Trong những năm qua, Vân Đồn (Quảng Ninh) đã có bước tăng trưởng đáng kể về kinh tế, đặc biệt là ngành thủy sản. Toàn huyện hiện có 921 tàu thuyền đánh cá, 123 tàu thuyền vận tải. Cùng với sự phát triển của ngành khai thác và nuôi trồng thủy sản, du lịch thì hệ thống dịch vụ hậu cần cho nghề cá và du lịch cũng không ngừng phát triển, trong đó có nghề sửa chữa và đóng mới tàu thuyền.
Sửa chữa tàu thuyền tại Công ty TNHH Tân Phong, xã Đông Xá (Vân Đồn)
Ông Đinh Dương Hoàn, Phó chủ tịch UBND xã Đông Xá cho biết: Nghề sửa chữa và đóng mới tàu thuyền từ lâu đã được coi là nghề truyền thống của bà con trong xã. Những chiếc thuyền đóng tại xã được ngư dân trong và ngoài huyện đánh giá là đẹp về mẫu mã, đảm bảo về chất lượng. Những năm 1996-2000 là thời gian nghề đóng tàu trong xã phát triển rất mạnh. Toàn xã lúc đó có khoảng trên 20 cơ sở lớn, nhỏ, trong đó có những cơ sở có thể đóng được những loại tàu trọng tải lớn 40- 50 tấn. Trong xưởng thường có từ 7-8 chiếc tàu đang được đóng mới hoặc sửa chữa. Nhưng hiện nay, nghề truyền thống này đã mai một, cả xã chỉ còn lại một cơ sở sản xuất với quy mô nhỏ. Nhu cầu của bà con ngư dân, nhất là việc đánh bắt xa bờ đòi hỏi ngày càng nhiều hơn và to hơn nên các cơ sở ở đây khó đáp ứng được. Hơn nữa nguồn nguyên liệu khan hiếm, năng lực tài chính của chủ các cơ sở thì có hạn là những nguyên nhân dẫn đến sự “ra đi” của nghề...
Chúng tôi đến cơ sở đóng mới và sửa chữa tàu thuyền còn lại duy nhất trong xã Công ty TNHH Tân Phong, thôn Đông Thắng. Lúc chúng tôi đến, cả nhà xưởng chỉ có 5 công nhân đang đóng mói một chiếc tàu chở khách và vá lại một vết thủng trên thân một con tàu đánh cá cỡ nhỏ. Mấy năm trước, đây là một trong số những cơ sở sản xuất có quy mô lớn nhất huyện, nhưng hiện nay nhà xưởng không thấy có, công nhân làm việc ngoài trời, mưa thì nghỉ. Anh Phạm Trung Hình, Giám đốc Công ty cho biết: “Công ty chúng tôi được thành lập từ năm 1992, lúc đầu chỉ là một xưởng sản xuất nhỏ với hơn chục lao động. Sau 2-3 năm đi vào hoạt động, do nhu cầu đóng mới và sửa chữa tàu thuyền của bà con ngư dân đòi hỏi ngày càng nhiều, qui mô sản xuất ngày càng mở rộng, số lao động tăng lên tới 50-60 người, có khi lên tới hàng trăm người; công nhân làm liên tục không hết việc. Trước kia, chúng tôi thường đóng loại tàu từ 120-400 mã lực (tương ứng với trọng tải 25-30 tấn) cũng có khi đóng tàu trọng tải 50 tấn. Hiện nay, qui mô sản xuất lại quay trở về thời điểm mới thành lập, với hơn chục người, chỉ đóng loại tàu máy 15-20 mã lực (tương ứng với trọng tải 7-8 tấn). Việc làm cho công nhân không được đều, một năm chỉ làm vài ba tháng. Sản xuất của xưởng hiện nay với mục đích giữ nghề và giữ công nhân.”
Qua trao đổi với chủ một số cơ sở sản xuất đóng mới, sửa chữa tàu thuyền trong huyện, họ đều có chung một mong muốn là có điều kiện để duy trì và phát triển nghề. Khó khăn lớn nhất cho nghề này là điều kiện sản xuất yêu cầu phải gần biển, nhưng các dự án xây dựng khu đô thị, khu kinh tế tổng hợp, kéo theo việc san lấp mặt bằng, lấn biển. Với hơn 1.000 chiếc tàu thuyền trong toàn huyện hiện nay, việc duy trì và phát triển những cơ sở sản xuất và sửa chữa là rất cần thiết. Thiết nghĩ, huyện Vân Đồn cần có những giải pháp để khôi phục, gìn giữ và phát triển nghề này, góp phần khai thác thế mạnh và tiềm năng của huyện.
