Nói đến du lịch Uông Bí, ấn tượng đầu tiên thu hút du khách chính là khu di tích lịch sử và danh thắng Yên Tử - một trung tâm du lịch văn hóa tâm linh kết hợp với du lịch sinh thái tạo nên điểm nhấn cho du lịch của thị xã. Bên cạnh đó, Uông Bí còn có nhiều cảnh quan thơ mộng được thiên nhiên ban tặng như: Lựng Xanh, Hang Son, Hồ Yên Trung... tạo thành một quần thể du lịch hấp dẫn du khách đến với thị xã công nghiệp than, điện này.
Trong những năm gần đây, với việc đầu tư, bảo tồn tôn tạo và phát huy giá trị khu di tích lịch sử văn hóa - danh thắng Yên Tử của Trung ương và địa phương, việc quy hoạch, đầu tư phát triển các khu du lịch sinh thái, khu vui chơi giải trí đã tạo điều kiện cho ngành "công nghiệp không khói" của thị xã có những bứt phá mới, trở thành một trọng điểm du lịch của tỉnh.
Hệ thống cáp treo giai đoạn II được đầu tư 118 tỷ đồng phục vụ du khách hành hương Yên Tử.
Ảnh: Hồng Nhung
Khu danh thắng Yên Tử trải dài gần 20km với diện tích 2.686,5 ha núi rừng hùng vĩ, có hệ sinh thái đa dạng phong phú của rừng nhiệt đới và á nhiệt đới. Nơi đây vốn lưu giữ nhiều di tích lịch sử và đã trở thành Trung tâm Phật giáo, "Đất tổ của Phật giáo Việt Nam" từ khi vua Trần Nhân Tông từ bỏ ngai vàng, khoác áo cà sa về Yên Tử tu hành (1299), sáng lập ra một dòng Phật giáo đặc trưng của Việt Nam - dòng Thiền Trúc Lâm Yên Tử và trở thành vị Tổ thứ nhất với pháp danh Điều Ngự Giác Hoàng Trần Nhân Tông. Trải qua 19 năm tu hành, ông đã cho xây dựng hàng trăm công trình lớn nhỏ bao gồm các chùa, tháp, am để làm nơi tu hành và truyền kinh, giảng đạo. Đặc biệt, tọa lạc trên đỉnh non thiêng Yên Tử ở độ cao 1068m so với mực nước biển là Chùa Đồng - tên chữ là Thiên Trúc Tự. Nơi đây có không gian thiên nhiên bao la kỳ vĩ, quanh năm mây trắng, sương mờ che phủ. Năm 2006, chùa được trùng tu bằng 70 tấn đồng nguyên chất, chiều dài 4,6m, rộng 3,6m, cao 3,35m có hình dáng như một đài hoa sen. Chùa thờ tượng Đức Phật Thích Ca Mầu Ni và Tam Tổ Trúc Lâm. Tổng chiều dài đường bộ lên đỉnh Yên Tử (Chùa Đồng) vào khoảng 6.000m, du khách hành hương lên Chùa Đồng sẽ mất khoảng 6 giờ đi bộ qua hàng nghìn bậc đá từ chân non thiêng, dưới tán rừng mây phủ. Ngày nay, du khách lên vãn cảnh Yên Tử không còn vất vả như xưa bởi hệ thống cáp treo giai đoạn II lên đỉnh Yên Tử đã đưa vào sử dụng từ mùa lễ hội 2008.
Yên Tử là cõi linh thiêng, du lịch Yên Tử là du lịch tâm linh kết hợp sinh thái. Những năm gần đây, lượng du khách đến Yên Tử tăng đột biến, nếu như năm 2005 Yên Tử đón 43 vạn lượt khách, doanh thu đạt gần 20 tỷ đồng thì đến năm 2008, Yên Tử đã đón gần 1,6 triệu lượt khách, doanh thu trên 85 tỷ đồng, đến giữa tháng 4 năm nay đã có trên 1,4 triệu lượt khách hành hương về Yên Tử, bằng 185% so với cùng kỳ năm 2008, đã chứng tỏ sức hút lớn của danh thắng này và sự bứt phá của du lịch địa phương. Điều đáng mừng, hiện nay du khách đến với Yên Tử không chỉ giới hạn vào mùa lễ hội đầu năm như trước kia mà đang có xu hướng diễn ra quanh năm. Theo ước tính của thị xã thì năm 2009, lượng du khách đến Yên Tử sẽ vượt qua con số 2 triệu lượt người, vượt xa tầm một Trung tâm du lịch quốc gia.
Bên cạnh di tích lịch sử Yên Tử, Uông Bí còn có những điểm du lịch hấp dẫn khác như: Hang Son, khu du lịch Lựng Xanh - Hồ Yên Trung, lễ hội đình Điền Công, chùa Ba Vàng, khu du lịch sinh thái Sông Uông... là những điểm dừng chân hấp dẫn du khách. Hồ Yên Trung, suối Lựng Xanh có địa hình đa dạng, phong phú về thảm thực vật, hiện vẫn giữ được nét nguyên sơ của thiên nhiên và sự trong lành hiếm có giữa một vùng dân cư đông đúc. Đến đây du khách sẽ được tận hưởng bầu không khí trong lành cùng những cảnh đẹp hùng vĩ, nên thơ. Di tích - Danh thắng Hang Son nằm trong dãy núi Chu Cốc, có động Hang Son và đền Hang Son rất linh thiêng. Trong động có nhiều nhũ đá với muôn hình vạn trạng kỳ thú cộng với nét hùng vĩ của thiên nhiên đã tạo thành một quần thể cụm di tích lịch sử - văn hóa và danh thắng Hang Son với phong cảnh sơn thủy hữu tình. Tương truyền, Trần Hưng Đạo đã đưa quân về đây mai phục chuẩn bị cho trận đánh quân Nguyên - Mông trên dòng sông Bạch Đằng năm 1288. Trước trận đánh, Trần Hưng Đạo đã vào đền thắp hương khấn thần đền phù hộ và hứa rằng sau khi thắng giặc trở về sẽ làm lễ tạ ơn. Sau khi chiến thắng quân giặc, ông đã trở lại Hang Son đúng với lời hứa, làm lễ tạ ơn, tổ chức khao quân mừng chiến thắng tại đây. Hang Son có hai cung thờ: Thờ Thần và thờ Phật. Đây là sự kết hợp giữa tín ngưỡng dân gian và Phật giáo của cư dân nơi đây.
Với những lợi thế cho ngành du lịch phát triển, trong những năm qua Uông Bí đã xác định dịch vụ du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn của địa phương. Thị xã đã và đang có nhiều biện pháp tích cực để thu hút khách du lịch, trong đó việc tiếp tục đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng cho các khu du lịch, nâng cao chất lượng phục vụ du khách là giải pháp hàng đầu mang tính chiến lược. Năm 2008, thị xã đẩy mạnh công tác kiểm tra, khảo sát các cơ sở lưu trú có liên quan đến phục vụ khách du lịch và các Trung tâm du lịch lữ hành nhằm thống nhất công tác quản lý trên địa bàn; chủ động đầu tư, sửa chữa hoàn thành một số công trình phục vụ cho việc thu hút khách vãn cảnh Yên Tử, trong đó có việc hoàn thành và đưa vào sử dụng tuyến cáp treo giai đoạn II với kinh phí 118 tỷ đồng, tạo thuận lợi cho du khách vãn cảnh Yên Tử từ trên cao; hoàn thành và đưa vào sử dụng tuyến đường từ quốc lộ 18A vào bến xe Giải Oan có chiều dài 13,5km với tổng vốn đầu tư trên 40 tỷ đồng; mở rộng bến xe Giải Oan, đầu tư sửa chữa tuyến đường nội vi, tuyến đường lên Chùa Đồng... giảm thiểu tình trạng ùn tắc giao thông vào mùa lễ hội, đảm bảo việc đi lại thuận lợi cho khách hành hương. Hiện tại, thị xã đang tiếp tục triển khai Dự án mở rộng và phát triển khu di tích Yên Tử, trong đó tập trung vào việc xây dựng và triển khai thực hiện dự án Chùa Suối Tắm, dựng Tượng đức vua Trần Nhân Tông. Bên cạnh đó là việc kêu gọi, thu hút đầu tư phát triển các khu du lịch sinh thái trên địa bàn, chú trọng đến các dự án đầu tư cho các hoạt động vui chơi, giải trí, nghỉ dưỡng nhằm tạo nên một quần thể du lịch theo một vòng tròn khép kín, có sự kết hợp của du lịch lịch sử, văn hóa - tín ngưỡng sinh thái.
