Thời gian qua, nhận thức về yêu cầu bảo vệ môi trường của các cấp, ngành, các cơ sở sản xuất kinh doanh và nhân dân trên địa bàn Uông Bí ngày một nâng lên. Công tác đầu tư, xây dựng quản lý, khai thác các công trình bảo vệ môi trường đã có những chuyển biến tích cực.
Đáng chú ý là những công trình giải quyết ô nhiễm trong khai thác than, sản xuất điện, xi măng được quan tâm mạnh. Bên cạnh đó, hạ tầng đô thị, công tác thu gom xử lý chất thải rắn sinh hoạt, chất thải công nghiệp, cấp nước sinh hoạt cho vùng đô thị và nông thôn đã và đang có bước tiến mới.
Hiệu quả các công trình bảo vệ môi trường
Hàng năm, bên cạnh công tác thông tin, tuyên truyền, giáo dục pháp luật bảo vệ môi trường đến toàn thể người dân, các đơn vị doanh nghiệp, thành phố đã ban hành nhiều văn bản theo thẩm quyền quy định. Biểu hiện rõ nét là nhiều chương trình, kế hoạch về bảo vệ môi trường đã được xây dựng, hiện thực hóa đi đôi với chỉ đạo quyết liệt để thực hiện. Với môi trường khu đô thị, khu du lịch, thành phố tăng cường nhân lực, kinh phí đầu tư trang thiết bị, dụng cụ cho Công ty Môi trường - Đô thị Uông Bí để tổ chức dọn vệ sinh, thu gom xử lý rác thải. Hiện nay việc thu gom, xử lý rác thải của Công ty đạt trên 80% lượng rác thải sinh hoạt ở các khu đô thị, trên 60% lượng rác thải sinh hoạt ở khu vực dân cư nông thôn.
Cùng với đó, thành phố đã xây dựng 1.200m rãnh dọc các tuyến đường nội thị, đáp ứng tiêu gom trên 80% nước mặt, nước thải sinh hoạt đảm bảo cơ bản không bị ứ đọng trên địa bàn khi có mưa lũ xảy ra. Đã xây dựng và đưa vào sử dụng trên 20.000m2 vỉa hè lát gạch trên các đường phố chính. Bằng nguồn phí bảo vệ môi trường đối với các hoạt động khai thác khoáng sản, Uông Bí đã sử dụng có hiệu quả 130 tỷ để đầu tư nâng cấp, cải tạo các tuyến đường, cống rãnh thoát nước, kè chống xói lở, nạo vét lòng sông, suối, xây dựng đập môi trường ngăn đất đá trôi lấp, xử lý nước thải trên địa bàn. Đặc biệt, năm 2009, địa phương đã được UBND tỉnh phê duyệt kinh phí gần 30 tỷ đồng để xây dựng hệ thống thoát nước, hồ xử lý nước thải chống ngập úng và thu gom xử lý nước thải khu đô thị, khu dân cư trung tâm thị xã. Xây dựng và đưa vào sử dụng bãi chôn lấp rác thải Vàng Danh phục vụ cho việc xử lý rác thải địa bàn Vàng Danh, Thượng Yên Công và Bắc Sơn.
Hướng tới thành phố công nghiệp xanh - sạch
Là địa phương gắn liền với các ngành công nghiệp khai thác than, sản xuất điện, xi măng có tốc độ tăng trưởng rất lớn, những năm qua các hoạt động này là nguyên nhân cơ bản của tình trạng ô nhiễm môi trường. Vì vậy, thị xã đặc biệt quan tâm đến công tác bảo vệ môi trường trong lĩnh vực khai thác khoáng sản, sản xuất công nghiệp. Trong sản xuất xi măng, các Nhà máy Xi măng Lam Thạch mở rộng với tổng công suất trên 1,2 triệu tấn/ năm đã thực hiện cơ bản các biện pháp bảo vệ môi trường. Các cơ sở khai thác đá đã tuân thủ các phương án, thiết kế khai thác được Sở Công Thương thẩm định phê duyệt. Các hoạt động khai thác, chế biến, vận chuyển và tiêu thụ than trên địa bàn có những bước chuyển biến mới trong công tác bảo vệ môi trường. Khai thác than lộ thiên, lộ vỉa ngày một thu hẹp, hiện nay chỉ còn Công ty VietMinDo khai thác lộ thiên. Công ty CP Than Vàng Danh khai thác lộ vỉa tận thu đến hết năm 2011 sẽ chấm dứt. Tất cả các đơn vị còn lại trên địa bàn thị xã đều khai thác bằng phương pháp hầm lò. Cùng với đó, nhiều Công ty khai thác than trên địa bàn đã và đang triển khai xây dựng hệ thống xử lý nước thải lò tập trung nhằm giảm thiểu các tác động ô nhiễm đến nguồn nước. Các dự án giảm thiểu ô nhiễm trong vận chuyển than như: Dự án nâng cấp và cải tạo đường sắt Vàng Danh - cảng Điền Công, dự án cầu vượt đường sắt, đường bộ vận chuyển than trên quốc lộ 18A tại Km83+600... đã và đang triển khai khẩn trương để đến cuối năm nay than sẽ được vận chuyển bằng đường sắt và băng tải ống thay cho vận chuyển than bằng đường bộ hiện nay.
Hiện nay, Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam đã triển khai lập quy hoạch cụm cảng tập kết và tiêu thụ than Điền Công. Các đơn vị khai thác than trên địa bàn đã triển khai thi công xây dựng các khu vực sàng tuyển, chế biến than công nghệ tiên tiến như: Nhà sàng Khe Thần, công suất 5 triệu tấn/năm, nhà sàng Vàng Danh giai đoạn II, công suất 2,5 triệu tấn/năm. Các đập môi trường trong và ngoài ranh giới mỏ thường xuyên được tu bổ, nâng cấp, nạo vét hạn chế tối đa đất đá trôi lấp các dòng suối, đã cơ bản giải quyết tiêu thoát nước, tránh được tình trạng ngập úng các khu vực trên địa bàn.
Bên cạnh các công trình bảo vệ môi trường, Uông Bí còn đặc biệt chú trọng tới công tác trồng, chăm sóc và bảo vệ rừng. Từ năm 2005 đến nay thành phố đã trồng mới 2.610 ha rừng; 1,5 triệu cây phân tán; trên 20.000 cây xanh đường phố, công viên, trụ sở các cơ quan, chăm sóc tu bổ 2.635 ha rừng phòng hộ, rừng đặc dụng Yên Tử; không để xảy ra vụ cháy rừng nghiêm trọng nào. Tỷ lệ che phủ rừng trên địa bàn thị xã đạt 48%. 70% dân số khu vực nông thôn, 92% dân cư khu vực đô thị được sử dụng nước sinh hoạt đạt tiêu chuẩn nước sinh hoạt hợp vệ sinh.
Với vị trí là thành phố cửa ngõ của tỉnh, ngoài các hoạt động sản xuất công nghiệp, Uông Bí còn là trung tâm Phật giáo bởi là địa chỉ xuất tích của Thiền phái Trúc Lâm Việt Nam. Chính vì vậy, vấn đề phát triển kinh tế phải hài hoà với môi trường là mục tiêu mà thành phố đang tiếp tục hướng tới đáp ứng tiêu chí phát triển bền vững góp phần tăng trưởng kinh tế - xã hội đảm bảo đời sống sức khỏe của nhân dân.
