Trong 2 ngày 4 và 5-11, Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc VN đã có buổi gặp gỡ với đại diện một số cơ quan báo chí, và một số đơn vị kinh doanh với nội dung là làm thế nào để thu đúng, thu đủ bản quyền tác phẩm âm nhạc...
Luật Sở hữu trí tuệ có hiệu lực từ tháng 7-2006, và đã có Nghị định số 100/2006/NĐ-CP "Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Bộ luật Dân sự, Luật Sở hữu trí tuệ về quyền tác giả và quyền liên quan" ngày 21.9.2006 hướng dẫn thực hiện.
Thu tiền là việc làm đương nhiên, đã có từ lâu trên thế giới, tuy nhiên ở nước ta thói quen nghe "chùa" có từ lâu lắm rồi, nhiều nhạc sĩ được thu thanh và phát trên sóng PT-TH đã là phấn khởi, có khi còn phải "khéo léo" với những người làm nơi đây, nghĩ gì tới bản quyền! Chưa nói đến các ngành khinh doanh, những nơi công cộng khác như: Nhà hàng, khách sạn, sân bay, bến tàu, bến xe... vi phạm bản quyền là phổ biến.
Trong buổi họp mặt, nhạc sĩ Lương Nguyên một lần nữa khẳng định lại một điều là Nhà nước bảo hộ, và coi những tác phẩm âm nhạc là tài sản trí tuệ, được hưởng lợi. Trong phần sáu của Bộ luật Dân sự Điều 738 - Nội dung quyền tác giả, tại câu C ghi rõ: "Quyền công bố hoặc cho phép người khác công bố tác phẩm" và tại câu d: "Quyền truyền đạt tác phẩm tới công chúng"... cũng đề cập một cách rất chi tiết.
Phần lớn các cơ quan PT-TH đều thống nhất việc trả bản quyền các tác phẩm âm nhạc là đúng, tuy nhiên vẫn băn khoăn về cách tính giá sao cho hợp lý. Theo tính toán, thì căn cứ khoản 3, mục A thông tư liên tịch số 21 giữa Bộ VHTT và Bộ Tài chính ngày 1.7.2003, qua thực tế, Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc VN (VCPMC) đưa ra: Sách nhạc, mức thu bản quyền là 15% giá bìa và nhân số lượng; một băng ghi hình (cả tiếng) là 300.000đ; 1 đĩa CD/VCD là 500.000đ; 1 đĩa DVD 700.000đ...
Các cơ quan PT-TH có ý kiến cho rằng, các chương trình trò chơi thì không phải trả tiền khi sử dụng tác phẩm âm nhạc, nhưng nhạc sĩ Phó Đức Phương - Giám đốc VCPMC giải thích rằng: "Căn cứ vào Điều 35 NĐ mới được ban hành tại phần 1, 2 thì vẫn phải nộp bản quyền, tuy nhiên mức thu có "nhẹ" hơn.
Có lẽ cuộc họp "nóng" hơn trong hôm gặp mặt một số nhà hàng, khách sạn, quán bar, karaoke... vốn xưa nay quen sử dụng những tác phẩm âm nhạc vô tội vạ! Vấn đề làm thế nào để cho những nơi kinh doanh dịch vụ không quá khó trong việc trả tiền bản quyền thật phức tạp và đau đầu.
Nhà hàng "Vọng quán" nêu ra thì tính theo số ghế như quy định của trung tâm rất khó, bởi lẽ quán này chủ yếu phục vụ sinh viên, dùng ghế nhựa như quán nước trà, vậy tính thế nào?
Nhiều nhà hàng như: Legend Beer, Phù Đổng, Aladin, Café Big one, Quán Sen, CLB Sóng xanh, Triển lãm Vân Hồ... dù thống nhất nên thu bản quyền, người bán và người mua phải thoả thuận.
Một số nước như Trung Quốc chẳng hạn, tính mỗi phòng karaoke là 12 ND tệ/ngày, rồi nhân số phòng, hàng năm cứ thế mà trả tiền. Việc tính mỗi đầu đĩa CD/VCD trong quán ở ta tạm thu theo theo quy định, rồi tuỳ từng CD chia cho các tác giả có tác phẩm trong đĩa đó, chứ chưa thể xác định được bài hát đó dùng bao lần trong ngày, việc đó phải có máy đếm trong tương lai gần.
Gần đây, Cục Bản quyền tác giả VHNT đã đưa ra một công trình của TS.Mihaly Ficsor - luật sư - T.Giám đốc Aritisjus của Hungary, nhiều năm làm trợ lý cho Tổ chức sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) thì khái niệm về " biểu diễn" được hiểu thấu đáo hơn, đặc biệt sự phát triển của kỹ thuật số, Internet. Chẳng hạn "người hát, máy hát", rồi "hát cho nhau nghe" những tác phẩm AN cũng gọi là biểu diễn, nhưng mức độ thu "nhẹ" hơn..., thì công tác bảo hộ quyền tác giả và quyền liên quan, và thực thi việc bảo hộ đó là cấp bách.
Chúng ta cũng đã có nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan, sắp tới, NĐ 56 (sửa đổi bổ sung) có hiệu lực thì việc xử phạt sẽ khá nặng kể cả đài PT-TH vi phạm bản quyền cũng bị phạt tới 40 triệu đồng!
Theo nhạc sĩ Phó Đức Phương, để luật đi vào cuộc sống thì VCPMC sẽ còn phải tốn nhiều công sức.
