Có lẽ trong số các giải pháp thuộc lĩnh vực nông lâm ngư nghiệp và môi trường gửi tham gia hội thi Sáng tạo khoa học kỹ thuật Quảng Ninh lần thứ III-2011 thì giải pháp “Chống nóng mái nhà trần bằng thùng xốp tận dụng, kết hợp trồng rau bằng phương pháp thủy canh” của hai tác giả Mai Văn Thế và Nguyễn Thị Toan (đều đang công tác tại Phòng Thông tin - đất đai, Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất của tỉnh) thuộc loại đơn giản, dễ ứng dụng trong thực tế nhất.
Chia sẻ với chúng tôi, anh Thể và chị Toan đều nói đây chỉ là những kinh nghiệm rút ra từ chính thực tế mà gia đình mình và các anh, chị muốn chia sẻ ý tưởng với mọi người chứ không dám nghĩ nó là một “công trình nghiên cứu” gì to tát. Chính vì chỉ là ý tưởng nên đến hồ sơ tham gia hội thi, anh chị cũng chỉ viết tay ra một bản và gửi đi tham dự chứ không lưu giữ cho mình bản thứ hai. Tuy nhiên, khi hỏi về cách làm và hiệu quả của giải pháp này, cả anh Thể và chị Toan đều nói rất rõ ràng, dễ hiểu mà chỉ cần nghe qua cũng có thể làm theo. Nhà anh Thể vốn là nhà mái trần (mái bằng) nên mùa hè rất nóng. Cái nóng như thiêu như đốt phả ra khắp nhà khiến người lớn, trẻ nhỏ trong nhà anh đều khó chịu. Anh đã nhiều lần tìm cách chống nóng bằng các cách như mang chậu nước vào đặt giữa nhà, bật đủ các loại quạt rồi phun nước lên mái nhà mà vẫn nóng bức, ngột ngạt. Thế rồi, một ý tưởng nảy ra trong đầu anh Thể, rằng thay vì đặt một chậu nước trong nhà cho mát thì sao lại không mang chậu nước đó đặt lên trần nhà? Làm như vậy thì mặt trời có chiếu xuống cũng phải qua một lớp nước dày rồi mới hấp vào trần bê tông. Vậy là anh bắt tay vào thử nghiệm ý tưởng của mình. Tận dụng những thùng xốp của người bán hoa quả ngoài chợ, anh mua về rồi xếp lên nóc trần, sau đó xả đầy nước vào các thùng. Quả thật, sau đó nhà anh mát mẻ hơn hẳn, không còn nóng bức ngột ngạt như những ngày chưa đặt thùng xốp chứa nước nữa. Mang câu chuyện này đến văn phòng kể cho mọi người, chị Toan góp ý với anh “Sao không trồng rau vào thùng xốp nhỉ? Vừa vẫn chống nóng lại vừa có rau ăn…”. Vậy là hai người vừa là bạn vừa là đồng nghiệp cùng nhau nghĩ ra cách để tận dụng những thùng xốp chống nóng ấy. Và cả hai đưa ra ý kiến trồng rau theo phương pháp thủy canh là hợp lý nhất. Mỗi thùng xốp chứa nước, anh Thể thêm một chiếc nắp đậy kín sau đó đục lỗ ở nắp đó cho vừa với loại cây sẽ trồng. Dung dịch nước được anh pha vào phân vi sinh, phân hóa học hoặc phân bón bán trên thị trường, sau đó, gieo hạt hoặc trồng cây vào thùng xốp có dung dịch phân vi sinh hòa sẵn. Chỉ trồng một thời gian mà gia đình anh đã có đủ loại rau ăn như: rau cải, rau muống, rau cần, cà chua… Một hai tuần anh mới phải thêm nước và bón phân vi sinh. Với 60m2 đặt thùng xốp chống nóng trên trần nhà, anh trồng khoảng 20m2 mà cả nhà đủ rau xanh ăn hết mùa này đến mùa khác. Anh Thể còn được vợ khen vì vừa không phải mang đất lên trần nhà trồng rau mà vẫn có rau ăn, nhà lại mát mẻ, đỡ tốn tiền điện. Còn chị Toan, tuy nhà không phải làm chống nóng như nhà anh Thể nhưng chị cũng trồng rau trong thùng xốp bằng phương pháp thủy canh. Chị bảo, từ ngày trồng rau theo cách này, cả nhà chị được ăn rau sạch, vừa tiết kiệm tiền vừa không lo bị ngộ độc thực phẩm. Cách làm của anh Thể và chị Toan được nhiều người trong cơ quan học và làm theo. Ai cũng tấm tắc khen ý tưởng của anh chị mang lại hiệu quả tốt. Khi được mọi người động viên, anh Thể và chị Toan viết thành giải pháp mang đi dự thi hội thi Sáng tạo khoa học kỹ thuật lần thứ III của tỉnh chỉ với mong muốn mang đến một cách làm hay cho những gia đình có hoàn cảnh giống mình…
Dùng thùng xốp trồng rau bằng phương pháp thuỷ canh ở nhà chị Nguyễn Thị Toan.