Cách đây 3 năm, khi hoạch định hướng phát triển, ý tưởng Hải Hà là ''vệ tinh'' của thành phố Móng Cái trong tương lai đã được nhen nhóm. Và đến giữa nhiệm kỳ này, khi mà thông tin về khả năng cuối năm 2008, TX Móng Cái được công nhận là thành phố ngày càng gần và rõ hơn, thì vấn đề này càng được quan tâm.
Cụ thể là trong phương hướng mà Đảng bộ huyện Hải Hà vạch ra từ nay đến 2010 (và xa hơn nữa), đây sẽ là vùng đất chuyên cung cấp các sản phẩm lương thực, thực phẩm, là khu vực hậu cần, dịch vụ của thành phố cửa khẩu Móng Cái...
Thu hoạch chè ở xã Quảng Đức huyện Hải Hà.
Ảnh: VCT
Ở khu vực miền Đông, Hải Hà là huyện thuận lợi nhất về vị trí, tiềm năng và cơ hội để xoá đói giảm nghèo, cũng như phát triển KT-XH nói chung, trên địa bàn. Đây là vùng đất ''trên bến dưới thuyền'', với chiều dài cửa biển thuận lợi để nuôi trồng, đánh bắt hải sản; lại là nơi vừa có thể xây dựng cảng nước sâu, vừa có chỗ triền đà để đặt cơ sở đóng tàu lớn. Ngoài ra, huyện có cửa khẩu Bắc Phong Sinh, mỗi năm cho nguồn thu khoảng 50 tỷ đồng; đó là chưa kể tài nguyên đất rừng phong phú, đất nông nghiệp màu mỡ... Thế nhưng, sự phát triển KT-XH của huyện những năm trước đây thực sự chưa tương xứng với những tiềm năng, thế mạnh ấy. Chính từ thực tế này, trong ý tưởng quy hoạch của tỉnh, khi TX Móng Cái được công nhận lên thành phố thì Hải Hà sẽ là vùng đất ''vệ tinh''; trước mắt sẽ là khu vực hậu cần cung cấp cho thị trường Móng Cái các sản phẩm lương thực, thực phẩm, là nơi làm dịch vụ về cơ khí, TTCN... Theo định hướng này, hai năm rưỡi qua, huyện Hải Hà đã có nhiều giải pháp đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng dần tỷ trọng kinh tế khu vực CN-TTCN, dịch vụ, thương mại; đẩy mạnh phát triển sản xuất nông - lâm - ngư nghiệp để trước mắt có đủ sản phẩm lương thực, thực phẩm cung cấp cho nhu cầu trên địa bàn huyện, sau đó sẽ mở rộng thị trường ra xung quanh.
Về mặt chỉ đạo, việc đẩy mạnh phát triển chuyển dịch giống cây trồng vật nuôi có năng suất cao vào sản xuất, nâng cao hiệu quả sử dụng đất... được Huyện tăng cường quán triệt, tuyên truyền. Để hỗ trợ, khuyến khích nhân dân, HĐND huyện có nghị quyết chuyên đề với tinh thần, mỗi năm UBND huyện dành ra hơn 300 triệu đồng từ ngân sách địa phương hỗ trợ nông dân chuyển giao KHKT, đưa các mô hình, giống mới vào sản xuất... Nhờ đó từ đầu nhiệm kỳ tới nay, Hải Hà có khá nhiều mô hình mới được thử nghiệm, mang lại hiệu quả mới trong sản xuất. Ví dụ trong chăn nuôi, hai năm rưỡi qua, huyện đã hỗ trợ hơn 500 triệu đồng để phát triển đàn bò (mua thêm 198 con), đàn lợn hướng nạc theo qui mô hộ gia đình; tiếp tục thử nghiệm mô hình nuôi hươu lấy nhung, phát triển thêm đàn gia cầm. Trong khai thác, nuôi trồng thuỷ sản, Hải Hà đã tập trung chấn chỉnh công tác quản lý bãi triều, quy hoạch thêm được 460 ha bãi triều; hỗ trợ 110 triệu đồng cho 10 hộ nuôi 20 ô cá song theo hình thức lồng chìm, bước đầu mang lại hiệu quả Huyện cũng đã khuyến khích nhân dân vay vốn mua phương tiện tàu thuyền phục vụ đánh bắt hải sản, bởi vậy từ 2005 đến nay, nhân dân trong huyện đã mua thêm tàu thuyền, với tổng công suất là 1.590 CV. Tổng sản lượng khai thác, nuôi trồng thuỷ sản năm 2007 mà huyện đạt được xấp xỉ 10 ngàn tấn.
Riêng trong trồng trọt, Hải Hà đã chuyển dịch cơ cấu giống cây trồng, theo hướng tích cực đưa các giống lúa lai, lúa thuần chủng năng suất cao vào sản xuất, đưa một số mô hình giống đậu tương mới (DT 96), ngô lai C414 và khoai tây vào trồng ở diện tích trước đây chỉ cấy lúa một vụ và tăng diện tích cây trồng vụ đông xuân. Riêng ngô lai, lúa lai có năng suất cao được ưu tiên thúc đẩy áp dụng. Đến 6 tháng đầu năm 2008, tỷ lệ lúa lai gieo trồng ở Hải Hà đã đạt 41,5% diện tích, ngô lai đạt 97,1%, vượt hơn 7% so với chỉ tiêu nghị quyết Đại hội đề ra. Tính bình quân, hiện nay số lương thực bình quân của Hải Hà là trên 500 kg/người/năm.
Bên cạnh phát triển nông-lâm-ngư nghiệp, làm cơ sở cho XĐGN, hơn hai năm qua, huyện đã chú trọng khuyến khích mạng lưới thu mua, tiêu thụ sản phẩm cho nông dân, đặc biệt ở khu vực vùng sâu, vùng xa. Hệ thống nhà hàng, khách sạn, nhà nghỉ phục vụ nhu cầu cho du khách đến huyện và làm điểm dừng chân trên tuyến đường du lịch Hạ Long - Móng Cái cũng được khuyến khích phát triển. Từ năm 2006 đến nay, đã có 165 cơ sở kinh doanh mới lập trên địa bàn huyện. Riêng hệ thống giao thông nông thôn - mạch máu của luân chuyển hàng hoá cũng được tăng tốc thực hiện. Từ 2006 tới nay, tranh thủ các nguồn vốn của trung ương, tỉnh, nguồn vốn các chương trình mục tiêu và nguồn tăng thu ngân sách, đã có gần 140 tỷ đồng được đầu tư cho XDCB, trong đó khởi công để làm gần 80km đường liên xã, liên thôn. Đây chính là cơ sở để bà con nông dân trong huyện nâng cao đời sống, trong đó có vận chuyển hàng hoá, nông sản.
Có thể nói, với khá nhiều đổi mới về chủ trương, chính sách trong phát triển nông - lâm - ngư nghiệp, từ đầu nhiệm kỳ Đại hội Đảng bộ huyện tới nay, tuy còn nhiều hạn chế, tồn tại, song bầu không khí thi đua XĐGN, tăng hiệu quả, năng suất trong sản xuất ở khu vực này đã được nhân dân trong huyện bắt nhịp thực hiện. Bởi vậy, chỉ trong hơn 2 năm qua, tỷ lệ hộ đói nghèo trên địa bàn giảm tới gần 11% (hiện còn 17%). Đây là cơ sở, là nền tảng quan trọng để Hải Hà tiếp tục nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp, trước mắt đáp ứng nhu cầu cho nhân dân trên địa bàn, dần tiến tới làm hàng hoá cung cấp cho thị trường Móng Cái.