Triển khai hiệu quả cơ chế hỗ trợ lãi suất

Theo số liệu mới nhất được công bố tại phiên họp thường kỳ tháng 10-2009 của UBND tỉnh, tính đến 30-9, tổng dư nợ cho vay hỗ trợ lãi suất trên địa bàn Quảng Ninh là 8.244,2 tỷ đồng, chiếm 28,4% tổng dư nợ và tổng số tiền lãi khách hàng đã được hỗ trợ là 105,5 tỷ đồng.

Sự “vào cuộc” tích cực của ngành Ngân hàng

Ngay sau khi có các văn bản chỉ đạo của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Quảng Ninh đã chỉ đạo Chi nhánh các Ngân hàng thương mại trên địa bàn thực hiện nghiêm túc những giải pháp cấp bách về tiền tệ và hoạt động ngân hàng. Để nhanh chóng phổ biến các chủ trương cũng như cơ chế hỗ trợ lãi suất của nhà nước, Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Quảng Ninh đã có sự phối hợp kịp thời với các cơ quan thông tin đại chúng trên địa bàn để làm tốt công tác tuyên truyền, cũng như công khai thông tin trên Cổng thông tin điện tử của tỉnh. Nhờ đó, mà các doanh nghiệp, tổ chức và mọi tầng lớp dân cư đều được nắm bắt sớm về một chính sách lớn của nhà nước. Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Quảng Ninh còn phối hợp với Ngân hàng Phát triển, Liên minh HTX&DNNQD tổ chức phổ biến, triển khai các Quyết định (131, 443, 497) của Thủ tướng Chính phủ về cơ chế hỗ trợ lãi suất và Quyết định 14 về bảo lãnh tín dụng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa, HTX trên địa bàn tỉnh. Không chỉ vậy, Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Quảng Ninh còn chủ động nắm bắt, tiếp nhận và xử lý các vấn đề phát sinh liên quan đến cơ chế hỗ trợ lãi suất; xây dựng kế hoạch giám sát; kiểm tra việc thực hiện cơ chế, duy trì số điện thoại nóng kịp thời tiếp nhận thông tin của các ngân hàng thương mại và khách hàng vay trên địa bàn để kịp thời báo cáo với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, cấp uỷ, chính quyền địa phương nhằm có sự tháo gỡ kịp thời.

Một trong những kết quả đáng ghi nhận nhất là việc Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Quảng Ninh đã có văn bản đề nghị Ngân hàng Nhà nước Việt Nam xem xét, báo cáo Thủ tướng Chính phủ cho áp dụng cơ chế hỗ trợ lãi suất đối với các doanh nghiệp thuộc ngành công nghiệp khai thác mỏ. Chưa đầy một tháng sau khi có đề nghị, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định 333 (ngày 10-3-2009) bổ sung ngành công nghiệp mỏ vào đối tượng được hưởng hỗ trợ lãi suất. Sự ra đời của Quyết định 333 không chỉ là “liều thuốc” gỡ khó cho các đơn vị thuộc Tập đoàn TKV mà còn có tác động lớn tới nhiều doanh nghiệp ở lĩnh vực sản xuất vật liệu xây dựng; các tổ chức kinh tế làm dịch vụ, phục vụ các doanh nghiệp khai thác mỏ. Thông qua các đợt thanh tra, kiểm tra tại 11 Chi nhánh Ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh, Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Quảng Ninh đã yêu cầu thu hồi số tiền lãi đã hỗ trợ của 5 khách hàng do không đủ giấy tờ chứng minh thuộc đối tượng được hưởng hỗ trợ lãi suất.
Với sự chỉ đạo sát sao, cùng công tác giám sát chặt chẽ của Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Quảng Ninh, các Ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh đã triển khai thực hiện nghiêm túc, kịp thời các cơ chế hỗ trợ lãi suất. Nhiều Ngân hàng thương mại đã cụ thể hoá các quyết định. 32/32 Chi nhánh Ngân hàng thương mại đã tổ chức tập huấn, quán triệt đến CBCNVC ngân hàng để có nhận thức đúng về chủ trương, chính sách, từ đó chấp hành tốt các quy định, hướng dẫn. Hầu hết các Chi nhánh Ngân hàng thương mại đã tổ chức hội nghị khách hàng. 32/32 Chi nhánh Ngân hàng thương mại cử cán bộ làm việc trực tiếp với khách hàng, phát tờ rơi, niêm yết công khai về cơ chế hỗ trợ lãi suất của Chính phủ tại trụ sở giao dịch... Để đảm bảo đúng đối tượng, đúng quy định, các ngân hàng thương mại còn tổ chức tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn cho khách hàng khi làm thủ tục, hồ sơ vay. Một số Chi nhánh Ngân hàng thương mại đã thành lập “tổ công tác” do Giám đốc làm tổ trưởng để chỉ đạo, tiếp thu các kiến nghị, giải quyết khó khăn. Phải khẳng định rằng, với sự vào cuộc tích cực, chủ động của ngành Ngân hàng, việc triển khai thực hiện gói kích cầu của Chính phủ ở địa bàn Quảng Ninh đã mang lại hiệu quả thiết thực.

Những con số ý nghĩa

Theo thống kê của Ngân hành Nhà nước Chi nhánh Quảng Ninh tính đến thời điểm 31-8-2009, tổng dư nợ cho vay được hỗ trợ lãi suất là 7.831,7 tỷ đồng (tính cả dư nợ cho vay hỗ trợ lãi suất tại Ngân hàng Phát triển). Dư nợ hỗ trợ lãi suất chiếm tỷ lệ 28% tổng dư nợ toàn tỉnh. Tổng số tiền lãi khách hàng được hỗ trợ là 75,6 tỷ đồng. Về vay vốn phát triển sản xuất - kinh doanh (Quyết định 131/QĐ-TTg) có 2.895 khách hàng được hỗ trợ lãi suất vay ngắn hạn với dư nợ 5.589,4 tỷ đồng; chiếm 50% dư nợ vay ngắn hạn bằng VND; số tiền lãi đã hỗ trợ 64,2 tỷ đồng. Hỗ trợ lãi suất cho các tổ chức, cá nhân vay vốn trung, dài hạn ngân hàng để thực hiện đầu tư mới phát triển sản xuất - kinh doanh (Quyết định 443/QĐ-TTg) có 795 khách hàng với dư nợ 2.134,8 tỷ đồng; chiếm 12% dư nợ cho vay trung, dài hạn bằng VND; số tiền lãi đã hỗ trợ là 11,2 tỷ đồng. Hỗ trợ lãi suất vốn vay trung và dài hạn để mua máy móc, thiết bị vật tư phục vụ sản xuất nông nghiệp và vật liệu xây dựng nhà ở khu vực nông thôn (Quyết định 497/QĐ-TTg) có 22 khách hàng với dư nợ là 2,5 tỷ đồng; số tiền lãi đã hỗ trợ là 18,8 triệu đồng. Hỗ trợ lãi suất vay 4%/năm cho người nghèo và các đối tượng chính sách (chỉ áp dụng ở Ngân hàng Chính sách xã hội) có 6.230 khách hàng với dư nợ 105 tỷ đồng; số tiền lãi đã hỗ trợ là 0,2 tỷ đồng.

Phân theo loại hình tổ chức tín dụng cho vay, Ngân hàng thương mại Nhà nước có 3.153 khách hàng vay; dư nợ cho vay 4.909,6 tỷ; số lãi tiền vay hỗ trợ khách hàng là 48,9 tỷ đồng. Ngân hàng thương mại cổ phần có 539 khách hàng vay với dư nợ 2.436,1 tỷ đồng; số lãi tiền vay đã hỗ trợ khách hàng 26,2 tỷ. Công ty tài chính Than - Khoáng sản Việt Nam có 19 khách hàng vay; dư nợ là 373,2 tỷ; số lãi tiền vay đã hỗ trợ cho khách hàng là 0,2 tỷ đồng. Ngân hàng Phát triển có 1 khách hàng vay với dư nợ 7,8 tỷ; số lãi tiền vay đã hỗ trợ khách hàng là 0,1 tỷ đồng.

Phân theo các thành phần kinh tế, doanh nghiệp nhà nước có 306 khách hàng với dư nợ 4.511 tỷ, chiếm tỷ trọng 57,6% tổng dư nợ cho vay được hỗ trợ lãi suất; số tiền lãi đã hỗ trợ là 45,1 tỷ đồng. Doanh nghiệp ngoài nhà nước có 1.015 khách hàng với dư nợ 3.029,1 tỷ; chiếm tỷ trọng 38,6%; số tiền lãi đã hỗ trợ là 28,8 tỷ đồng. Hợp tác xã và các tổ chức khác có 8 khách hàng với dư nợ 6,3 tỷ; chiếm tỷ trọng 0,1%; số tiền lãi đã hỗ trợ là 0,1 tỷ đồng. Các đối tượng là hộ gia đình, cá nhân có 8.613 khách hàng với dư nợ là 285,3 tỷ chiếm tỷ trọng 3,6%; số tiền lãi đã hỗ trợ 1,6 tỷ đồng.

Theo số liệu thống kê của Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Quảng Ninh, nếu tính theo ngành, lĩnh vực kinh tế thì công nghiệp khai thác mỏ chiếm tỷ trọng lớn nhất với dư nợ 2.998 tỷ; chiếm 38,3% trong tổng dư nợ cho vay hỗ trợ lãi suất. Ngành công nghiệp chế biến đứng ở vị trí thứ 2 với dư nợ 1.899,9 tỷ, chiếm tỷ trọng 24,3%. Tiếp theo là ngành thương nghiệp, sửa chữa xe có động cơ, mô tô, xe máy, đồ cá nhân và gia đình với dư nợ 1.070,7 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 13,7%. Chiếm tỷ trọng thấp nhất là ngành dịch vụ du lịch, hoạt động khoa học công nghệ và các lĩnh vực khác với dư nợ 145 tỷ, chiếm tỷ trọng 1,8%.

Tính đến thời điểm này, khi năm 2009 với nhiều khó khăn, biến động sắp khép lại cùng với sự đánh giá về tình hình tăng trưởng kinh tế - xã hội của đất nước nói chung và Quảng Ninh nói riêng, đã khẳng định tác động to lớn, hiệu quả thiết thực của gói kích cầu do Chính phủ ban hành. Biểu hiện rõ nét, sinh động nhất chính là cơ chế hỗ trợ lãi suất đã nhận được sự đồng tình, ủng hộ của doanh nghiệp, người dân, tạo niềm tin, động lực cho doanh nghiệp, hộ sản xuất duy trì, phát triển, tiếp tục đầu tư, mở rộng tìm kiếm thị trường. Trong bối cảnh cả nước bị ảnh hưởng bởi suy thoái kinh tế toàn cầu, song bằng nội lực và sự tích cực trong triển khai các giải pháp của Chính phủ, ngay từ quý II-2009, kinh tế của tỉnh đã có sự chuyển biến tích cực với tốc độ tăng trưởng khá. Mức tăng trưởng kinh tế 6 tháng đầu năm 2009 đạt 8,6%.

Với nền tảng này, chắc chắn, kinh tế - xã hội năm 2009 của tỉnh sẽ có những kết quả tốt đẹp. Và đây cũng chính là “viên đá tảng” để Quảng Ninh tiếp tục triển khai tốt hơn nữa gói kích cầu thứ 2 của Chính phủ được ban hành trong năm 2010.

Tiếng nói người trong cuộc   * Ông Nguyễn Lương Tá, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp vừa và nhỏ Quảng Ninh: Trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế, lãi suất của các ngân hàng tăng “chóng mặt”, gói kích cầu của Chính phủ được triển khai như một giải pháp quan trọng hỗ trợ cho doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Một số doanh nghiệp trong tỉnh đã tiếp cận được với nguồn vốn này và đã từng bước ổn định sản xuất kinh doanh. Điều các doanh nghiệp mong muốn hiện nay là Nhà nước cần có những nguồn vốn cho doanh nghiệp vay bằng giải pháp tín chấp; trong trường hợp đó, các tổ chức tín dụng cần quan tâm đến ý kiến bảo lãnh của các tổ chức hiệp hội doanh nghiệp. *  Bà Phạm Thị Vinh, Giám đốc Công ty CP 12-11 Hạ Long: Là một công ty chuyên xuất khẩu dăm gỗ, trong tình hình khủng hoảng kinh tế thế giới, cuối năm 2008 hầu hết các khách hàng đã dừng nhập hàng nên doanh nghiệp gặp rất nhiều khó khăn. Giá trị sản phẩm tồn kho không bán được lên tới trên 50 tỷ đồng. Trong tình hình khó khăn như vậy, Chính phủ đã triển khai gói kích cầu, hỗ trợ lãi suất vay ngân hàng cho các doanh nghiệp. Từ tháng 2 đến tháng 10 năm nay, Công ty chúng tôi đã vay ngân hàng 20 tỷ với lãi suất 10,2% và được Nhà nước hỗ trợ 4% lãi suất vay. Đây là điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp ổn định, phát triển sản xuất. Việc triển khai gói kích cầu của Chính phủ chính là kích cầu trực tiếp cho doanh nghiệp và người lao động. Nhờ sự hỗ trợ này mà 200 công nhân Công ty chúng tôi đã không bị nghỉ việc, ổn định công ăn việc làm. Hiệu quả từ gói kích cầu này là rất rõ. Nhưng tôi thấy thời gian cho các doanh nghiệp vay vốn ưu đãi như vậy là rất ngắn. Nếu như đến hết tháng 12 năm nay sẽ dừng việc hỗ trợ lãi suất thì hầu hết các doanh nghiệp sẽ bị hẫng và lại rơi vào tình trạng khó khăn. *  Ông Nguyễn Thanh Bình, Giám đốc Công ty TNHH Bình Khánh, Yên Hưng: Với một doanh nghiệp chuyên san lấp mặt bằng, làm đường, xây dựng như Công ty chúng tôi, cùng với chính sách hỗ trợ lãi suất, miễn giảm thuế trực tiếp cho doanh nghiệp thì chính sách kích cầu của Nhà nước còn tạo ra cơ hội để doanh nghiệp đẩy mạnh sản xuất; nhiều công trình được khởi công và đẩy nhanh tiến độ. Doanh nghiệp có điều kiện quay nhanh đồng vốn sản xuất, kinh doanh, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. Nếu như năm 2008, doanh thu của Công ty đạt 12 tỷ đồng thì năm nay được nhà nước cho vay 2 tỷ đồng, hỗ trợ 4% lãi suất vay, hoạt động sản xuất được đẩy mạnh, từng bước tăng lợi nhuận và tích lũy. Dự tính năm nay doanh thu của Công ty sẽ đạt trên 13 tỷ đồng; đời sống của người lao động được cải thiện, lương công nhân đạt bình quân từ 2-4,5 triệu đồng/người/tháng. *  Ông Lại Khắc Nhiệm, Giám đốc Công ty TNHH một thành viên Khách sạn du lịch Công đoàn: Tình hình kinh tế suy giảm đã ảnh hưởng trực tiếp tới các ngành kinh tế trong đó ngành du lịch bị ảnh hưởng nghiêm trọng và Công ty chúng tôi cũng không nằm ngoài tình trạng đó. Do suy giảm kinh tế mà lượng khách du lịch nước ngoài đến Quảng Ninh nói chung và khách sạn của Công ty đã giảm nhiều. Nếu như trước kia, công suất phòng luôn đạt từ 60-70% thì đến nay giảm xuống dưới 50%. Hiện tại Công ty có 3 khách sạn tiêu chuẩn từ 2 sao đến 4 sao với tổng số 231 phòng và gần 300 lao động. Quy mô đầu tư lớn, lao động đông, thương hiệu chưa nổi tiếng, nếu lượng khách lưu trú giảm sút thì việc duy trì công ăn việc làm, cân đối tài chính sẽ rất khó khăn. Trong bối cảnh đó, chính sách kích cầu của Chính phủ đã tác động tích cực, trực tiếp đến việc duy trì hoạt động của Công ty. Lãi suất vay ngân hàng nay chỉ còn 6% do được Nhà nước hỗ trợ về lãi suất là điều kiện quyết định đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Tuy nhiên, nguồn vốn được vay ưu đãi không lớn, thời gian vay ngắn nên hiệu quả còn rất hạn chế. *  Ông Đoàn Thế Xuyên, Giám đốc Công ty TNHH Phúc Xuyên: Tháng 4-2009, Công ty được vay vốn theo chương trình kích cầu. Doanh nghiệp đã mạnh dạn đầu tư thêm phương tiện vận tải mới thay thế những phương tiện cũ, đồng thời mở thêm một số tuyến xe bus mới. Nếu như không có gói kích cầu của Chính phủ, chắc chắn doanh nghiệp sẽ không thể có sự đầu tư này cho dù đặc thù của vận tải hành khách là phương tiện cần phải đảm bảo chất lượng và độ an toàn cao. Vào thời điểm đó, mỗi phương tiện vận tải của Công ty có giá 1,3-1,6 tỷ đồng, đây là một số tiền khá lớn đối với doanh nghiệp khi đầu tư cùng lúc. So với cùng kỳ, lãi suất ngân hàng giảm được gần 2/3, doanh nghiệp chỉ phải trả với 6% thay vì 17% như trước kia. Nếu thời gian tới Chính phủ vẫn tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp cho vay vốn theo chương trình kích cầu thì chắc chắn Công ty TNHH Phúc Xuyên sẽ tập trung thay mới toàn bộ phương tiện vận tải đã xuống cấp để nâng cao chất lượng phục vụ cũng như nhu cầu đi lại của hành khách, đồng thời phấn đấu trở thành Công ty vận tải hành khách kiểu mẫu của Quảng Ninh. Hữu Việt (Thực hiện)