Các đối tượng tội phạm thường lợi dụng điều kiện về địa lý, địa hình, sự thông thoáng trong cơ chế, chính sách đối với dân cư khu vực biên giới lừa bán phụ nữ, trẻ em qua biên giới. Quảng Ninh hiện là 1 trong 4 tỉnh (Quảng Ninh, Lạng Sơn, Tây Ninh, An Giang) được Chính phủ chỉ đạo, lựa chọn làm điểm để rút kinh nghiệm triển khai thực hiện Chương trình phòng, chống tội phạm buôn bán phụ nữ và trẻ em (PNTE) trên địa bàn toàn quốc.
Bởi vậy thời gian qua, công tác phòng, chống buôn bán PNTE trên địa bàn liên tục được đẩy mạnh với sự vào cuộc đồng bộ, tích cực của các ngành chức năng.
Trẻ em tham gia diễn đàn trẻ em với các mục tiêu vì trẻ em năm 2009.
Ngay sau khi Chính phủ ban hành Quyết định số 130/CP “Phê duyệt Chương trình hành động phòng, chống tội phạm buôn bán phụ nữ và trẻ em” (tháng 7-2004), tỉnh đã thành lập Ban chỉ đạo 130 và xây dựng kế hoạch thực hiện Chương trình hành động này. UBND tỉnh triển khai Chương trình tới các ban, ngành, đoàn thể, địa phương trong tỉnh; phân công rõ trách nhiệm cho chính quyền địa phương, các ban, ngành, đoàn thể có liên quan thực hiện theo chức năng, nhiệm vụ của mình. Để hoạt động phòng, chống buôn bán PNTE được triển khai thuận lợi, mỗi năm UBND tỉnh dành 500 triệu đồng từ ngân sách địa phương để hỗ trợ cho công tác này. Các ngành, đoàn thể trong BCĐ 130 của tỉnh như: Công an, Bộ đội Biên phòng tỉnh, Sở LĐ-TB&XH, Hội LHPN tỉnh, Sở Tư pháp, BCĐ 130 của các địa phương đã phối hợp thực hiện hiệu quả, đồng các biện pháp, phòng, chống buôn bán PNTE, như: Tuyên truyền, giáo dục, đấu tranh phòng, chống; tiếp nhận và hỗ trợ PNTE là nạn nhân trở về; xây dựng và hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật có liên quan đến công tác phòng chống buôn bán PNTE. Lực lượng Công an và Bộ đội Biên phòng tỉnh tập trung làm tốt công tác nắm tình hình, chủ động phát hiện, triệt phá nhiều đường dây, ổ nhóm tội phạm buôn bán PNTE qua biên giới. Từ năm 2005 đến tháng 10-2009, toàn tỉnh đã bắt giữ, xử lý 73 vụ với 119 đối tượng phạm tội buôn bán PNTE; giải cứu 83 phụ nữ, 26 trẻ em, trong đó có 9 bé trai sơ sinh bị buôn bán sang Trung Quốc.
Để công tác tiếp nhận và giải cứu nạn nhân được thực hiện có hiệu quả. BCĐ 130 của tỉnh đã ban hành Quy chế tạm thời, phân công trách nhiệm cho các ban, ngành, địa phương trong việc tiếp nhận và có chính sách hỗ trợ phù hợp cho các nạn nhân. Nạn nhân sau khi được tiếp nhận, làm rõ nguyên nhân bị buôn bán, được tư vấn, giúp đỡ ổn định tâm lý, hỗ trợ về kinh phí và các điều kiện khác để trở về gia đình, địa phương. Công an tỉnh phối hợp chặt chẽ với Công an TX Đông Hưng (Trung Quốc) xác minh, giải cứu nạn nhân bị buôn bán; duy trì các cuộc giao ban hằng tháng... Từ năm 2005 đến tháng 10-2009, Công an tỉnh đã phối hợp với Công an Trung Quốc xác minh, giải cứu cho 52 nạn nhân là PNTE bị bán sang Trung Quốc, tiếp nhận 72 đợt người Việt Nam xuất cảnh trái phép do Công an Trung Quốc trao trả. Từ khai thác thông tin những người này, Công an tỉnh đã phát hiện 481 PNTE bị lừa bán sang Trung Quốc, qua đó đã củng cố tài liệu, chứng cứ khởi tố 7 vụ án, 9 bị can, còn lại chuyển giao tài liệu cho công an các tỉnh, thành phố tuyến trong xử lý theo thẩm quyền. Với những nạn nhân là người Quảng Ninh, tỉnh hỗ trợ kinh phí trong vòng 3 tháng, mức 150.000 đồng/người/ tháng để họ ổn định cuộc sống. Trung tâm Hỗ trợ PNTE của Hội LHPN tỉnh tổ chức dạy nghề cho những nạn nhân này nếu họ có nhu cầu. Từ năm 2006 đến tháng10-2009, đã có 23 phụ nữ là nạn nhân bị buôn bán trở về được đào tạo nghề may, nấu ăn, làm hoa khô... Nạn nhân là trẻ sơ sinh không rõ nhân thân được Sở LĐ-TB&XH tiếp nhận vào Trung tâm Bảo trợ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt của tỉnh nuôi dưỡng, chăm sóc.
Nhờ triển khai đồng bộ các biện pháp, sự phối hợp vào cuộc tích cực của các ngành, đơn vị, lực lượng trên địa bàn, đã góp phần quan trọng làm giảm tội phạm buôn bán PNTE, cũng như số PNTE bị buôn bán qua biên giới.
Tuy nhiên, trong điều kiện mở cửa, hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng; nhu cầu tìm việc làm, các dịch vụ môi giới nhận con nuôi, kết hôn với người nước ngoài… có xu hướng gia tăng, sự mất cân bằng giới tính tại nhiều quốc gia đang trở thành vấn đề bức xúc, nên tình trạng buôn bán PNTE vẫn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp. Để Chương trình đạt kết quả bền vững cần chú trọng, làm tốt hơn công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức cho cộng đồng, có chính sách hỗ trợ dạy nghề, tạo việc làm, vay vốn phát triển kinh tế hộ gia đình, xoá đói giảm nghèo phù hợp…
