Có một lứa hoạ sỹ trẻ người Quảng Ninh đang lập nghiệp và thành đạt tại Hà Nội. Mặc dù đa số họ là con em các hoạ sỹ tỉnh nhà nhưng họ đang sống và vẽ rất khác lớp hoạ sỹ cha chú của mình. Và khác cả với lớp hoạ sỹ trẻ tại Quảng Ninh hiện nay...
Có thể điểm một số gương mặt tiêu biểu. Đó là Lê Hoàng Nguyên, Lê Minh, hai con trai của cố họa sỹ Lê Chuyền; là Trần Tuấn Long, con hoạ sỹ lão làng Trần Tuấn Lân; là Lê Thanh Đức, Lê Quốc Huy, con của hoạ sỹ chuyên vẽ buồm, vẽ biển mang đậm chất thơ Lê Vân Hải; rồi Vũ Nam Dương, con trai hoạ sỹ Vũ Quý, hay hoạ sỹ Vũ Công Điền, con ông Vũ Công Quảng, cũng là một tác giả xuất thân từ làng tranh Yên Hưng, từng tham gia phong trào mỹ thuật Quảng Ninh năm xưa v.v... Họ đều được học hành bài bản ngay từ đầu, sớm định hình phong cách riêng của mình cả về đề tài và chất liệu.
Trong số những hoạ sỹ trẻ này, qua tìm hiểu được biết, tranh của Lê Hoàng Nguyên thiên về đề tài tâm linh. Chuyên về sơn mài với kỹ thuật rất khá, ngoài việc nắm được kỹ thuật sơn mài qua trường lớp, anh đã có những sáng tạo riêng về chất liệu. Trần Tuấn Long theo sở trường của bố cũng đi sâu vào chất liệu sơn mài, khai thác các đề tài xã hội như sự chật chội của đô thị, vấn đề môi trường v.v... Các hoạ sỹ khác đều đi vào sơn dầu. Lê Minh hay khai thác cảnh sinh hoạt làng quê mang nhiều chất dân gian, màu tươi, trong trẻo. Lê Thanh Đức hay vẽ tranh trừu tượng về đề tài môi trường. Lê Quốc Huy vẽ về cá, miền núi. Vũ Công Điền vẽ tranh phong cảnh theo ký ức và sự tưởng tượng, tranh của anh mang nhiều nét khác biệt...
Với thị trường tranh rộng lớn của Hà Nội, các hoạ sỹ trẻ Quảng Ninh nơi đây có nhiều điều kiện để thi thố tài năng mà các cây cọ trẻ tỉnh nhà mơ cũng không thấy. Đó là cơ hội tham gia vào nhiều các triển lãm tranh, kể cả là triển lãm ở nước ngoài theo con đường phi chính phủ thông qua các Gallery tranh lớn. Đó là cơ hội tạo dựng thương hiệu nhờ các công ty chuyên nghiệp trong hoạt động này. Đó là cơ hội sống bằng nghề với giá bán tranh lên tới hàng ngàn đô la cho một bức. Tất cả các cơ hội này có được vì một điều khác biệt căn bản giữa hai địa phương, ấy là sự phát triển của thị trường tranh. Hà Nội hiện có trên 2.000 hoạ sỹ, đó là chưa kể rất nhiều những người học mỹ thuật ra trường chưa nổi danh khác. Một số sống bằng cách làm tranh chợ, số có tên tuổi làm tranh nghệ thuật, bán cho các nhà sưu tập tranh. Điều đáng tự hào là các hoạ sỹ trẻ Quảng Ninh phần lớn thuộc vào loại thứ hai này. Nhận xét về ưu điểm này, hoạ sỹ Vũ Quý cho biết: Các hoạ sỹ trẻ Quảng Ninh ở Hà Nội đã tạo được phong cách riêng. Tranh của họ không sa đà vào tả thực vốn là một lối vẽ khá đặc trưng của anh em hoạ sỹ Quảng Ninh lớp trước, mà thiên về những khối đơn giản, khoẻ khoắn, màu không dễ dãi. Hơn nữa, họ rất nhạy cảm với thị trường tranh thế giới để tìm chỗ đứng cho mình...
Không khó hiểu khi học xong, đa phần các hoạ sỹ trẻ đã chọn con đường ở lại Hà Nội. Dẫu rằng có cơ hội thì cũng có thách thức, dẫu phải luôn nhạy cảm với thị hiếu khách chơi tranh, dẫu có những cuộc cạnh tranh khốc liệt, dẫu phải cố gắng liên tục v.v... nhưng thị trường ấy giúp các họa sỹ trẻ có cơ hội phát huy hết sở trường để thi thố tài năng. Ngược lại, nói về Quảng Ninh, họ cảm thấy... hơi ngại vì sự tĩnh lặng của thị trường tranh quê nhà.
Lại nói về các hoạ sỹ trẻ ở địa phương, không phải không có những cây cọ chững chạc và triển vọng như Phạm Hùng Cường, Lê Minh Đức, Nguyễn Thị Thiền, Nguyễn Văn Chung, Đặng Quốc Hùng, Hoàng Văn Thắng, Nguyễn Văn Hiệp, Đào Thế Am, Vũ Văn Phong... Nhưng hầu hết họ không sống được bằng nghề. Thị trường tranh Quảng Ninh chưa phát triển, tranh vẽ xong đem treo triển lãm, kể cả tiền giải thưởng cũng không đáng kể, thậm chí với một số chất liệu không đủ tiền mua hoạ phẩm. Vì vậy mà bị nghiệp dư hoá dần đi. Hoạ sỹ Vũ Quý cho hay: Ngay cả những hoạ sỹ trẻ được giới chuyên môn đánh giá là khá, nếu có môi trường thì sẽ phát triển tốt nhưng sợ rằng những triển vọng ấy cũng bị cuốn trôi đi vì cuộc sống đời thường như một vài tiền lệ... Điều ấy cũng dẫn đến nhiều bất lợi khác, đó là cơ hội tham gia những cuộc triển lãm
khu vực, toàn quốc, tiếp xúc với những phong cách mỹ thuật khác nhau rồi được kết nạp Hội VHNT tỉnh, Hội Mỹ thuật Việt Nam đều rất hạn hẹp. Những xưởng vẽ tận dụng không gian gia đình, tác phẩm ít ỏi cũng dẫn đến sự khó khăn trong định hình phong cách sáng tác, thể hiện cá tính riêng... Như vậy, câu hỏi mỹ thuật Quảng Ninh bao giờ thay đổi chỉ có thể bỏ lửng mà thôi(?)
