Vẫn “dậm chân” tại chỗ

Nhằm đồng bộ với tốc độ phát triển của cảng Cái Lân cũng như phát triển kinh tế của tỉnh Quảng Ninh. Tiểu dự án 1, Hạ Long - cảng Cái Lân và cầu vượt Bàn Cờ được ưu tiên xây dựng trước (cuối tháng 5-2005). Theo Ban quản lý dự án thì tiểu dự án Hạ Long - Cái Lân và cầu vượt Bàn Cờ bao gồm đoạn: Hạ Long - cảng Cái Lân dài 5,67km tính từ đầu ga Hạ Long hiện tại đến đường cụt xếp dỡ trong cảng Cái Lân. Cầu vượt Bàn Cờ dài 1,815km. Điều đặc biệt trong tiểu dự án 1 là cầu vượt Bàn Cờ gồm 21 nhịp 33m trong đó có 58,6m dầm cứng vòm mềm, ray bắt trực tiếp trên bản composit, chiều cao kiến trúc rất thấp, từ đỉnh ray đến đáy dầm còn 90cm (thông thường phải từ 1,5-1,7m), tạo cho cầu có dáng thanh mảnh, mềm mại. Ga Hạ Long được xác định là ga khách thành phố, vừa phục vụ thoả mãn nhu cầu vận chuyển hành khách trong nước vừa đáp ứng nhu cầu vận chuyển hành khách quốc tế cho thành phố Hạ Long. Tổng vốn đầu tư trên 1.000 tỷ đồng. Dự kiến, Dự án sẽ được hoàn thành vào năm 2010. Tuy nhiên, đến thời điểm này nhiều gói thầu thuộc tiểu dự án thi công cầm chừng, nhiều gói thi công dang dở nằm “đắp chiếu”, vậy sự chậm tiến độ này nguyên nhân do đâu?

Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, hiện tại tiểu dự án 1 có các gói thầu 1, 2, 5, 7, 8, 9 đang được triển khai thi công. Đầu tháng 7-2011, chúng tôi đến công trường thi công gói thầu 9: Thi công cầu vượt Bàn Cờ và mở đường vào cảng, ga Cái Lân do liên danh nhà thầu Tổng Công ty Xây dựng Thăng Long, Công ty CP Công trình Đường sắt và Công ty CP  Xây lắp dầu khí I thi công. Là gói thầu quan trọng và cũng nhiều phần việc nhất trong tổng dự án, như thi công cầu vượt quốc lộ 18A và đường sắt có chiều rộng 22m, dài 240m; 2 nhánh cầu dẫn rộng 10,5m dài 120m; đường dẫn vào cảng rộng 32m, dài 1.700m. Dự án được khởi công từ tháng 3-2008. Hiện tiến độ đạt 80%, tuy nhiên so với cách đây mấy tháng khi chúng tôi đến vẫn còn lác đác vài công nhân đến thi công, nhưng lần này thì toàn bộ gói thầu nằm “đắp chiếu”, trong đó nhánh đấu nối từ QL18 lên cầu còn bị nhà thầu rào lại, mặc dù thời tiết rất thuận lợi cho thi công. Vậy sao còn có 20% khối lượng công việc thôi mà vẫn phải “đắp chiếu” nằm chờ? Tìm hiểu chúng tôi được biết, 20% khối lượng công việc còn lại chính là việc thi công phần đường vòng xuống đấu nối từ mố A1 với QL18. Một phần chậm trễ do mặt bằng, nhưng một phần cũng do việc chủ đầu tư thiếu vốn nên không có tiền để thanh toán cho nhà thầu. Cùng với đó, là một số hộ dân không di chuyển trả mặt bằng cho đơn vị thi công do chưa nhận được tiền bồi thường GPMB từ chủ đầu tư. Nên gói thầu này hiện vẫn “dậm chân” tại chỗ.

Rời gói thầu 9, chúng tôi đến khu vực thi công ga Cái Lân và khu vực kho bãi xếp dỡ cảng Cái Lân. Tại đây hiện có 3 gói thầu đang triển khai thi công, nhưng không khí thi công rất “ảm đạm”, lác đác 5-7 công nhân uể oải làm việc. Như tại khu vực ga Cái Lân gói thầu 7 do Tổng Công ty Thành An (Binh Đoàn 11, Bộ Quốc phòng) thi công các hạng mục công trình kiến trúc và điện nước, có khoảng 7 công nhân đang tiến hành lắp ghép các khung thép nhà kho. Còn tại kho bãi xếp dỡ cảng Cái Lân, gói thầu 1 do Công ty CP Xây dựng công trình và Đầu tư 120 thi công hạng mục nền bãi xếp dỡ. Nhà thầu cũng chỉ có 1 máy xúc, 1 máy san và 1 ô tô tiến hành việc san nền. Anh Nguyễn Văn Hùng, cán bộ phụ trách kỹ thuật khảo sát hiện trường cho biết: Gói thầu thi công được triển khai từ năm 2005, nhưng đến nay tiến độ cũng chỉ đạt được có 80%. Nguyên nhân chậm do giải phóng mặt bằng vì vướng đường ống xăng dầu, rồi lạm phát dẫn đến khủng hoảng giá, thiếu vốn nên gây ra sự chậm trễ này. Cách đó không xa, cũng chỉ có vài ba công nhân đang kê đặt rải ray đường tàu. Anh Phạm Quốc Lục, Đội phó phụ trách thi công cho biết: Tiến độ bàn giao nền cho nhà thầu thi công rất chậm. Hiện nay chúng tôi đang tiến hành rải đá dăm, kê tà vẹt và rải ray những đoạn nhà thầu đã nhận được nền. Với tiến độ này và phần nền để lắp đặt đường sắt thì từ nay đến cuối năm cũng chỉ thông tàu được từ bãi xếp dỡ đến ga Cái Lân mà thôi. Còn đoạn từ ga Cái Lân đến ga Hạ Long chẳng biết đến bao giờ các nhà thầu khác bàn giao cho chúng tôi, vì theo tôi thấy đoạn qua khu vực đóng tàu Ba Lan nhà thầu còn chưa có động tĩnh gì.

Dự án Tuyến đường sắt Yên Viên - Phả Lại - Hạ Long - Cái Lân nằm trong tổng thể đường sắt hành lang Đông - Tây nhằm góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông vận tải khu vực phía Bắc, khi hoàn thành thúc đẩy các ngành kinh tế, du lịch phát triển nhanh hơn, thúc đẩy giao lưu hợp tác quốc tế và cơ hội việc làm cho nhiều người. Chính vì vậy, thiết nghĩ các bên liên quan sớm tìm ra giải pháp tối ưu để đẩy nhanh tiến độ thi công dự án chứ càng chậm trễ, giá trị tổng vốn càng tăng cao sẽ gây thiệt hại không nhỏ cho ngân sách Nhà nước.