Công trình Quảng trường 12-11, nơi đặt tượng đài thợ mỏ - thể hiện cho tâm nguyện của bao lớp công nhân Vùng mỏ, đã khánh thành đúng dịp Quảng Ninh kỷ niệm Ngày Giải phóng Khu mỏ năm nay.
Theo lời đồng chí Bùi Văn Khích, Bí thư Đảng uỷ Than Quảng Ninh, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) thì tượng đài mang ý nghĩa là kỷ vật thiêng liêng của TKV với những người thợ mỏ...
Lớp trẻ hôm nay bên công trình tượng đài thợ mỏ.
Còn nhớ, việc tổ chức thiết kế mẫu tượng đài thợ mỏ được tiến hành từ năm 2006. Với 21 tác phẩm của các tác giả trong toàn quốc gửi về, 4 mẫu tượng đã được lựa chọn qua 3 vòng thi và đem triển lãm trưng cầu ý kiến rộng rãi của cán bộ, công nhân viên ngành Than nói riêng và công chúng nói chung tại Hà Nội, TP Hạ Long và TX Cẩm Phả (Quảng Ninh). Cuối cùng, mẫu tượng đài được chọn để đặt tại Quảng trường 12-11 (TX Cẩm Phả) đã dành cho nhà điêu khắc Phạm Sinh - người có nhiều năm gắn bó với các công trình mỹ thuật của ngành Than.
Dễ nhận ra, tượng đài này được sáng tác theo lối hiện thực, trong đó nhóm tượng với 3 nhân vật có vóc dáng cao lớn, khoẻ mạnh, gương mặt ngẩng cao thể hiện rõ sự phấn khởi, hồ hởi sau những giờ làm việc và toát lên một niềm tin hướng về tương lai. Trang phục, vật dụng các nhân vật mang theo người như khoan, cuốc... cùng những vỉa than ẩn hiện phía sau, bên dưới tượng thể hiện rõ đặc trưng nghề mỏ. Tượng nam dẫn đầu đại diện cho lớp thợ mỏ được trang bị những kiến thức hiện đại, do vậy phong cách chững chạc, điềm đạm, vô cùng tự tin, thể hiện rõ tinh thần xung kích. Nhân vật thứ hai là người thợ với cánh áo mở rộng khoe bộ ngực trần vạm vỡ thể hiện sức mạnh và nhiệt huyết nóng bỏng của lớp thợ trẻ. Nhân vật nữ duy nhất của nhóm tượng đại diện cho các chị em có mặt trên nhiều lĩnh vực sản xuất kinh doanh của ngành Than hôm nay. Nét mềm mại, tự nhiên thiên phú của giới nữ cũng khiến nhóm tượng sinh động hẳn lên...
Nhận xét về chất lượng nghệ thuật của tượng đài, các giáo sư, hoạ sĩ, nhà điêu khắc nổi tiếng như Nguyễn Hồng Ngọc, Dương Đình Cẩn, Trần Khánh Chương đều đánh giá là tượng đẹp, lại ở vị trí rộng, thoáng đãng, đứng vững trong không gian với nền núi trải dài tự nhiên ở phía sau, tạo thành cảnh quan rất bắt mắt. Việc phá bỏ núi đất đắp giả ở phía sau theo thiết kế ban đầu xem ra khá hợp lý. Dẫu vậy, chỉ riêng tượng đài thôi dường như là chưa đủ? Nhìn tượng đài, người ta mới chỉ thấy khí thế, sự phấn khởi của lớp công nhân mỏ hôm nay trong công cuộc dựng xây đất nước chứ chưa thấy được truyền thống lịch sử lâu dài của ngành Than(?). Các phù điêu có thể bổ sung sự thiếu hụt này với chi tiết về trang sử hào hùng của ngành Than và người thợ mỏ từ những năm tháng lao khổ, kiên cường trước cách mạng, Vùng mỏ giải phóng cho đến công cuộc đổi mới hôm nay. Ngoài việc gia tăng ý nghĩa cho tượng đài chính, nâng cao tính giáo dục thì các tấm phù điêu cũng góp phần tạo cho không gian phía sau tượng không bị hẫng, đồng thời làm tăng thêm tính hoành tráng cho công trình.
Cùng với việc thêm các phù điêu vào công trình thì một số đề xuất khác của các nhà chuyên môn cũng như thợ mỏ (vốn chưa có trong thiết kế quảng trường) cũng rất nên cân nhắc, xem xét. Đó là hệ thống đèn chiếu sáng, trồng thêm cây xanh, hệ thống tưới nước tự động cho đến việc thiết kế chỗ để xe, hàng rào v.v... nhằm gia tăng sự tiện dụng và vẻ đẹp cho không gian quảng trường. Tập đoàn TKV là chủ đầu tư, nay việc quản lý lại được giao cho đơn vị thể hiện cái nhìn đúng đắn, có chiều sâu, nhằm đảm bảo sức sống cho công trình.
Dẫu còn không ít việc cần làm để công trình thật hoàn mỹ nhưng nhìn vóc dáng, khuôn hình đã dựng lên cũng khiến chúng ta phải ghi nhận những nỗ lực để vinh danh người thợ mỏ hôm qua và hôm nay.
