Trên địa bàn Quảng Ninh, người Dao có tỷ lệ dân số đứng thứ 2 (4,45%), chỉ sau người Kinh và gồm có hai nhánh: Dao Thanh Y và Dao Thanh Phán. Người Dao Thanh Y cư trú chủ yếu tại huyện Hoành Bồ, Tiên Yên, Ba Chẽ và phân tán tại một số huyện, thị khác trong tỉnh.
Đồng bào Dao Thanh Y ở Hoành Bồ đang giới thiệu đặc sản canh gà, tại Liên hoan Văn hóa ẩm thực các dân tộc tỉnh Quảng Ninh, tháng 11 năm 2007
Người Dao Thanh Y sinh sống chủ yếu bằng nghề nông nghiệp, kết hợp với trồng và khai thác rừng. Họ sống thành từng bản, mỗi bản chừng vài chục đến vài trăm hộ. Cũng giống như các dân tộc anh em khác, người Dao Thanh Y có đời sống văn hoá tinh thần rất phong phú. Trong đó, lễ cấp sắc là một trong những nét văn hoá đặc sắc nhất mang hình thức lễ hội dân gian. Đây là tục lệ rất phổ biến mà tất cả mọi người đàn ông Dao Thanh Y đều phải trải qua. Ngoài ý nghĩa tinh thần, cấp sắc còn vừa mang ý nghĩa lễ, vừa mang ý nghĩa hội vì đó là một hoạt động nghi lễ thiêng liêng, thu hút cả cộng đồng làng bản tham gia. Tuỳ theo điều kiện mà gia đình làm lễ to hay nhỏ. Trong lễ cấp sắc, người được cấp sắc sẽ được thầy răn dạy phải biết ăn ở cho phải đạo làm người, làm điều tốt, tránh điều xấu, vợ chồng phải chung thuỷ với nhau. Nội dung các lời khấn trong lễ còn là cầu ông bà tổ tiên phù hộ cho gia đình, con cháu mạnh khoẻ, cầu cho mưa thuận gió hoà, mùa màng bội thu...
Ngoài Tết Nguyên đán thì lễ “xá tội vong nhân” rằm tháng bảy được coi là cái tết lớn thứ hai trong năm của người Dao Thanh Y. Ngoài ra, đồng bào còn có lễ vào nhà mới, lễ cơm mới... Trong đó lễ cơm mới rất quan trọng. ý nghĩa của lễ này là tạ ơn tổ tiên, tạ ơn Bàn Vương đã phù hộ cho mùa màng tươi tốt. Để chuẩn bị cho lễ cúng cơm mới, trước tiên họ gặt lấy ít lúa đầu mùa đem về phơi khô, giã thành gạo và nấu cơm. Sau đó xới cơm mới và thức ăn chín lên bàn thờ. Chủ nhà đứng nghiêm trước bàn thờ khấn, ôn lại công ơn của tổ tiên và cầu mong tổ tiên tiếp tục phù hộ để công việc làm ăn gặp nhiều may mắn. Cúng xong, khi ăn, chủ gia đình là người ăn trước, ăn mỗi món một miếng rồi vợ con mới bắt đầu ăn. Cuối bữa cơm, mỗi người sẽ cố ý để thừa một ít cơm và vài miếng rau. Ngày hôm ấy gia đình sẽ không được rửa bát, ngụ ý sau này cơm gạo sẽ thừa thãi. Ngày cúng cơm mới, theo tập tục, người ngoài hay kể cả họ hàng thân thích cũng không được vào nhà. Riêng đồng bào Dao Thanh Y ở xã Bằng Cả còn có một sinh hoạt văn hoá đặc sắc nữa, đó là hội làng diễn ra vào mùng 1-2 âm lịch hàng năm. Ngày diễn ra lễ hội, từ sáng sớm mỗi chủ hộ trong bản người góp con gà, người không có gà thì góp tiền, đến nhà trưởng bản để làm cỗ cúng tổ tiên và ăn uống với nhau. Đây là dịp để tăng cường tình đoàn kết, gắn bó giữa cộng đồng.
Trong số những trò chơi dân gian của người Dao Thanh Y, phổ biến có các trò như tung còn, bắn nỏ, đẩy gậy. Ngoài ra còn có đánh gụ, nhảy lò cò, chơi đánh cờ cách v.v.. vẫn được tổ chức trong các dịp lễ tết. Kho tàng cổ tích của người Dao Thanh Y rất đa dạng và phong phú, gồm có truyện cổ tích, thơ ca, nhạc-hát, tục ngữ, vũ nhạc dân gian, hội hoạ v.v.. Hiện nay, tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm Hà Nội còn lưu giữ khá nhiều văn bản chữ Hán chép về các truyện cổ tích, thơ ca, tục ngữ của người Dao Thanh Y ở Hoành Bồ. Các tác phẩm truyện cổ tích do người Dao Thanh Y sáng tác, được truyền từ đời này sang đời khác, đều nhằm răn con người ta ăn ở hiền lành, tránh cái xấu, cái ác, đề cao lòng chung thuỷ vợ chồng, tình bạn gắn bó mang ý nghĩa giáo dục sâu sắc. Thơ ca thì đề cao lao động, ca ngợi thiên nhiên, tình yêu trai gái. Thể loại thơ ca phổ biến là thể thất ngôn, thường là cứ hai câu hoặc bốn câu, diễn đạt gọn một ý nào đó; hoặc số câu cùng có thể nhiều hơn. Có một số bài theo thể ngũ ngôn, loại này số câu nhiều hay ít phụ thuộc vào nội dung của bài thơ.
Ngày nay, cùng với phát triển kinh tế - xã hội, đồng bào Dao Thanh Y đang ngày càng nâng cao ý thức về vai trò, ý nghĩa của bảo tồn, gìn giữ và phát huy các giá trị văn hoá của mình. Văn hoá của người Dao Thanh Y đã được giới thiệu rộng rãi qua Ngày hội văn hoá các dân tộc vùng Đông Bắc, hay Ngày hội văn hoá các dân tộc tỉnh Quảng Ninh. Sở Văn hoá - Thông tin cũng đã xúc tiến xây dựng dự án bảo tồn và phát triển văn hoá dân tộc Dao Thanh Y tại xã Bằng Cả, tiến tới xây dựng nơi đây thành một điểm du lịch văn hoá hấp dẫn, giống như Mai Châu của tỉnh Hoà Bình.
