Tại kỳ họp lần này, ba vấn đề mà Thường trực HĐND đề nghị UBND tỉnh giải trình tập trung vào công tác xử lý chất thải y tế, quy hoạch xây dựng đô thị, quy hoạch xây dựng cơ sở giết mổ tập trung. Nhìn chung, các vấn đề được đưa ra chất vấn, giải trình chưa được thực sự làm rõ, nhất là các giải pháp khắc phục…
Các đại biểu chất vấn tại kỳ họp.
Công tác quy hoạch xây dựng chưa theo kịp yêu cầu
ĐB Tạ Duy Thịnh, Giám đốc Sở Xây dựng giải trình “về việc Quy hoạch tổng thể hệ thống đô thị và khu dân cư tỉnh Quảng Ninh đến 2020” theo Quyết định số 2253/QĐ-UB ngày 14-7-2003 của UBND tỉnh. Thực hiện Quyết định này, Sở đã tham mưu cho UBND tỉnh chỉ đạo triển khai lập quy hoạch chung xây dựng, đề án nâng cấp đô thị; quy hoạch ngành phục vụ phát triển đô thị; quy hoạch chi tiết và tỷ lệ phủ quy hoạch; đánh giá kết quả triển khai quy hoạch tổng thể đô thị và khu dân cư đến năm 2020. Đến nay đã có 6/14 địa phương trong tỉnh là Hạ Long, Móng Cái, Cẩm Phả, Uông Bí, Yên Hưng và Hải Hà đã triển khai quy hoạch chung và được phê duyệt; 5 địa phương đang được khẩn trương hoàn thiện quy hoạch chung để trình UBND tỉnh phê duyệt; 3 địa phương còn lại là Ba Chẽ, Bình Liêu và Cô Tô chưa triển khai quy hoạch chung xây dựng. Công tác quy hoạch các ngành như: Quy hoạch hệ thống xăng dầu; quy hoạch vật liệu xây dựng; quy hoạch cấp nước các đô thị; quy hoạch quản lý chất thải rắn; quy hoạch giết mổ gia súc, gia cầm tập trung; quy hoạch phát triển nhà ở đô thị; quy hoạch hệ thống chợ; đề án quy hoạch phát triển các khu công nghiệp và đề án sắp xếp lại các cảng và bến thuỷ nội địa đều đã và đang được triển khai, trong đó một số quy hoạch đã được phê duyệt. Công tác quy hoạch chi tiết cũng được xúc tiến tại một số địa phương, tuy nhiên tỷ lệ phủ quy hoạch còn rất thấp. Như TP Hạ Long mới được 20%, TX Uông Bí mới được 36%... Để khắc phục tình trạng này, UBND tỉnh đang tiếp tục chỉ đạo rà soát và lập kế hoạch phân giai đoạn để từng bước phủ kín quy hoạch chi tiết để làm cơ sở phân cấp cho UBND các huyện, thị, thành phố, trong đó ưu tiên những địa bàn trọng tâm trước. Dự kiến đến hết năm 2009, 14/14 huyện, thị, thành phố trong tỉnh sẽ có quy hoạch chung được duyệt. Như vậy, mặc dù còn một số mặt công tác triển khai chậm, nhưng cũng ghi nhận những cố gắng của các ngành, các cấp trong công tác này, làm cho các mạng lưới đô thị trong tỉnh đã và đang được mở rộng, phát triển, tạo chuyển biến căn bản, khai thác được các tiềm năng, lợi thế trong phát triển đô thị và điểm dân cư trên địa bàn. Đáng chú ý là việc lập quy hoạch đều được triển khai theo chiều hướng nâng cao chất lượng các đồ án quy hoạch, không phụ thuộc vào chủ đầu tư, chủ dự án, khắc phục cơ bản tình trạng thiếu thống nhất giữa quy hoạch tỉnh và quy hoạch vùng; quy hoạch tổng thể phát triển của tỉnh với quy hoạch ngành; các đồ án quy hoạch sử dụng đất các khu kinh tế, khu công nghiệp, các dự án quan trọng được đẩy nhanh tiến độ triển khai, làm cơ sở thu hút đầu tư.
Tuy nhiên, Giám đốc Sở Xây dựng cũng thẳng thắn thừa nhận một số hạn chế trong công tác quy hoạch theo Quyết định 2253 của UBND tỉnh. Đến nay, Quy hoạch tổng thể đã bộc lộ một số hạn chế, do sự phát triển của công nghiệp và các đô thị, nên phân loại đô thị không còn phù hợp. Điển hình là quy hoạch TX Uông Bí dự kiến đến năm 2010 sẽ là đô thị loại IV, nhưng năm 2008 địa phương này đã được Bộ Xây dựng công nhận là đô thị loại III. Nguyên nhân là do trước đây, việc lập quy hoạch đô thị, một số đồ án chưa phân tích, đánh giá triệt để các điều kiện tự nhiên, dự báo đúng tình hình phát triển kinh tế - xã hội. Mặt khác, Luật Xây dựng được ban hành từ ngày 26-11-2003, nhưng đến ngày 24-1-2005 Bộ Xây dựng mới ban hành Nghị định hướng dẫn thi hành, dẫn đến việc thực thi còn nhiều lúng túng, vướng mắc. Trong khi đó, kinh phí và trình độ của cán bộ làm công tác quy hoạch rất thiếu và hạn chế, làm cho tình trạng chồng lấn quy hoạch, tiến độ triển khai quy hoạch chậm...
Chất vấn về vấn đề này, ĐB Trần Xuân Cương đồng tình với những khó khăn, vướng mắc mà Giám đốc Sở Xây dựng giải trình, đồng thời cho rằng, cốt lõi nhất vẫn là nguồn kinh phí cấp cho quy hoạch còn hạn chế, chỉ tính việc đo vẽ bản đồ đã khó khăn. Vì vậy đề nghị Sở Xây dựng xem xét lại lộ trình hoàn thiện quy hoạch chung vào năm 2009. ĐB Nguyễn Chí Thăng đặt câu hỏi, tất cả các quy hoạch trước đây đã được HĐND tỉnh thông qua, nhưng thực tế nhiều công trình, dự án bị thay đổi, vậy thì trách nhiệm của cơ quan chủ quản như thế nào trước thực trạng này? ĐB Nguyễn Duy Hưng chỉ rõ sự bất cập trong quy hoạch thời gian qua, bên cạnh nguyên nhân chủ quan, thì sự phát triển mạnh mẽ của các khu đô thị, các vùng kinh tế đã làm cho công tác quy hoạch không theo kịp. Chất lượng quy hoạch thời gian qua cũng chưa cao, công tác quản lý quy hoạch xây dựng còn nhiều bất cập; phân công, phân cấp quản lý quy hoạch chưa rõ ràng, việc kiểm tra, thanh tra không nghiêm và chưa đủ mạnh... ĐB Nguyễn Duy Hưng yêu cầu, ngành Xây dựng cần phải xem xét lại tính khả thi của việc thực hiện các quy hoạch, tham mưu cho UBND tỉnh, phân cấp quản lý quy hoạch cụ thể hơn nữa cho các ngành và các địa phương, sớm khắc phục tình trạng chậm và thiếu đồng bộ, chưa theo kịp tốc độ phát triển đô thị.
Quản lý, xử lý rác thải y tế cần được thực hiện từ các cơ sở y tế nhỏ, lẻ
Đồng chí Vũ Thị Thu Thuỷ, Giám đốc Sở Y tế giải trình “Công tác bảo vệ môi trường trong việc xử lý chất thải y tế tại các bệnh viện và đơn vị y tế hoạt động trên địa bàn tỉnh, nhất là công tác chỉ đạo, kiểm tra và kết quả xử lý vi phạm. Nguyên nhân, trách nhiệm và giải pháp khắc phục”. Ngay sau khi Luật Bảo vệ môi trường có hiệu lực thi hành, UBND tỉnh đã chỉ đạo các địa phương, các ngành có liên quan triển khai thực hiện Luật và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật. Đặc biệt ngành Y tế tổ chức triển khai trong toàn ngành về thực hiện công tác xử lý chất thải y tế theo quy định của Bộ Y tế và các quy định khác có liên quan đến công tác quản lý chất thải y tế và công tác bảo vệ môi trường trong các cơ sở y tế. Các bệnh viện tuyến tỉnh, tuyến huyện đều chủ động triển khai các biện pháp xử lý chất thải y tế, bảo vệ môi trường. Những cơ sở y tế ở khu vực đô thị đã đầu tư xây dựng và vận hành lò đốt để tiêu huỷ các chất thải y tế nguy hại. Các trung tâm y tế huyện không có cơ sở thiêu đốt, sử dụng lò đốt thủ công, tro và các thành phần còn lại sau khi đốt sẽ được chôn lấp hoặc tiêu huỷ cùng chất thải sinh hoạt. Những cơ sở y tế chưa có điều kiện để thiêu đốt chất thải y tế nguy hại, tổ chức chôn lấp hợp vệ sinh. Những năm gần đây tỉnh đặc biệt quan tâm đến đầu tư hệ thống xử lý chất thải y tế ở các bệnh viện và cơ sở y tế trên địa bàn. Đến nay đã đầu tư hệ thống xử lý chất thải rắn (lò đốt rác y tế) cho 15/19 bệnh viện, đạt 79%, cao hơn mức bình quân chung của toàn quốc (70%); đầu tư hệ thống xử lý chất thải lỏng cho 12/19 bệnh viện, đạt 63%. Bên cạnh công tác đầu tư, công tác kiểm tra, thanh tra việc thực hiện quản lý và xử lý chất thải y tế đã được tăng cường. Từ tháng 2-2007 đến tháng 7-2008 ngành Y tế và các ngành có liên quan đã tổ chức nhiều đợt thanh tra, kiểm tra các đơn vị y tế trên địa bàn tỉnh về thực hiện công tác quản lý và xử lý chất thải y tế. Sau mỗi đợt thanh tra, kiểm tra, các đơn vị y tế đã kịp thời chấn chỉnh những tồn tại, hạn chế trong việc thực hiện các quy định về quản lý và xử lý chất thải y tế, có biện pháp khắc phục và thực hiện tốt các kiến nghị thanh tra.
Bên cạnh kết quả đạt được, công tác quản lý chất thải y tế và công tác bảo vệ môi trường trong các bệnh viện và cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh cũng còn những hạn chế: Một số đơn vị y tế chưa hoàn thiện đề án báo cáo đánh giá tác động môi trường, đăng ký chủ nguồn chất thải nguy hại; việc phân loại và xử lý chất thải y tế ở một số đơn vị y tế chưa đảm bảo theo đúng quy định; chưa xây dựng phương án xử lý chất thải y tế khi hệ thống xử lý chất thải bị sự cố, hư hỏng… Nguyên nhân là do: Các văn bản hướng dẫn thực hiện Luật Bảo vệ môi trường chậm được ban hành và quy định chưa cụ thể; việc đầu tư hệ thống xử lý chất thải y tế cho các đơn vị y tế chưa đáp ứng kịp yêu cầu thực tế; chi phí dành cho xử lý chất thải y tế và bảo vệ môi trường còn hạn hẹp; trên địa bàn chưa cho đơn vị chuyên ngành tiêu huỷ và vận chuyển xử lý chất thải nguy hại; các bệnh viện thường quá tải so với năng lực phục vụ…
Thời gian tới ngành Y tế sẽ tăng cường chỉ đạo các đơn vị trong ngành thực hiện nghiêm túc việc xử lý chất thải theo Quyết định của Bộ trưởng Bộ Y tế; xây dựng và triển khai kế hoạch quản lý, xử lý chất thải y tế theo hướng dẫn của các bộ, ngành T.Ư; quan tâm đầu tư hoàn chỉnh hệ thống xử lý chất thải y tế cho các bệnh viện chưa được trang bị; triển khai bảo dưỡng, bảo trì hệ thống xử lý chất thải y tế của các bệnh viện đã được đầu tư; nghiên cứu phương án tổ chức vận chuyển, xử lý chất thải nguy hại nói chung theo mô hình tập trung; quan tâm đào tạo, bồi dưỡng, huấn luyện cho đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý chất thải y tế, bảo vệ môi trường trong các cơ sở y tế; đẩy mạnh công tác xã hội hoá trong lĩnh vực này; tăng cường kiểm tra, thanh tra và xử lý nghiêm những tổ chức, cá nhân vi phạm các quy định trong việc thực hiện Luật bảo vệ môi trường và các quy định về quản lý chất thải nguy hại…
Chất vấn về vấn đề này, ĐB Đoàn Thị Hồng Hạnh đồng tình với những nguyên nhân chủ quan, khách quan... mà Giám đốc sở Y tế giải trình. ĐB cho rằng, để thực hiện tốt vấn đề này, trước hết phụ thuộc vào nhận thức và trách nhiệm của người đứng đầu đơn vị y tế; tiếp đến là quan tâm, đầu tư xử lý chất thải y tế ngay từ khi có các dự án đầu tư XDCB về các cơ sở y tế. Không chỉ quan tâm đến xử lý chất thải y tế đối với các cơ sở y tế cộng đồng, mà cả các cơ sở y tế tư nhân. Nên xử lý rác thải y tế tập trung, quá trình vận chuyển đến nơi xử lý phải tổ chức bảo ôn tốt, không để ô nhiễm môi trường... Về vấn đề này, chủ toạ kỳ họp, đồng chí Nguyễn Duy Hưng nhấn mạnh: Ngoài trách nhiệm của ngành Y tế đối với vụ sai phạm trong xử lý chất thải y tế xảy ra tại Bệnh viện Đa khoa Yên Hưng, thì trách nhiệm của người đứng đầu huyện Yên Hưng về việc này cũng phải làm rõ. Vụ việc xảy ra, ngành Y tế đã có thanh tra, kiểm tra, nhưng không có biện pháp giải quyết ngay, mà để kéo dài, khi người dân, báo chí phát hiện mới vào cuộc giải quyết dứt điểm, đã làm ảnh hướng xấu đến dư luận. Hiện ngành Y tế mới quan tâm đến vấn đề xử lý rác thải y tế ở các bệnh viện, trung tâm y tế huyện, còn những trạm xá, trung tâm nhỏ, lẻ, tư nhân phải quản lý, xử lý thế nào cũng cần phải làm cho rõ, trách nhiệm thuộc về ai? Ngành Y tế cần tăng cường kiểm tra việc xử lý rác thải tại các bãi rác trên địa bàn xem có đúng quy định hay không? Huyện Yên Hưng cần có biện pháp xử lý rác thải ở 2 bên quốc lộ 18A, đoạn xã Minh Thành, không để ô nhiễm môi trường và mất mỹ quan, vì tỉnh ta là tỉnh du lịch, khách trong và ngoài nước đi du lịch qua tuyến đường này đông.
Đồng chí Vũ Đức Đam, Chủ tịch UBND tỉnh trao đổi với các đại biểu dự kỳ họp.
Quy hoạch hệ thống giết mổ gia súc, gia cầm tập trung: Cần chỉ đạo kiên quyết của chính quyền, sự đồng thuận của người dân
Quyết định số 1214/QĐ-UBND ngày 8-5-2006 “Phê duyệt Quy hoạch hệ thống giết mổ gia súc, gia cầm tập trung trên địa bàn tỉnh đến năm 2020” đặt mục tiêu đến 2020, toàn tỉnh có 23 lò giết mổ tập trung, cung cấp cho thị trường 80% nhu cầu thực phẩm an toàn cho nhân dân trong tỉnh; trong đó đến 2010 phải xây dựng xong 12 cơ sở. Trước phiên họp, Thường trực HĐND tỉnh có văn bản yêu cầu UBND tỉnh giải trình tại sao quy hoạch đã có nhưng đến nay vẫn chưa triển khai được dự án nào?
Về nguyên nhân sự chậm trễ này, đồng chí Nguyễn Đình Trầm, Giám đốc Sở NN&PTNT được sự uỷ quyền của UBND tỉnh lý giải: Mặc dù cơ chế chung và tỉnh đã có chính sách khuyến khích đầu tư với các dự án này gồm ưu đãi về thuế, đất đai, đào tạo lao động, hỗ trợ một phần kinh phí đầu tư hạ tầng, hỗ trợ 100% vắc xin phòng chống dịch bệnh và thuốc khử trùng tiêu độc, nhưng các địa phương rất lúng túng, chậm trễ trong việc bố trí mặt bằng theo đề nghị của chủ đầu tư, dẫn đến làm chậm tiến độ thực hiện quy hoạch. Thời gian qua có 2 dự án (Uông Bí: 1, Hoành Bồ: 1), sau khi được UBND tỉnh đồng ý chủ trương đầu tư, nhưng lại không thực hiện được. Nguyên nhân là hầu hết các địa phương không có quy hoạch và bố trí được quỹ đất để xây dựng cơ sở giết mổ tập trung; giá đất tại các đô thị đắt đỏ nên việc đền bù giải phóng mặt bằng rất tốn kém; nhiều người dân lo ngại sẽ gây ô nhiễm môi trường nên không ủng hộ. Có tình trạng khi nhà đầu tư tổ chức lấy ý kiến của nhân dân trong khu vực lân cận để làm cơ sở phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường thì người dân ở đó không đồng tình. Những khó khăn khác là việc đầu tư thiết bị giết mổ đạt tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm và tiêu chuẩn môi trường rất tốn kém nhưng lại chậm được thu hồi vốn; nguyên liệu cho các cơ sở lớn không ổn định; tập quán dùng thực phẩm sạch chưa phổ biến… nên nhà đầu tư không mặn mà. Giám đốc Sở NN&PTNT cũng đã trình bày các giải pháp trong thời gian tới gồm: Đôn đốc các địa phương bố trí quỹ đất theo quy hoạch; tăng cường tuyên truyền tạo thói quen sử dụng thực phẩm sạch trong nhân dân và kiểm tra, xử lý nghiêm những cơ sở không đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm; nghiên cứu để có cơ chế hỗ trợ vùng chăn nuôi tập trung tạo nguồn cung ổn định cho các cơ sở giết mổ…
Sau phần giải trình của lãnh đạo Sở NN&PTNT, ĐB Phùng Danh Đài cho rằng quy hoạch các cơ sở giết mổ đã được định vị, nếu ngành chức năng bảo chưa được định vị là không đúng và khẳng định thêm “Chẳng có quy định nào nói báo cáo đánh giá tác động môi trường phải hỏi nhân dân cả”. Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Giám đốc Sở TN&MT lại cho rằng theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường và các văn bản hướng dẫn, thì báo cáo này phải lấy ý kiến của người dân. Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường dẫn chứng thêm về khó khăn này: ở xã Thống Nhất (huyện Hoành Bồ), khi triển khai các công việc chuẩn bị xây dựng một cơ sở giết mổ, thì huyện đồng tình cao, nhưng người dân xã Thống Nhất lại phản đối quyết liệt vì sợ gây ô nhiễm môi trường. Vì thế, nhà đầu tư cũng không muốn xây dựng cơ sở giết mổ ở đây. Khi chủ toạ kỳ họp hỏi lãnh đạo ngành Công thương có biết gì về chuyện này không, bà Nguyễn Thị Liễu, Phó Giám đốc trả lời rằng “Việc phối hợp trong công tác này giữa các sở, ngành không tốt lắm, khi triển khai chương trình, Sở NN&PTNT không hội ý cụ thể nên chúng tôi không nắm được”. ĐB Dương Văn Khuể sau khi nói về tầm quan trọng của việc thực hiện quy hoạch này đã đề nghị các cấp, các ngành cần phối hợp chặt chẽ hơn nữa dưới sự chỉ đạo của UBND tỉnh thì người dân mới có thực phẩm sạch để dùng mà không chịu cảnh ô nhiễm môi trường do các cơ sở giết mổ nhỏ lẻ, gây ra.
Nhiều đại biểu cho rằng, ngoài sự chỉ đạo quyết liệt, tạo cơ chế hỗ trợ thoả đáng của chính quyền thì sự ủng hộ của người dân là rất quan trọng. Có như vậy, quy hoạch hệ thống giết mổ gia súc, gia cầm tập trung trên địa bàn tỉnh mới thành hiện thực được.
