Sau năm tháng tạm dừng, Bảo hiểm xã hội VN vừa yêu cầu các địa phương triển khai trở lại loại hình bảo hiểm y tế tự nguyện (BHYTTN) từ 1-5 này. Trưởng Ban bảo hiểm xã hội tự nguyện (Bảo hiểm xã hội VN) Hoàng Kiến Thiết giải thích:
- Trong giai đoạn “giao thời” này, người bệnh có thẻ BHYTTN còn giá trị sử dụng tiếp tục được chi trả theo mức chi cũ. Những người tham gia từ 1-5 áp dụng chi trả theo mức mới. Theo mức chi mới, người bệnh sẽ phải cùng chi trả 20% chi phí khám chữa bệnh trên 100.000 đồng. Nhiều người thắc mắc qui định này trở lại như trước năm 2005, trước khi chúng ta áp dụng điều lệ BHYT mới, nhưng thật ra trước đây các dịch vụ y tế trên 20.000 đồng người bệnh đã phải cùng chi trả.
* Thưa ông, cụ thể mức phí BHYTTN mới như thế nào? Việc áp dụng nhiều điều kiện mới khá khắt khe trong khi đây là mô hình tự nguyện liệu có phù hợp?
| Bội chi do chi trùng, giá thuốc cao Theo báo cáo của Bảo hiểm xã hội VN, năm 2006 có 34,2 triệu người tham gia bảo hiểm y tế, bằng 41% dân số, tổng thu 4.368 tỉ đồng - trong đó quĩ khám chữa bệnh là 4.106 tỉ, nhưng tổng chi 5.630 tỉ đồng. Bội chi 1.524 tỉ đồng, trong đó riêng đối tượng tự nguyện nhân dân bội chi 913 tỉ đồng. Vượt chi nhiều nhất là TP.HCM: bội chi 295 tỉ đồng, trong đó đối tượng tự nguyện nhân dân bội chi 238 tỉ đồng. Trong số những nguyên nhân chính dẫn đến bội chi có một số yếu tố đáng quan tâm. Cụ thể là chi trùng các xét nghiệm: tuyến huyện đã làm nhưng nếu vượt khả năng chuyên môn chuyển tuyến tỉnh làm lại, nếu vượt khả năng chuyển tuyến trung ương lại làm lại và ba lần xét nghiệm đều phải trả. Giá thuốc năm ngoái thường xuyên biến động, đơn giá trung bình tăng trên 10%, có mặt hàng tăng hơn 100%. KIM SƠN |
- Có ba mức phí dành cho từng địa phương khác nhau, trong đó mức dành cho người dân thị xã, thành phố là 280.000đ/thẻ/người, khu vực nông thôn là 200.000đ/ thẻ/người, với học sinh - sinh viên mức phí thấp hơn, khoảng 60.000- 70.000đ/thẻ/người. Các mức đóng này cao hơn trước 80.000 - 90.000đ/thẻ, thẻ BHYTTN của học sinh - sinh viên cao hơn trước 10.000đ, nhưng so với mức chi trả năm 2006 bình quân mỗi thẻ chúng tôi đã chi 330.000 đồng/người. Đây cũng là “chính sách mềm”, liên bộ Y tế - Tài chính cho phép Bảo hiểm xã hội VN tự quyết định mức giá từng năm, miễn là nằm trong khung do liên bộ qui định.
Như vậy nếu năm nay quĩ thâm thủng thì mức đóng tăng, nhưng năm sau nếu quản lý tốt, thực hiện cùng chi trả có hiệu quả thì mức đóng lại được điều chỉnh giảm ngay. Về băn khoăn đây là mô hình tự nguyện nhưng lại yêu cầu một số điều kiện (phải tham gia BHYTTN ít nhất sáu tháng mới được chi trả dịch vụ y tế kỹ thuật cao, ít nhất chín tháng mới được chi trả chi phí thai sản... - PV), thật ra đây là hoạt động mang tính xã hội, ngay bảo hiểm xã hội cũng yêu cầu những người được hưởng lương nghỉ thai sản phải có thời gian tham gia ít nhất sáu tháng.
* Mức phí nói trên là khá cao so với thu nhập người dân, trong khi qui định mới yêu cầu phải cả gia đình tham gia. Ông có nhận được các phản ảnh của địa phương về mức phí cao khiến số người tham gia có nguy cơ giảm xuống?
- Đúng là mức phí mới khá cao nhưng như tôi nói ở trên đây là chính sách mềm, còn có thể điều chỉnh. Trong thông tư hướng dẫn của liên bộ Y tế - Tài chính và Bảo hiểm xã hội VN đã đề nghị các địa phương nỗ lực vận động hội đồng nhân dân hỗ trợ hộ cận nghèo một phần chi phí mua thẻ BHYTTN. Với các gia đình đông người, chi phí tham gia sẽ được giảm 10% cho người thứ ba, từ người thứ tư trở đi được giảm 20%. Có thể số người tham gia sẽ giảm khoảng 30%, vì thế các địa phương phải nỗ lực hơn trong vận động người dân.
* Việc triển khai BHYTTN sẽ bắt đầu ngay từ 1-5 này?
- Một số các địa phương có thể phát hành thẻ ngay trong tháng năm, ví dụ như Thừa Thiên - Huế đã thu của bà con mức tạm tính, nay chính thức có mức thu mới chỉ phải thu thêm để phát hành thẻ chính thức. Các điều kiện để triển khai như hệ thống đại lý, các tình huống có thể xảy ra trong thời điểm giao thời, mẫu thẻ mới... đều đã chuẩn bị hoàn tất. Chúng tôi sẽ thu của bà con tham gia BHYTTN hai đợt/năm, dự kiến triển khai thí điểm ở một số xã hình thức thu bốn lần/năm nhằm giúp bà con khó khăn có điều kiện tham gia.
