Những ngày qua, tại miền Bắc, nhiệt độ xuống thấp khiến tỷ lệ bệnh nhân nhập viện do bệnh hen tương đối nhiều. Trong số đó, có không ít các bệnh nhi.
TS Trần Thúy Hạnh - Phó giám đốc Bệnh viện Bạch Mai cho biết, trong gần 50 bệnh nhân điều trị tại khoa Dị ứng (Bệnh viện Bạch Mai) có hơn 20% là bệnh nhân hen. Khoa Hô hấp (Bệnh viện Nhi TƯ), trẻ bị hen phế quản cũng chiếm tới 14% số trẻ mắc các bệnh viêm đường hô hấp.
Cháu Nguyệt đang được tiêm điều trị hen
Bác sĩ Trần Thúy Hạnh cho biết, những ngày thời tiết chưa lạnh mỗi ngày khoa Dị ứng có 3 hoặc 4 bệnh nhân vào cấp cứu do lên cơ hen.
Đó là chưa kể còn nhiều người mắc hen cũng phát bệnh khi gió mùa đông bắc tràn về nhưng có thể tự cắt cơn tại nhà do chưa quá nặng. Lứa tuổi thường gặp nhất là trung niên, ngoài 40 tuổi.
Nguyên nhân khiến bệnh nhân lên cơn hen là do nhiệt độ xuống thấp làm những người có tiền sử bệnh hen dễ bị lên cơ co thắt khó thở.
Bên cạnh đó, nhiều bệnh nhân vào khoa dị ứng do hít phải khói thuốc lá, khói từ bếp than tổ ong, phấn hoa... Trong trường hợp bệnh nhân tiếp xúc với các loại bụi nhà từ các chăn, nệm, thảm len trải sàn nhà hoặc những thức ăn gây dị ứng như tôm, cua, cá, ốc, hến và các hải sản khác, sau khi uống một số loại thuốc kháng viêm nhóm không steroide như aspirin cũng có thể lên cơn hen.
Trong phòng điều trị nội trú của khoa Hô hấp (Bệnh viện Nhi T.Ư), bé Nguyễn Minh Nguyệt (4 tháng tuổi, ở Vĩnh Phúc) đang được y tá dùng máy tiêm thuốc điều trị hen qua đường ven trên đầu. Một ngày bệnh nhi này phải tiêm 2 lần như vậy (mỗi lần kéo dài chừng nửa giờ đồng hồ).
Mẹ bé Nguyệt cho biết, bé bị hen từ khi mới 2 tháng tuổi, ban đầu tiếng rít trong phổi khi bé thở còn nhỏ, sau tiếng rít to dần và bé hay lên cơn hen mỗi khi thời tiết bắt đầu thay đổi, đặc biệt vào những ngày lạnh. Đã hơn một tháng qua, mẹ con bé Nguyệt đi từ bệnh viện tỉnh rồi lên bệnh viện Nhi T.Ư điều trị do cơn hen đến thường xuyên hơn.
TS Đào Minh Tuấn - Phó trưởng khoa Hô hấp (Bệnh viện Nhi T.Ư) cho biết, hen phế quản là quá trình viêm mạn tính ở đường hô hấp với các đợt bệnh nặng gây cơn hen cấp tính. Ở nhiều trẻ, các cơn bệnh này thường xảy ra vào ban đêm mỗi khi thay đổi thời tiết từ nóng sang lạnh.
Bệnh hen ở trẻ em có những đặc điểm riêng rất khác với bệnh hen ở người lớn. Đặc biệt, bệnh hen trên trẻ dễ bị chẩn đoán nhầm sang các bệnh viêm đường hô hấp khác như viêm tiểu phế quản, viêm thanh quản, viêm phế quản phổi, dị vật đường thở do cùng có chung đặc điểm như tiếng thở rít, khó thở, bệnh tái phát nhiều lần...
Thông thường, hen phế quản thường xuất hiện ở trẻ khi trẻ bị nhiễm siêu vi trùng đường hô hấp, với các biểu hiện hắt hơi, sổ mũi, ho…
GS.TSKH Nguyễn Năng An- Chuyên gia về bệnh hen phế quản cho biết muốn kiểm soát hen cần điều trị dự phòng tức là điều trị ngoài cơn hen cho tất cả bệnh nhân hen bằng thuốc xịt. Bên cạnh đó, việc luyện tập thể thao theo chỉ dẫn của bác sĩ cũng làm giảm phần lớn các nguy cơ bị lên cơ hen.
Các bác sĩ cũng lưu ý, người bị hen phế quản, viêm mũi dị ứng cần hạn chế tiếp xúc với các loại hóa chất, khói bụi, phấn hoa, chó mèo, thú nhồi bông... để giảm thiểu nguy cơ lên cơn hen kịch phát.
Đối với trẻ em tránh cho trẻ tiếp xúc với các loại khói, bụi, đặc biệt không nên hút thuốc lá trong nhà có trẻ bị hen phế quản. Cần phải theo dõi trẻ để phát hiện xem những loại thức ăn nào hay làm cho trẻ phát sinh cơn ho hen để kiêng ăn những loại thức ăn đó.
Đặc biệt, cần chú ý đến các đồ hải sản như tôm, cua, ghẹ rất dễ gây dị ứng và phát sinh cơn hen. Hiện nay, trên thị trường có bán nhiều loại thảm trải nhà nhưng không nên chọn loại thảm len vì chúng giữ bụi và khói thuốc rất lâu.
Không nên nuôi chó mèo hoặc các loại vật nuôi có lông khác vì trẻ dễ hít phải các loại lông thú cũng phát sinh cơn hen. Để trẻ chơi đùa, nghịch quá sức trong thời gian điều trị dự phòng cũng là nguyên nhân gây cơn hen.
| Theo bác sĩ Tuấn, hiện nay chỉ định dự phòng hen rất bị lạm dụng, đặc biệt tại các phòng khám tư nhân. Nhiều bác sĩ chưa làm các xét nghiệm để xác định xem có đúng bệnh nhân bị hen không đã cho xịt thuốc dự phòng hen. Trong khi đó, thuốc xịt dự phòng hen chỉ dành cho những trẻ từ 4 tuổi trở lên, được xác định mắc hen bậc 2. Việc lạm dụng thuốc dự phòng hen rất nguy hại, đặc biệt với những trẻ dưới 4 tuổi. |
