Chương trình dạy nghề cho lao động nông thôn được thực hiện tại Quảng Ninh từ năm 2006. Sau 3 năm thực hiện chương trình đã tổ chức được 196 lớp đào tạo nghề cho trên 6.600 lao động nông thôn. Nông dân được dạy nghề đã biết ứng dụng kiến thức vào thực tế, mang lại hiệu quả kinh tế cao…
Khi nông dân có nghề
Nông dân xã Lục Hồn (Bình Liêu) học nghề thú y do Trung tâm Giới thiệu việc làm Quảng Ninh đào tạo.
Cũng giống như ở những vùng nông thôn khác, nông dân xã Cẩm La (Yên Hưng) từ bao đời nay đều canh tác theo kinh nghiệm truyền từ đời này sang đời khác. Thỉnh thoảng bà con cũng được tham dự các lớp tập huấn về kỹ thuật chăn nuôi, trồng trọt, nuôi trồng thuỷ sản… Tuy nhiên, phải đến khi chương trình dạy nghề cho lao động nông thôn được triển khai trên địa bàn xã thì bà con mới được đào tạo một cách bài bản để trở thành những nông dân chuyên nghiệp. Đặc biệt, những khóa học 3 tháng về nuôi trồng thủy sản đã giúp nông dân xã Cẩm La thay đổi hẳn về tư duy, về phương pháp nuôi trồng. Đồng chí Dương Văn Thanh, Phó Chủ tịch UBND xã Cẩm La, cho biết: “Khi chưa được học, bà con chủ yếu nuôi thả cá theo kiểu truyền thống, tức là đến vụ thả các loại cá, hàng ngày cho ăn thấy lớn thì thu hoạch. Giờ thì bà con trong xã đã biết cải tạo ao đầm theo phương pháp khoa học, nắm được kỹ thuật nuôi các loại cá có hiệu quả cao. Hơn 1 năm trở lại đây, các hộ không còn nuôi tổng hợp các loại cá, mà đưa con cá vược vào nuôi, cho năng suất và lãi rất lớn.” Anh Nguyễn Văn May (thôn Cẩm Luỹ, xã Cẩm La) cũng cho biết: “Không đi học, chúng tôi chỉ biết đào ao, thả cá. Học rồi mới biết, cũng diện tích ấy, con cá ấy mà được chăm sóc đúng khoa học, đúng kỹ thuật thì năng suất cao hơn nhiều. Nhờ đi học mà bà con chúng tôi biết thế nào là độ PH, biết khi nào vãi vôi, vãi đạm để cải tạo ao, cải thiện môi trường sống cho cá. Nhờ thế mà con cá không bệnh tật, chóng lớn, cho năng suất cao. Trước kia tôi cứ tưởng nuôi cá vược là việc xa xôi ở đâu đấy chứ mình nuôi sao được. Học xong mới biết mình cũng làm được. Thế là tôi đầu tư nuôi cá vược, giờ đã được 2 vụ rồi, lãi gấp 4-5 lần so với trước.”
Tính đến nay, Sở LĐ,TB&XH đã mở được 196 lớp dạy nghề cho 6.609 lao động nông thôn, trong đó có 5.760 người đã tốt nghiệp. Sau khi tham dự các lớp đào tạo về chăn nuôi, trồng trọt, nuôi trồng thuỷ sản... bà con đã tiếp thu và ứng dụng ngay vào thực tế sản xuất của gia đình: Cải tạo vườn cây ăn quả, phát triển đàn vật nuôi giống mới năng suất cao, bảo quản nông sản, chăm sóc gia súc, gia cầm... Chương trình dạy nghề còn góp phần cùng các địa phương, các vùng chuyên canh đẩy nhanh tốc độ thực hiện quy hoạch ngành nghề, phát triển cây, con phù hợp với đặc điểm từng địa phương. Việc tổ chức đào tạo nghề cho lao động nông thôn còn là điều kiện thuận lợi để bà con trao đổi kinh nghiệm, học tập những mô hình kinh tế có hiệu quả. Đối với các nghề tiểu thủ công nghiệp (mây tre đan, sản xuất vật liệu dân dụng, điện dân dụng...), chương trình đã hỗ trợ cho người lao động tự tạo thêm việc làm tại chỗ, giải quyết được phần nào số lao động thất nghiệp ở nông thôn hiện nay. Kết quả 3 năm thực hiện chương trình cho thấy khi người nông dân có nghề, năng suất lao động đã được nâng lên rõ rệt. ở xã Quảng Tân (Đầm Hà), cùng một diện tích ao như nhau, khi chưa được đào tạo, bà con chỉ thu được 45-50 triệu đồng/vụ cá nước ngọt; còn sau khi được đào tạo và áp dụng kỹ thuật vào nuôi trồng, thu được 70-80 triệu đồng/vụ. Nhiều nơi đã có những vụ mùa bội thu nhờ áp dụng kỹ thuật chăm sóc cây lúa được học. Đặc biệt, những lớp học về chăn nuôi gia súc, gia cầm và nuôi trồng thuỷ sản đã mang lại hiệu quả rất cao. Sau khi được đào tạo, nhiều nông dân đã mạnh dạn vay vốn đầu tư nuôi bò, lợn, tôm, cá; chủ động khống chế được dịch bệnh trên đàn gia súc, gia cầm của mình. Kết quả thực hiện chương trình còn cho thấy, trên 70% số người sau khi tham gia các lớp đào tạo nghề đều có việc làm và tăng thêm thu nhập, góp phần xoá đói giảm nghèo. Những hiệu quả nhìn thấy đó khiến nông dân ngày càng hào hứng tham gia chương trình.
Để chương trình phát triển bền vững
Nhờ chương trình dạy nghề lao động nông thôn mà anh Vũ Văn Hùng, xã Cẩm La (Yên Hưng) mạnh dạn vay vốn nuôi cá vược mang lại hiệu quả cao.
Trao đổi với chúng tôi, các cán bộ phụ trách chương trình dạy nghề lao động nông thôn của Sở LĐ,TB&XH đều tin tưởng: Với việc triển khai rộng rãi chương trình, chắc chắn trong một vài năm tới, chất lượng lao động ở khu vực nông thôn của tỉnh sẽ có những cải thiện đáng kể. Tuy nhiên, để chương trình phát triển một cách bền vững và hiệu quả, vẫn còn những vấn đề cần tiếp tục phải giải quyết. Trước hết là cần tăng cường sức hấp dẫn để thu hút ngày càng đông số lao động tham gia các khoá đào tạo. Cần phát huy, nhân rộng những điển hình làm kinh tế giỏi nhờ có nghề, biết áp dụng khoa học kỹ thuật. Các cơ sở dạy nghề cần tiếp tục đổi mới nội dung, chương trình đào tạo phù hợp với trình độ của nông dân, với đặc điểm của từng địa phương. Tỉnh và các địa phương cũng cần có chính sách hỗ trợ cho nông dân khi họ tham gia các khoá học. Đồng chí Nguyễn Việt Thành, Phó Phòng LĐ,TB&XH huyện Hoành Bồ, nói: “Việc hỗ trợ thêm cho nông dân khi họ tham gia các lớp dạy nghề là rất cần thiết. Bởi trong suốt 3 tháng của khoá học, các học viên phải tham gia đầy đủ thì mới nắm bắt được kiến thức. Trong khi đó, việc nhà nông quanh năm, bỏ việc để học thì không có thu nhập. Do đó, nếu được hỗ trợ 15-20 nghìn đồng/buổi thì nông dân sẽ yên tâm học, yên tâm tiếp thu các kiến thức…”. Đồng chí Vũ Đức Hoàn, Chủ tịch UBND xã Hà An (Yên Hưng) cũng đồng quan điểm: “Hiệu quả của chương trình dạy nghề cho lao động nông thôn là rất lớn. Tuy nhiên, tỉnh cần hỗ trợ thêm để khuyến khích nông dân tham gia học nghề. Ngành LĐTBXH cũng cần nghiên cứu để phân bổ chỉ tiêu cho phù hợp với thực tế từng địa phương. Chúng tôi rất tin vào triển vọng mà chương trình sẽ mang lại cho người nông dân trên địa bàn”.
Trong 2 năm 2009-2010, Sở LĐ,TB&XH đặt ra mục tiêu: Dạy nghề cho lao động nông thôn đạt 7.000- 8.000 người. Kế hoạch này được thực hiện sẽ giúp nhiều nông dân có kiến thức để đánh thức những tiềm năng trên đất của mình, mang lại cuộc sống mới cho các vùng quê.
