Mặc dù chưa kết thúc, nhưng điểm lại kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm (2006-2010) thành tựu rõ nét nhất trong phát triển kinh tế là sự hiện hữu của các công trình công nghiệp trọng điểm.
Không mọc lên theo kiểu “làm cho đủ chỉ tiêu” mà các công trình, dự án công nghiệp trên địa bàn tỉnh có sự gắn kết chặt chẽ với phát huy thế mạnh, tiềm năng của địa phương. Theo đó, 2 mũi nhọn chính đã được đẩy mạnh. Đó là xây dựng các nhà máy xi măng và nhiệt điện. Đây cũng là một trong những nền tảng quan trọng đưa Quảng Ninh cơ bản trở thành tỉnh công nghiệp vào năm 2015 như Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XII đã xác định.
Hệ thống dây chuyền cung cấp than nguyên liệu của Nhà máy nhiệt điện Quảng Ninh.
Thắp sáng thêm dòng điện quốc gia
Buổi chiều đầu năm mới 2010, chúng tôi cùng ông Trương Văn Linh, Phó Giám đốc Ban Dự án Điện Uông Bí (đơn vị thuộc tổng thầu EPC-LILAMA) đi thăm Nhà máy Nhiệt điện Uông Bí mở rộng I. Đây là một dự án lớn trên địa bàn TX Uông Bí có tổng vốn đầu tư 4.270 tỷ đồng, được huy động từ các nguồn vốn trong nước. Tổng Công ty Điện lực Việt Nam là chủ đầu tư. Tổng Công ty Lắp máy Việt Nam là nhà thầu chính. Khó có thể tưởng tượng được những đổi thay và sự cố gắng lớn lao của hàng nghìn công nhân lao động và cán bộ quản lý của Nhà máy nếu bạn không đến đây hàng ngày. Một năm trước, nơi này còn là công trường ngổn ngang bê-tông cốt thép, đất đá chồng chất, nay đã trở thành một Nhà máy sản xuất điện năng lớn với công suất 300MW và có khả năng cung cấp khoảng 1,8 tỷ KWh điện mỗi năm.
Trong từng phân xưởng, đâu đâu cũng thấy rộn lên không khí lao động. Tiếng máy âm vang. Các tốp công nhân miệt mài vận hành thiết bị. Ông Trương Văn Linh cho biết: Sau khi chạy tin cậy thành công, đến nay các thông số đã thỏa mãn những yêu cầu kỹ thuật, môi trường và đã đi vào vận hành thương mại từ 29-11-2009. Đây là dự án nhiệt điện có thiết bị tốt nhất ở Việt Nam và có các tiêu chuẩn kỹ thuật, môi trường đều dưới mức cảnh báo. Phó Giám đốc Ban Dự án Điện Uông Bí còn tâm sự, đây là dự án EPC đầu tay thành công của các nhà thầu Việt Nam. Chính vì lẽ đó, việc Nhà máy đi vào vận hành thương mại chứng tỏ bước tiến của ngành Cơ khí Việt Nam. Cũng từ đây, chứng tỏ năng lực quản lý của các doanh nghiệp Việt Nam với những dự án lớn sẽ ngày càng được nâng cao.
Cùng với dự án Nhà máy Nhiệt điện Uông Bí mở rộng, Nhà máy Nhiệt điện Quảng Ninh là một trong những dự án lớn dành được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo. Dự án do Tập đoàn Điện lực Việt Nam làm chủ đầu tư. Nhiệt điện Quảng Ninh có tổng công suất 1.200MW. Tổng mức đầu tư 9.165,2 tỷ đồng. Nhà máy được xây dựng tại TP Hạ Long. Hiện nhà thầu đang tập trung mọi nguồn lực, vật lực khẩn trương thi công với tiến độ nhanh nhất. Ở thời điểm chúng tôi đến, khí thế lao động như càng khẩn trương hơn khi mùa xuân đang đến rất gần. Trên công trường là bản hợp ca âm thanh với tiếng xe vào ra, tiếng khoan bê tông, tiếng va chạm của các thiết bị được lắp đặt…. Từng tốp thợ của các đơn vị thi công cần mẫn với phần việc của mình. Tại tổ máy số 1, nơi có khoảng trên 800 công nhân của Tập đoàn Điện - Khí Thượng Hải đang thực hiện lắp đặt thiết bị chính của tổ máy. Đây là điểm nhấn quan trọng trên công trường nhiệt điện Quảng Ninh. Mỗi công nhân của Tập đoàn đều thể hiện quyết tâm cao thi công 3 ca, 4 kíp kể cả các ngày nghỉ lễ. Công nhân Lưu Vĩnh Kim, người Trung Quốc hồ hởi nói: “Năm nay, chúng tôi vừa đón xuân vừa làm việc trên công trường, sẵn sàng nhận mọi nhiệm vụ để sớm hoàn thành dự án”. Hiện, toàn bộ mặt bằng bảo đảm cho nhà thầu thi công cả giai đoạn 2 (600MW) đã cơ bản hoàn thành. Tổng thầu đang tập trung thi công và bắt đầu hoàn thiện, chạy thử một số hạng mục công trình như lò hơi số 1, số 2; tua bin - máy phát tổ máy 1...
Âm thanh rộn rã trên công trường nhiệt điện Quảng Ninh ngày đầu năm mới thể hiện quyết tâm của hàng chục ngàn cán bộ, kỹ sư, công nhân lao động, tiến tới đích phát điện tổ máy số 1 vào năm 2010. Khí thế ấy làm bừng lên một mùa xuân mới với nhiều hứa hẹn trên công trình nhiệt điện có vị trí quan trọng này.
Toàn cảnh nhà máy xi măng Hạ Long.
Dần tới đích trung tâm sản xuất xi măng lớn
Trong năm 2009, liên tiếp nhiều dự án xi măng trên địa bàn tỉnh khởi động sản xuất với sản lượng trong năm đạt khoảng 2,68 triệu tấn. Điển hình như Nhà máy Xi măng Lam Thạch II (Công ty cổ phần Xi măng và Xây dựng Quảng Ninh). Với hai dây chuyền sản xuất theo công nghệ hiện đại của Đức, mỗi ngày Nhà máy Xi măng Lam Thạch II sản xuất khoảng 3.000 tấn xi măng. Đến hết tháng 12-2009 Nhà máy sản xuất clinker đạt trên 761.945 tấn (bằng 115% kế hoạch); xi măng các loại đạt trên 436.622 tấn (bằng 174%); tiêu thụ clinker, xi măng đạt trên 800.000 tấn; doanh thu đạt 568 tỷ đồng. Điều đáng nói, sản phẩm clinker xi măng Lam Thạch II sản xuất ra đến đâu, tiêu thụ hết đến đó, không có hàng tồn kho. Một phần do giá thành sản phẩm của Nhà máy thấp hơn so với các loại xi măng khác trên thị trường. Năm 2010, Nhà máy tiếp tục duy trì sản xuất ổn định, kiện toàn các khâu trong công tác quản lý, tổ chức sản xuất nâng cao chất lượng sản phẩm, với kế hoạch sản xuất 800.000 tấn clinker; 380 tấn xi măng các loại; doanh thu đạt 578 tỷ đồng. Đóng góp quan trọng vào tăng trưởng nền công nghiệp xi măng Quảng Ninh còn phải kể đến Nhà máy xi măng Cẩm Phả. Đây là nhà máy có sản lượng lớn nhất trên toàn tỉnh với hệ thống dây chuyền thiết bị sản xuất do các tập đoàn công nghệ nổi tiếng của Nhật Bản, Pháp, Đức cung cấp. Toàn bộ dây chuyền sản xuất, từ nhập nguyên liệu, cho tới nghiền, nung, trộn, kiểm tra chất lượng, đóng bao, xuất sản phẩm... đều được điều khiển, quản lý hoàn toàn tự động. Sản phẩm xi măng Cẩm Phả đã được Viện Khoa học Công nghệ xây dựng và các tổ chức giám định quốc tế SGS ITS kiểm định và đánh giá cao về chất lượng. Cuối tháng 3-2009, xi măng Cẩm Phả xuất lô hàng đầu tiên sang thị trường Châu Phi. Hay Nhà máy Xi măng Thăng Long, kể từ khi đi hoạt động (1-2009), đến nay đã sản xuất được trên 500.000 tấn xi măng và clinker. Công suất nhà máy giai đoạn I đạt 2,3 triệu tấn/năm. Đây cũng là dự án xi măng đầu tiên có mức nội địa hóa cao nhất Việt Nam. Dự kiến đến năm 2011, các nhà máy Xi măng trên địa bàn Quảng Ninh đạt công suất thiết kế với tổng sản lượng đạt 9,8 triệu tấn Clinker, tương đương sản lượng xi măng trên địa bàn đạt 10 triệu tấn. Quảng Ninh đang tiến dần tới đích trở thành "trung tâm sản xuất xi măng" của Việt Nam.
