Trần Tiến du ca

Năm 2007, "kẻ lãng du" Trần Tiến được nhận giải thưởng Nhà nước. Ấy là phần thưởng lớn cho một nghệ sỹ đầy "bụi" cuộc sống với nhiều chuyến đi cùng cây đàn ghi ta trong tay. Đến đâu anh cũng hát và sáng tác, bất kể đề tài nào, từ xây dựng, kinh tế đến sinh đẻ có kế hoạch hay các phong trào thanh niên, bóng đá...

Từ những yêu cầu cụ thể và rất đời thường, Trần Tiến lại có những tác phẩm sáng giá. Nhiều ca khúc anh viết theo đơn đặt hàng và các cuộc thi đã trở thành tác phẩm sống mãi với thời gian. Ca khúc "Thanh niên ra tiền tuyến" cho cuộc thi Tiếng hát át tiếng bom, "Những đôi mắt hình viên đạn" về cuộc chiến tranh biên giới, "Vết chân tròn trên cát" về đề tài thương binh liệt sỹ, "Thượng đế buồn", "Cô bé vô tư", "Sao em nỡ vội lấy chồng" là của cuộc vận động sinh đẻ có kế hoạch... Những ca khúc này, anh đều đầy cảm hứng và đi sâu vào các phong trào ca hát quần chúng, có tác phẩm đoạt giải thưởng lớn của các cuộc thi. Có lần anh tâm sự: "Ai mời thì hát, cảm hứng đến thì viết, thế thôi...".

 

Anh thích du ca đến những miền quê xa vắng để viết, hát và lãng du. Do vậy, đời sống âm nhạc của Trần Tiến luôn nồng nhiệt, bốc lửa. Trong 3 thập kỷ qua, những ca khúc "Cô gái Sầm Nưa", "Mặt trời bé con", "Thành phố trẻ", "Ngẫu hứng sông Hồng", "Chiếc vòng cầu hôn", "Ngọn lửa cao nguyên", "Tạm biệt chim én", "Chị tôi"... là những ca khúc được nhiều người hát và lắm người nghe. Đấy là chưa kể năm 2005, ca khúc "Mưa bay tháp cổ" của ông nhạc sỹ có thể gọi là "già" lại được nhận giải nhất của sân chơi âm nhạc dành cho người trẻ Bài hát Việt. Thế mới biết, tâm hồn nghệ sỹ chẳng bao giờ có tuổi.

 

Phong cách biểu diễn và sáng tác của Trần Tiến nhiều cung bậc. Anh là người đi đầu trong việc đưa dân ca vào pop, rock, jazz, bởi lẽ nhiều giai điệu của anh được phổ biến đến mức gần như truyền khẩu, người bình dân đều thuộc và hát được. Ví như ca khúc "Chị tôi" với giai điệu giản dị nhưng hàm chứa nội lực trong tâm hồn nên tạo xúc cảm thật sâu sắc. Ca khúc chỉ gồm hai ba câu nhạc như có thể đọc được, cứ lặp đi lặp lại rất phù hợp với người bình dân. Thực ra, Trần Tiến sáng tác bài này đã từ lâu và chính anh đã biểu diễn lần đầu ở Nhà hát Tuổi trẻ cùng đợt du ca với ban nhạc của mình. Nhưng mãi sau này, ca sỹ trẻ Trần Thu Hà, Mỹ Linh, Quang Linh... mới hát với nhiều thành công.

 

Tuổi đời cũng đã "lên lão làng" 60, nhưng nhạc của anh vẫn bùng cháy. Anh vẫn là một nhạc sỹ có tài bám sát đời sống để sáng tạo trên một đề tài tưởng như rất khó nhưng lại lôi cuốn người nghe. Hình tượng âm nhạc của anh sâu sắc, đẹp, tạo được hơi thở trực tiếp của đời sống. Phải nói rằng, anh là người có tài trong cách sử dụng ca từ. Anh đi đâu viết đó và âm nhạc chính là cuộc đời bật lên thành giai điệu. Kiểu lãng du của anh quả thật đầy ngẫu hứng. Tính ngẫu hứng nhưng rất... đời của anh đã làm nên sự cuốn hút trong những chương trình độc diễn nhạc Trần Tiền. Nhiều người tin ở quan niệm của anh: "Tôi làm những gì hấp dẫn đối với tôi, tôi không muốn sáng tác âm nhạc bằng một tai nghe dành cho những gì mà người khác muốn nghe".

 

"Mưa bay tháp cổ" là một điển hình cho quan niệm có phần lãng mạn này. Cũng như nhiều tác phẩm âm nhạc thành công, âm nhạc Trần Tiến hoà tan giữa chất liệu dân ca Việt Nam với các yếu tố jazz, rock và rap tạo nên sự kỳ thú trong tâm hồn người nghe.