Chiều 26-10-2006, thay mặt Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội Nguyễn Thị Hoài Thu đã trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu chỉnh lý dự án Luật bình đẳng giới.
Dự án Luật này đã được Quốc hội thảo luận tại kỳ họp thứ 9. Hội nghị đại biểu Quốc hội chuyên trách và các Đoàn đại biểu Quốc hội cũng đã thảo luận, đóng góp ý kiến vào dự án Luật. Tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội, dự án Luật đã được bổ sung thêm 15 điều, ghép 2 điều, đưa tổng số lên 50 điều (tăng 14 điều so với dự án Luật trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 9). Nhìn chung, ý kiến của các đại biểu Quốc hội đều nhất trí với hầu hết các quy định của dự án Luật và đề nghị Quốc hội có thể tiến hành thông qua tại kỳ họp lần này. Tuy nhiên cũng còn một số ý kiến quan tâm đến mục tiêu bình đẳng giới; tuổi nghỉ hưu của người lao động; tỷ lệ nam, nữ tham gia đại biểu Quốc hội, HĐND và các cơ quan quản lý Nhà nước…
TUỔI NGHỈ HƯU GIỮ NGUYÊN NHƯ QUY ĐỊNH HIỆN HÀNH
Vẫn còn 3 loại ý kiến khác nhau về việc nghỉ hưu của người lao động. Loại ý kiến thứ nhất đề nghị không nên điều chỉnh tuổi nghỉ hưu trong Luật này mà để Bộ luật Lao động, pháp luật về cán bộ, công chức và Luật bảo hiểm xã hội quy định thống nhất. Loại ý kiến thứ 2 cho rằng, tuổi nghỉ hưu trên nguyên tắc bình đẳng giới, nghĩa là nam, nữ có quyền nghỉ hưu ở độ tuổi ngang nhau (đại biểu Đỗ Trọng Ngoạn, Bắc Giang đề nghị), nhưng cần cho phụ nữ có quyền lựa chọn, nếu có nhu cầu nghỉ hưu sớm thì được nghỉ trước 5 năm mà không bị trừ phần trăm lương. Loại ý kiến thứ 3 cho rằng, quy định tuổi nghỉ hưu của nữ ít hơn nam 5 tuổi là một chính sách ưu việt của Đảng và Nhà nước ta, để phụ nữ có điều kiện chăm lo gia đình, bảo vệ sức khỏe… Đây có thể được coi là một biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới thực chất giữa nam và nữ.
Các đại biểu: Đặng Thị Phượng (Tây Ninh), Trần Tiến Cảnh (Hà Nam), Nguyễn Thị Tuyết Nga (Hà Tĩnh)… cho rằng, nghỉ hưu là vấn đề nhạy cảm, vì nó liên quan đến hàng triệu lao động, việc nghỉ hưu ảnh hưởng tới thu nhập cũng như nhiều quyền lợi khác của người lao động. Các đại biểu này đều nhất trí với quy định của dự án Luật là điều kiện hưởng lương hưu của cán bộ, công chức và lao động nam, nữ theo quy định của Bộ luật Lao động, pháp luật về cán bộ, công chức và Luật bảo hiểm xã hội. Tuy nhiên, đại biểu Trần Tiến Cảnh, Đặng Ngọc Tùng (T.P Hồ Chí Minh) cho rằng: Để tránh lãng phí lớn một nguồn nhân lực nữ có nhiều kinh nghiệm, tri thức, đặc biệt là các nhà khoa học, nhà quản lý thì nên giao cho Chính phủ quy định tuổi nghỉ hưu của nữ ở một số ngành nghề đặc thù, lên tới 60 tuổi. Đại biểu Đặng Ngọc Tùng còn đề nghị đối với nữ giới ở các ngành lao động nặng nhọc, độc hại như ngành cao su, dệt may… nên nghỉ hưu ở tuổi thấp hơn, vì nữ tuổi cao làm các công việc này không hiệu quả.
XÓA BỎ QUAN NIỆM “TRỌNG NAM, KINH NỮ”
Nhiều ý kiến cho rằng, mục tiêu bình đẳng giới là xóa bỏ phân biệt đối xử về giới, tạo cơ hội bình đẳng cho nam và nữ trong phát triển kinh tế-xã hội và phát triển nguồn nhân lực, tiến tới bình đẳng thực chất giữa nam và nữ, đặc biệt cần xóa bỏ quan niệm “trọng nam, kinh nữ” mà lâu nay đã ăn sâu vào tiềm thức con người. Đại biểu Đỗ Trọng Ngoạn (Bắc Giang), Đặng Thị Phượng (Tây Ninh), Vũ Ngọc Cừ (Lào Cai), Bùi Sỹ Tiếu (Thái Bình)… nhất trí với quy định tại Điều 11 quy định nam, nữ bình đẳng trong tham gia quản lý Nhà nước, tham gia hoạt động xã hội; Nam, nữ bình đẳng trong việc tự ứng cử và được giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND; Nam, nữ bình đẳng về tiêu chuẩn chuyên môn, độ tuổi khi được đề bạt, bổ nhiệm vào cùng vị trí quản lý, lãnh đạo cơ quan, tổ chức. Các đại biểu này đề nghị cần có những biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới trong lĩnh vực chính trị như: Bảo đảm tỷ lệ thích đáng số đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND là nữ; việc bổ nhiệm các chức danh của cơ quan Nhà nước phù hợp với mục tiêu bình đẳng giới. Ngoài ra, cần có quy định: Những doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động nữ được ưu đãi về thuế và tài chính… Về bình đẳng giới trong gia đình, nhiều ý kiến nhất trí với quy định tại Điều 18 của dự án Luật này là vợ, chồng có quyền, nghĩa vụ ngang nhau trong sở hữu tài sản chung, sử dụng nguồn thu nhập chung của vợ, chồng và quyết định các nguồn lực trong gia đình.
Bình đẳng giữa nam và nữ là vấn đề lớn mà Đảng, Nhà nước ta từ lâu đã quan tâm, chính vì vậy mà một số đại biểu đề nghị lấy tên của Luật này là “Luật bình đẳng nam, nữ” như Bác Hồ thường nói “nam, nữ bình quyền”. Các đại biểu còn đề cập nhiều vấn đề cụ thể về bình đẳng nam, nữ trong kinh tế, giáo dục, khoa học, trách nhiệm quản lý nhà nước về bình đẳng giới…
Ngày 27/10/2006, Quốc hội tiếp tục làm việc tại Hội trường, thảo luận dự án Luật đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài.