Đến làng chài Cửa Vạn từ trước ngày Trung thu đến hàng tuần đã thấy cô trò ở đây tập hát bài Rước đèn Trung Thu vang vang lớp học, vọng trên sóng nước Hạ Long những giai điệu vui tươi, rộn ràng.
Nhưng ngoài điều đó ra, trẻ em Cửa Vạn gần như chưa có gì để cảm nhận không khí cái Tết Trung thu của mình đang tới rất gần. Không có những cánh đèn ông sao xanh đỏ bày bán đâu đây - thứ quà truyền thống mà cũng dễ mua nhất, chứ chưa kể đến la liệt là những đồ chơi nhiều hình thù đẹp mắt, màu sắc rực rỡ, vô cùng sinh động được gắn pin để phát sáng hay chạy vù vù khắp nơi. Cũng chưa thấy những cái bánh nướng, bánh dẻo Trung thu hiện diện ở đây. Với cuộc sống vật chất đã có phần khá hơn trước, (người Cửa Vạn cũng đã định cư, không còn “lang thang” trên biển từ hơn 10 năm nay), nhưng do đặc thù sông nước, trẻ em nơi đây vẫn có nỗi thiệt thòi riêng...
Ông Nguyễn Văn Cho, một trong những người già của làng sống lâu đời trên biển nhớ lại: “-Trước đây trẻ em làng chài không có Trung thu đâu, đến khi lập làng, mọi người ở cùng một chỗ như hiện nay thì mới tổ chứ được, mà lý do chính cũng là để thu hút các cháu nhỏ đi học... Dịp Trung thu thường gần với thời điểm khai trường. Không có Trung Thu và trẻ con thì không đi học, đó là sự trùng hợp ngẫu nhiên thôi nhưng cũng là một thực tế đã tồn tại với trẻ em bao đời nay của làng chài. Còn bây giờ, Trung thu của các em lại gắn với trường học, với các thầy cô giáo ở đây. Dẫu gia đình các em đã có thể quan tâm lo trung thu cho các em nhưng các em vẫn thích tới trường vui Trung thu hơn. Không chỉ đông bạn bè, các em còn được cùng nhau rước đèn. Các em là công dân nhỏ tuổi của Vịnh Hạ Long - Di sản thiên nhiên thế giới nên nhờ vậy cũng được quan tâm thêm nhiều. Những năm gần đây, Ban quản lý Vịnh Hạ Long thường phối hợp với các điểm trường, Đoàn Thanh niên tổ chức Trung thu cho các em tại đảo Ti-tốp. Mâm cỗ Trung thu do cô trò cùng làm ở đây dường như ý nghĩa cao hơn hẳn. Em Đặng Văn Hùng hào hứng kể: “Bố mẹ nhờ các cô giáo mua đèn cho chúng em. Hôm Trung thu, tàu to được trang trí đẹp đi trước, nhiều bạn chèo thuyền nhỏ đi sau thành một hàng dài trên biển kéo đến đảo Ti tốp để rước đèn và xem biểu diễn văn nghệ. Vui lắm cô ạ!”.
Không riêng gì Hùng, các em lớp 5 của điểm trường Cửa Vạn đều thể hiện rõ niềm vui lấp lánh trong mắt khi kể về những đêm Trung thu được rước đèn, được biểu diễn văn nghệ trong tiếng trống rộn ràng, trong ánh đèn sao nhiều màu rực rỡ dưới ánh trăng sáng lồng lộng chiếu trên biển. Rước đèn đi chơi xong có khi mãi đến sáng hôm sau các em mới cùng nhau phá cỗ ở trường. Nhắc lại những đêm rằm ấy, gương mặt em nhỏ nào cũng háo hức lạ thường. Dẫu rằng, Trung thu nơi đây các em không có điều kiện để có thật nhiều các loại đèn, trống, đồ chơi, hoa quả, bánh kẹo cũng vậy. Và biểu diễn văn nghệ cũng giản dị thôi, bạn nào có quần áo đẹp thì mặc chứ không có đồng phục giống nhau, hát cũng đơn giản, các em cùng tập vài buổi, có múa phụ hoạ thì cũng là do cô giáo nghĩ ra...
Nghe các em nói chuyện, tôi bỗng có một hình dung, không khí Trung thu trên biển còn thiếu thốn về vật chất nhưng bù lại dường như đầy ắp nụ cười của trẻ em nơi đây. Chẳng thế mà các em đến đông đủ lắm, nhất là những em còn đang học ở trường thì ít có bạn nào chịu vắng mặt.
Trung thu năm nay, các em sẽ được đón trăng, vui đêm rằm và phá cỗ cùng 5 cô giáo mới là cô Hiền, Hà, Dung, Thương và cô Ngọc. Cô Hiền đã hứa rồi, sẽ mượn 3-4 chiếc trống để không khí thật là sôi động. Mâm cỗ cô trò cùng làm sẽ thật đẹp. Cùng với các cô giáo, chính quyền khu Cửa Vạn rồi Đoàn Thanh niên cũng tham gia tích cực. Chỉ tiếc là năm nay không được ra Ti tốp vui Trung thu. Nhưng không sao, các em sẽ rước đèn dọc làng chài đến Trung tâm Văn hoá nổi Cửa Vạn rồi cùng nhau biểu diễn văn nghệ và phá cỗ tại đây. Các cô giáo có một tiết mục văn nghệ, chi Đoàn thanh niên cũng vậy, riêng các em có 2 tiết mục, rồi có khi Hội phụ nữ cũng tham gia nữa... Với sự cố gắng từ nhiều phía như thế, tin rằng các em nhỏ nơi đây được hưởng một Trung thu thật vui, thật ấm áp.
