Vài năm trở lại đây, tỷ lệ bệnh nhân nhập viện do dị ứng thuốc có chiều hướng gia tăng với những hậu quả rất đáng lo ngại. Báo cáo của nhiều nước trên thế giới cho thấy, tỷ lệ dị ứng thuốc chiếm từ 2% đến 2,5% dân số, trong đó có đến 10% dị ứng ở dạng cấp tính (sốc phản vệ) - nguy cơ cao dẫn đến tử vong.
Tại Việt Nam, tỷ lệ này khoảng 7%. Điều đáng nói là người dân vẫn chưa thực sự có kiến thức phòng tránh dị ứng khi sử dụng thuốc và công tác tuyên truyền cho người dân biết cách sử dụng thuốc an toàn ở tuyến y tế cơ sởvẫn gần như còn bỏ ngỏ...
Các nhà chuyên môn phân tích, nguyên nhân dẫn đến tỷ lệ dị ứng thuốc ngày càng cao là do việc quản lý nhập và bán thuốc gặprất nhiều khó khăn. Thuốc kém chất lượng, quá hạn sử dụng thậm chí cả thuốc giả vẫn được lưu hành. Nhiềubác sỹ dùng thuốc chưa đúng chỉ định, chưa quan tâm đến các đặc điểm tương tác, tương kị và dị ứng thuốc. Đặc biệt, nhiều người tự ý dùng thuốc (27,4% người dân tự mua thuốc điều trị) đã làm cho tai biến do thuốc, nhất là dị ứng thuốc càng nhiều. Ngoài ra, với những người có cơ địa dị ứng, nghĩa là bố mẹ và bản thân đã hoặc đang có các bệnh dị ứng, thì cũng dễ bị dị ứng thuốc. GS.TSKH Nguyễn Năng An cho biết, các loại thuốc có nguy cơ gây dị ứng cao làPenicillin: 16,72%, tiếp đến là Ampicillin: 9,31% và một số khác cũng có tỷ lệ nhất định (Tetracyclin, Trimazol, Beseptol...). Trong 123 loại thuốc gây dị ứng, kháng sinh là nhóm chiếm tỷ lệ cao nhất: 53,36%,thuốc chống viêm giảm sốt (9,32%), vitamin (7,24%), thuốc chống lao (6,55%).Địa phương có số bệnh nhân bị dị ứng thuốc cao nhất là Hải Phòng với 9,30%, tiếp đến là TP. Hồ Chí Minh (8,85%), Hòa Bình (8,30%), Hà Nội (7,05%).
Người dùng thuốc làm gì để biết mình bị dị ứng ? Các chuyên gia của Khoa Dị ứng- Miễn dịch lâm sàng (Bệnh viện Bạch Mai) khuyên rằng: khi bạn vừa hoặc đang dùng thuốc mà thấy xuất hiện các biểu hiện bất thường như ban đỏ, mẩn ngứa, nổi mày đay, sốt, khó thở, tím tái, tim đập nhanh, hồi hộp, sợ hãi, choáng váng, hạ đường huyết, ngất xỉu, da đỏ như tôm luộc, nổi mụn trên da... thì phải nghĩ ngay đến khả năng đã bị dị ứng. Các bác sĩ cho biết, khoa đã tiếp nhận nhiều trường hợp dị ứng thuốc rất nặng như xuất huyết 2 chân do dị ứng thuốc Ampicillin viên; loét, trợt da toàn thân giống như bỏng nặng do uống thuốc nam (gọi là hội chứng Lyell); lở loét bàn tay, chân đến tận xương do dị ứng thuốc Penicillin bôi ngoài da; nhiều bỏng nước nổi trên da, loét mắt, mũi, miệng do tra thuốc nhỏ mắt Chloramphenicol; phù mặt do dùng thuốc hạ sốt, giảm đau Analgin.
Mọi loại thuốc đều có thể gây dị ứng, ngay cả thuốc bổ hay các vitamin, thậm chí cả thuốc chống dị ứng. Vì thế, mọi người hãy chỉ sử dụng thuốc khi cần thiết và theo đơn của bác sỹ; không nên tự ý mua thuốc điều trị; không dùng thuốc mất nhãn mác, thuốc đã chuyển màu, quá hạn; không mua thuốc ở những nơi không tin cậy. Khi thấy hiện tượng dị ứng phải ngừngviệc sử dụng thuốc đồng thời đến các cơ sở y tế gần nhất để được xử lý kịp thời.Bên cạnh việc người dân tự nâng cao hiểu biết để phòng bệnh cho mình, thì vớicán bộ y tế cũng cần phải được đào tạo lại thường xuyên những kiến thức cập nhật về các loại thuốc mới nhằm đưa ra đơn thuốc điều trị hợp lý, có hiệu quả cho người bệnh.
