Mấy năm trở lại đây, trong các tuyến tham quan Vịnh Hạ Long, nhà bè nuôi trồng và mua bán hải sản đã trở thành một điểm tham quan hấp dẫn đối với mỗi du khách. Nhìn từ khía cạnh nào đó, nhà bè buôn bán hải sản đã góp phần tạo ra một sản phẩm du lịch mới cho du khách trong mỗi chuyến đi. Tuy nhiên, việc kinh doanh mang tính tự phát, thiếu sự quản lý chặt chẽ của các cơ quan chức năng đã gây không ít phiền nhiễu cho du khách...
Khách du lịch tham quan và mua hải sản tại nhà bè trên Vịnh Hạ Long.
Từ chuyện ở một nhà bè...
Thứ bảy vừa rồi chúng tôi đến Cảng tàu Du lịch Bãi Cháy và chọn một tuyến tham quan Vịnh Hạ Long. Và vì là ngày cuối tuần, cảng tàu chật ních khách nên chúng tôi được xếp đi cùng một đoàn khách du lịch người Malaysia trong hành trình 4 giờ thăm Động Thiên Cung - Làng Chài Ba Hang - Hòn Chó đá - Hòn Đỉnh Hương - Hòn Trống Mái. Thời tiết hôm đó khá đẹp và tôi thấy những vị khách người Malaysia tỏ ra rất hài lòng; ngoại trừ lúc tàu vào khu vực làng chài Ba Hang. Đây là một làng chài có khoảng 50 hộ dân cư sinh sống, trong đó có khoảng 2/3 số hộ làm nghề kinh doanh hải sản phục vụ khách du lịch. Theo sự lựa chọn của chủ tàu, chiếc tàu cặp vào một bè buôn bán hải sản. Vừa đặt chân xuống bè, cả đoàn khách đã ồ lên thích thú khi được tận mắt ngắm nhìn các loại hải sản tươi sống như: tôm, cá, cua, ghẹ v.v... tung tăng bơi lội trong các ô lồng nuôi. Chủ nhà bè hồ hởi, chào đón khách, trên tay cầm chiếc vợt vớt cá, miệng liên tục giới thiệu tên các loại hải sản bằng tiếng Trung Quốc. Đôi lúc không diễn đạt nổi, anh ta lại nhờ anh hướng dẫn viên của đoàn phiên dịch hộ. Do lúc này là thời điểm giữa trưa cũng là lúc sắp đến bữa ăn trưa của khách du lịch trên tàu nên chủ nhà bè ra sức chào mời du khách mua hàng. Chỉ có điều giá cả các đồ hải sản mà ông chủ nhà bè nêu ra đều đắt hơn trên bờ; thậm chí có những loại hải sản có giá ngất ngưởng đến mức tôi phải tròn mắt kinh ngạc! Có lẽ do chủ nhà bè tưởng “vớ” được đoàn khách nước ngoài dễ tính, không quan tâm đến giá cả, nhưng không ngờ ông chủ đoàn khách du lịch người Malaysia này lại có vẻ rất sành và thông tường giá cả của các loại hải sản ở Hạ Long. Sau một hồi ngã giá, cuối cùng đoàn khách du lịch cũng mua được 3kg bề bề với giá 760 nghìn đồng, rồi lên tàu. Nhưng ngay sau khi tàu nổ máy, chuẩn bị rời bè, người bán hàng còn cố vớt con cá song để mang lên tàu chèo kéo khách mua thêm với giá 1 triệu đồng (lúc đầu con cá song này được nhà bè phát ra với giá 1,5 triệu đồng). Không hiểu vì lý do gì, có lẽ cũng do một phần không thích sự nhùng nhằng, mất thời gian, ông trưởng đoàn khách du lịch đã đồng ý mua con cá đó, còn những người trong đoàn thì lắc đầu ngao ngán trước sự bán hàng của nhà bè...
Đây chỉ là một kiểu bán hàng mà tôi được tận mắt chứng kiến, còn không biết một ngày có bao nhiêu chiếc tàu du lịch đi tham quan Vịnh và ghé lại mua hải sản ở nhà bè gặp phải tình trạng này? Được biết thời gian qua đã có không ít vụ va chạm, thậm chí xảy ra xô xát giữa chủ hàng và khách du lịch do giá cả không hợp lý. Có khách khi biết mình mua hớ, trả lại không mua nữa thì bị chủ hàng từ chối với những lời lẽ rất... chợ búa! Chính vì vậy, nhiều khách hàng đành phải chấp nhận mặc dù biết mình đã bị “chặt chém”. Một cán bộ trong ngành du lịch cho biết, họ từng nhận được không ít đơn thư khiếu nại của khách du lịch về tình trạng này nhưng để xử lý được thì cũng thật khó... Ông Nguyễn Văn Khái, Cảng trưởng Cảng tàu Du lịch Bãi Cháy, cũng cho biết, thỉnh thoảng anh em làm việc tại Cảng cũng nhận được sự phản hồi của du khách ngay sau khi tàu thăm Vịnh trở về; nhưng do không thuộc phạm vi chức năng của mình nên Cảng không tự giải quyết được, lại phải báo các ngành chức năng khác. Chính vì thế, vừa mất thời gian, hiệu quả xử lý lại không cao.
Cần có sự phối hợp vào cuộc của các cơ quan chức năng
Theo Ban Quản lý Vịnh Hạ Long, hiện nay trên các tuyến tham quan Vịnh Hạ Long, các nhà bè kinh doanh hải sản phục vụ khách du lịch tập trung chủ yếu ở khu vực làng chài Ba Hang, Hoa Cương, khu vực hang Bồ Nâu, Sửng Sốt và làng chài Cửa Vạn. Các hộ kinh doanh hải sản ở khu vực này hình thành tự phát, chủ yếu do nhu cầu mưu sinh của các hộ dân làng chài trên Vịnh và hầu hết các hộ kinh doanh này hoạt động không có sự quản lý của cơ quan chức năng, giá cả cao thấp thế nào tùy ý... Để dẹp bỏ tình trạng này, thiết nghĩ cần có sự phối hợp vào cuộc chặt chẽ giữa các ngành chức năng như: Văn hoá - Thể thao và Du lịch, Công an, Quản lý thị trường, Ban Quản lý Vịnh Hạ Long, Sở Giao thông, chính quyền địa phương và một số ngành liên quan khác. Bên cạnh đó cũng nên quy hoạch xây dựng các điểm buôn bán hải sản có sự quản lý của cơ quan chức năng về số lượng, chất lượng, giá cả. Thêm vào đó, sự tuyên truyền, giáo dục đối với cộng đồng dân cư sinh sống trên Vịnh là việc làm rất cần thiết. Được biết, vừa qua Phòng Nghiệp vụ Du lịch (Sở Văn hoá - Thể thao và Du lịch) đã tham mưu cho UBND tỉnh xây dựng các biện pháp quản lý như: đưa ra các điểm kinh doanh hải sản đạt chuẩn; thống nhất với các ngành những điểm không đạt chuẩn không cho tàu du lịch cập vào đó... Hy vọng, với sự vào cuộc của các ngành, các điểm kinh doanh hải sản trên tuyến tham quan Vịnh Hạ Long sẽ là điểm mà du khách muốn đến trong hành trình của họ khi thăm Vịnh...
