Trong đợt rét đậm, rét hại kéo dài đầu năm, toàn tỉnh có hơn 2.000 con trâu, bò bị chết rét, chủ yếu tại các địa phương vùng cao. Huyện Bình Liêu có số lượng trâu, bò chết rét nhiều nhất, chiếm đến gần một nửa trong tổng số trâu, bò chết rét trong toàn tỉnh.
Thực hiện quyết định của Chính phủ và UBND tỉnh về việc hỗ trợ cho những gia đình có trâu, bò bị chết rét để những gia đình này giảm bớt khó khăn, có điều kiện khôi phục sản xuất, đặc biệt là việc khôi phục sức kéo trong nông nghiệp, các địa phương đã tiến hành chi tiền hỗ trợ đến những gia đình bị thiệt hại. Tại huyện Bình Liêu, công tác chi tiền hỗ trợ đã thực sự kịp thời, đúng đối tượng được người dân đánh giá cao.
Một ngày cuối tháng 6-2008, chúng tôi đi cùng tổ công tác của huyện đến chi tiền hỗ trợ cho một số hộ dân tại các xã Lục Hồn, Tình Húc, Đồng Văn… Nhà anh chị Lục Văn Thủ, Ngô Thị Hai, thôn Cốc Lồng, xã Lục Hồn thuộc diện hộ nghèo. Trong ngôi nhà nhỏ (tường xây bằng gạch ba banh, nền đất) được chính quyền địa phương hỗ trợ xây từ năm 2004 không có tài sản gì đáng giá ngoài mấy cái xoong, nồi và một giành ngô. Đợt rét đậm hồi đầu năm, gia đình anh chị có con trâu là tài sản duy nhất đáng giá đã bị chết. Nhận số tiền 2 triệu đồng hỗ trợ của Nhà nước anh chị rất cảm động. Anh Thủ cho biết, mặc dù xã cũng đã khuyến khích nếu gia đình mua được trâu, bò mới thì sẽ hỗ trợ thêm 1 triệu đồng nhưng muốn mua một con trâu hay bò thì phải có 8-9 triệu đồng mà chúng tôi chỉ có 2 triệu đồng nên không đủ tiền mua vì thế sẽ mua lợn về nuôi. Rời nhà anh Thủ chúng tôi đến nhà ông Nình Văn Phú thuộc bản Ngàn Pạt, xã Lục Hồn. Ông Phú đã ngoài 60 tuổi nhưng hiện tại vẫn đang sống một mình trong căn nhà nhỏ. Trước đây ông nuôi được 2 con trâu dùng để cày hơn 2.000 m2 đất canh tác mỗi vụ thì đợt rét vừa qua cả 2 con trâu đã lăn ra chết. Vì thế vụ vừa rồi phần lớn diện tích đất canh tác ông đều phải tự cuốc. Huyện đã trao số tiền hỗ trợ 2 triệu đồng/con cộng thêm số tiền 1 triệu đồng/con được xã hỗ trợ từ nguồn vốn Chương trình 135 ông Phú dự tính sẽ vay mượn thêm để mua một con nghé khôi phục sản xuất…
Là huyện vùng cao nên việc nuôi trâu bò của bà con chủ yếu là chăn thả tự do trong rừng, chuồng trại xây dựng thiếu quy mô nên việc kiểm soát và chăm sóc, theo dõi đàn trâu, bò gặp nhiều khó khăn. Nhiều hộ gia đình có hàng trăm con trâu, bò nhưng đều nuôi theo kiểu thả tự do trong rừng, chỉ kiểm tra theo tuần hoặc theo tháng. Đàn trâu, bò của huyện luôn đảm bảo sức cày kéo cho hơn 1.600 ha đất nông nghiệp vụ chiêm và 650 ha vụ mùa. Đợt rét đậm, rét hại đầu năm làm trâu, bò chết với số lượng lớn đã ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức cày kéo trong nông nghiệp. Sau 3 lần thống kê, rà soát và báo cáo UBND tỉnh, số trâu, bò chết trên địa bàn huyện liên tục tăng. Lần thứ nhất toàn huyện có 837 con trâu, bò bị chết; lần hai là 851 con và lần ba là gần 1.100 con, trong đó có gần 200 con bò, còn lại là trâu già và nghé. Theo đồng chí Lô Văn Chắn, Phó Chủ tịch UBND huyện Bình Liêu thì công tác chi tiền hỗ trợ đến tay các hộ dân có trâu bò, nghé bị chết trong đợt rét đậm, rét hại hồi đầu năm mới được thực hiện từ đầu tháng 6-2008 đến nay. Nguyên nhân là do phần lớn những hộ có trâu, bò bị chết rét đều ở vùng cao, vì vậy công tác rà soát, xác minh gặp nhiều khó khăn. Báo cáo của một số xã thống kê số lượng trâu, bò chết gửi lên huyện nhiều khi chưa chính xác, cả về số lượng và người đứng tên. Có những trường hợp khi khai báo lần 1 lấy tên vợ, chồng, anh, em, cha, con nhưng lần sau lại ngược lại nên huyện đã phải rà soát, kiểm tra lại nhiều lần trước khi chi tiền hỗ trợ. Bình thường chỉ cần phân bổ kinh phí xuống các xã theo số lượng trâu, bò chết là được nhưng nếu làm như vậy thì tiền hỗ trợ đến tay người dân sẽ bị chậm trễ. Sau nhiều lần rà soát, xác minh, huyện đã thành lập một tổ công tác gồm cán bộ Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cán bộ xã, trưởng thôn... trực tiếp đến tận những hộ có trâu, bò bị chết để chi tiền như vậy vừa nhanh chóng vừa đúng đối tượng. Theo Quyết định số 159/QĐ-UBND của UBND huyện Bình Liêu “V/v phê duyệt danh sách hỗ trợ các hộ có trâu, bò bị chết do rét đậm, rét hại năm 2008” thì toàn huyện có 606 hộ được hỗ trợ với 774 con trâu, bò bị chết thì đến thời điểm này còn 67 hộ với 77 con chưa được hỗ trợ với lý do: Các hộ đúng danh sách đã báo cáo lần trước nhưng tăng về số lượng trâu, bò bị chết rét hoặc một số hộ trong danh sách báo cáo lần trước không có, nay bổ sung thêm. Hiện UBND huyện cùng các địa phương đang tiếp tục rà soát, kiểm tra để công tác hỗ trợ được dứt điểm trong tuần đầu tháng 7 này.
Trong số những hộ có trâu, bò bị chết rét được hỗ trợ trong toàn huyện thì có 32 hộ thuộc diện nghèo. Những hộ này có trâu, bò chết rét không còn sức kéo, trong khi hoàn cảnh gia đình gặp nhiều khó khăn vì thế huyện đã nâng mức hỗ trợ lên 2 triệu đồng/con đồng thời xã trích kinh phí từ nguồn vốn các Chương trình 134, 135 và nguồn kinh phí từ việc các địa phương hỗ trợ xã nghèo để các hộ này khắc phục khó khăn trước mắt, có điều kiện khôi phục sản xuất. Cũng trong đợt này, huyện đã tiến hành tập huấn, trang bị cho người dân những kiến thức về cách chăn nuôi, phòng chống dịch bệnh; vệ sinh chuồng trại chăn nuôi; cách sơ chế, tích trữ thức ăn cho đàn gia súc.
Việc thực hiện công tác chi trả, hỗ trợ đối với những hộ có trâu, bò chết rét tại huyện Bình Liêu nói riêng và toàn tỉnh nói chung đến thời điểm này đã cơ bản hoàn thành, đảm bảo khẩn trương và đúng đối tượng giúp người dân bị thiệt hại khắc phục khó khăn, ổn định sản xuất. Tuy nhiên, những gia đình thuộc diện hộ nghèo có trâu bò chết rét, nhiều gia đình đã không còn sức kéo, với mức hỗ trợ 2 triệu đồng/con của tỉnh và huyện thì không có điều kiện khôi phục sức kéo. Đối với những hộ này, tỉnh và huyện cần quan tâm hơn nữa để họ có điều kiện ổn định sản xuất.
