Tập đoàn hàng đầu thế giới về kinh doanh nguyên liệu thức ăn chăn nuôi) đang phải thuê thêm kho bãi để chứa hàng tồn. Nhưng cũng chưa biết bao giờ mới giải tỏa được hàng hóa.
Và cả xưởng sửa chữa thiết bị để chứa hàng
Ông Vũ Khắc Từ, Tổng giám đốc Công ty TNHH 1 thành viên Cảng Quảng Ninh hết sức băn khoăn khi từ nay đến cuối tháng 7 còn 2 chuyến tàu lớn chở gần 70 ngàn tấn hàng rời đến làm hàng tại Cảng nhưng không biết sẽ lưu hàng tại đâu khi mà tất cả các kho, kể cả kho thuê đều đã bão hòa. Cảng cũng đã đàm phán với phía chủ tàu, tạm dừng 1 chuyến cuối tháng 7 nhưng không được chấp nhận vì tàu đã lên lịch lấy hàng và xuất bến. Với tình hình như hiện nay thì họat động bốc xếp hàng hóa của Cảng cũng sẽ bị chậm do phải vận chuyển ra gửi tại những kho xa. Và như vậy Cảng Cái Lân cũng sẽ phải đối mặt với nguy cơ bị phạt hàng chục ngàn USD vì không thể thực hiện đúng thời gian rời cảng của tàu. Cùng với đó, Cảng Cái Lân cũng đang phải đối mặt với thực tế là mặt hàng container về Cảng giảm sút nghiêm trọng do các khách hàng chọn đường về Cảng Hải Phòng để “né” trạm cân của Quảng Ninh.
Nhưng lượng hàng vẫn cứ đều đặn về Cảng theo lịch trình trong khi hàng trong kho vẫn chưa giải phóng được
Theo thông báo chính thức từ Tập đoàn Bunge thì trong tháng 8 tới, tàu của hãng sẽ phải tạm dừng đưa hàng qua Cảng do các doanh nghiệp kinh doanh không thể thuê được phương tiện vận tải hàng và không thể chịu được giá thành vận tải quá cao khi phải qua trạm cân. Như vậy, các doanh nghiệp sẽ phải tìm những cảng biển khác thuận tiện cho họat động vận tải hơn. Và khi đó, Cảng Cái Lân sẽ mất đi một lượng khách hàng rất lớn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến họat động sản xuất kinh doanh của Cảng và đời sống của hàng trăm cán bộ công nhân viên.
Xe đầu kéo container xếp hàng dài tại cảng
Có một thực tế là nếu các cơ quan chức năng không sớm có biện pháp xử lý, khắc phục những bất cập của trạm cân hiện nay thì các doanh nghiệp cũng sẽ phải tìm các giải pháp để tồn tại trong sự cạnh tranh này. Và việc các doanh nghiệp tránh họat động qua trạm cân là một trong những biện pháp. Bên cạnh đó, những doanh nghiệp không thể tránh được cũng đang tính đến việc thiết lập những kho chứa hàng ở sau trạm cân để sau khi phương tiện đã qua trạm cân rồi mới bắt đầu chất tải. Mặt khác, để bù đắp chi phí bốc xếp hàng hóa, các đơn vị vận tải cũng sẽ phải tính phương án chất tải cao hơn nhiều so với mức bình thường. Và như vậy, đường sẽ hỏng nặng hơn; nguy cơ mất an toàn giao thông cũng sẽ cao hơn. Đây có lẽ là “kịch bản” mà không ai, từ cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp đến người dân lại muốn xảy ra.
