Từ chủ trương đến hiện thực

Móng Cái nằm ở vị trí địa đầu Đông Bắc của Tổ quốc, là cửa ngõ giao lưu của Việt Nam và các nước ASEAN với Trung Quốc. Thế nên Móng Cái có vị trí hết sức quan trọng cả về chính trị, kinh tế, đối ngoại và quốc phòng, an ninh.

Năm 2007, TX Móng Cái được Bộ Xây dựng công nhận là đô thị loại III và một năm sau đó, tháng 9-2008, Chính phủ ban hành Nghị định thành lập TP Móng Cái.

Cửa khẩu quốc tế Móng Cái.

Trong các văn bản hoạch định chiến lược phát triển vùng và địa phương, Trung ương đặc biệt quan tâm đến việc tạo cơ chế để xây dựng TP Móng Cái. Nghị quyết số 54/NQ-TW của Bộ Chính trị ngày 14-9-2005 về phát triển vùng đồng bằng Sông Hồng đến năm 2010, định hướng đến năm 2020, nêu rõ: “Xây dựng Móng Cái trở thành thành phố cửa khẩu quốc tế quan trọng trong quy hoạch vành đai kinh tế ven biển Quảng Tây - Móng Cái - Hạ Long - Đồ Sơn để đẩy mạnh xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Trung Quốc”. Trong Quyết định 99/QĐ-TTg ngày 29-7-2009 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt đề án phát triển thành phố cửa khẩu quốc tế Móng Cái đến năm 2020, đề ra mục tiêu “xây dựng thành phố cửa khẩu quốc tế Móng Cái tỉnh Quảng Ninh trở thành đô thị loại II biên giới, hiện đại, trung tâm kinh tế, thương mại; là đô thị xanh, sạch, thân thiện với môi trường, thực hiện tốt chức năng đảm bảo quốc phòng - an ninh”. Trong Thông báo kết luận số 47/KL-TW ngày 6-5-2009, Bộ Chính trị “đồng ý về chủ trương xây dựng TP Móng Cái trở thành thành phố cửa khẩu quốc tế hiện đại, gắn với khu công nghiệp cảng biển Hải Hà để trở thành một khu đô thị lớn Hải Hà - Móng Cái với nhiều chức năng trong tương lai và phát triển thành một trung tâm công nghiệp cảng biển, trung tâm tài chính, khu mậu dịch tự do hiện đại”. Trong Quyết định 34/2009/QĐ-TTg, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo: “Khẩn trương xây dựng Móng Cái thành thành phố cửa khẩu quốc tế hiện đại, là trung tâm đầu mối về giao dịch, trao đổi hàng hóa và dịch vụ giữa Việt Nam và Trung Quốc, trung tâm du lịch nghỉ dưỡng và vui chơi giải trí của khu vực”.

Trong Nghị quyết 11/NQ-TU ngày 28-6-2010 về xây dựng và phát triển TP Móng Cái đến năm 2020, Ban Thường vụ Tỉnh ủy xác định: “Xây dựng Móng Cái thành thành phố cửa khẩu quốc tế hiện đại, là hạt nhân của khu kinh tế mở, một trong những trung tâm kinh tế của vành đai kinh tế ven biển vịnh Bắc Bộ, vùng Đông Bắc Tổ quốc; là điểm cầu giao lưu kinh tế, văn hóa giữa Việt Nam và ASEAN với Trung Quốc; phát triển Móng Cái trở thành đô thị loại II có quy mô mở rộng, gắn với khu công nghiệp cảng biển Hải Hà; là đô thị biên giới hiện đại, thân thiện với môi trường, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc”. Và trong Nghị quyết Đại hội nhiệm kỳ 2010-2015, Đảng bộ TP Móng Cái cũng đã xác định mục tiêu chung như các văn bản của Trung ương và tỉnh đã nêu về định hướng phát triển Móng Cái giai đoạn tới.

Như vậy, nhiệm vụ mà TP Móng Cái cần tập trung thực hiện, đó là triển khai các công việc để xây dựng Móng Cái thành đô thị loại II, thành thành phố biên giới cửa khẩu quốc tế hiện đại. Những năm qua, đặc biệt là trong sự nghiệp đổi mới, nhân dân và cán bộ Móng Cái đã phát huy nội lực, tập trung phát triển KT-XH với mức tăng trưởng kinh tế khá cao, trung bình đạt khoảng 15%/năm. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tăng dần tỷ trọng thương mại, du lịch, dịch vụ, giảm dần tỷ trọng nông nghiệp. Kết cấu hạ tầng KT-XH được đầu tư từng bước đồng bộ; công tác quy hoạch, xây dựng cơ bản, quản lý đất đai, đô thị, giải phóng mặt bằng và bảo vệ môi trường có nhiều chuyển biến tích cực. Tốc độ đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, việc chỉnh trang đô thị được quan tâm, diện mạo của thành phố ngày càng khang trang. Đô thị Móng Cái hiện đã có nhiều tiêu chí đạt và vượt so với tiêu chuẩn của đô thị loại II. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn nhiều hạn chế mà thành phố cần phải khắc phục, nhất là trong quy hoạch và quản lý quy hoạch, trong quản lý đất đai, xây dựng, giải phóng mặt bằng, đầu tư kết cấu hạ tầng... Móng Cái cũng cần nỗ lực phấn đấu để đạt một số tiêu chí của đô thị loại II mà hiện nay thành phố chưa đạt hoặc đạt rất thấp, là: Quy mô dân số đô thị, tỷ lệ lao động phi nông nghiệp khu vực nội thị, tỷ lệ chất thải rắn nội thị được xử lý...

Để giải quyết các yêu cầu trên, Thành ủy Móng Cái đã chỉ đạo chính quyền thành phố rà soát, lập đề án. Thành ủy đã ban hành Nghị quyết 05/NQ-TU ngày 10-5-2011 “Về phát huy mọi nguồn lực, tập trung đầu tư, phấn đấu xây dựng TP Móng Cái trở thành đô thị loại II trước năm 2015”. Nghị quyết của Thành ủy đã xác định rõ 3 mục tiêu cụ thể, gồm: Củng cố và duy trì vững chắc các tiêu chí đã đạt, phấn đấu đạt và vượt các tiêu chí hiện chưa đạt; rà soát, điều chỉnh quy hoạch, đầu tư xây dựng đồng bộ hệ thống các công trình hạ tầng đô thị theo hướng hiện đại, trọng tâm là các công trình theo Quyết định 99/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Cùng với đó là tập trung nâng cấp các tuyến đường nội đô, hoàn thiện hệ thống điện chiếu sáng, nâng cấp hệ thống cấp nước, kiên cố hóa hệ thống thoát nước, xây dựng nhà máy xử lý chất thải và nước thải, tăng cường trồng và cải tạo cây xanh đô thị theo quy hoạch. Thành phố đã đề ra những giải pháp để đảm bảo cho nghị quyết được thực hiện tốt. Đó là: Vận dụng đúng đắn, sáng tạo cơ chế, chính sách của Trung ương, của tỉnh và khai thác hiệu quả tiềm năng của thành phố; tăng cường quy hoạch và quản lý quy hoạch, tạo sự đồng bộ; tiếp tục đầu tư hệ thống hạ tầng đô thị; tăng thu để có nguồn đầu tư; tích cực thu hút dân cư, phát triển nguồn nhân lực...