Cùng với đánh bắt thuỷ hải sản, người dân vùng đảo Hà Nam xưa đều làm vận tải biển. Làng nào cũng có cống kéo thuyền qua đê. Đó là điểm đầu tiên người dân bắt đầu công việc lao động vận tải trên sông, biển.
Đó cũng là nơi đặt các miếu thờ các vị thần liên quan đến sông biển. Ngoài ra người ta cũng dựng miếu ở ven đê, ven sông, ven biển, nơi thuận lợi cho việc cầu khấn. Để khi những ngư dân đi đánh bắt cá hay vận tải biển đều đến đây cầu xin bình yên, may mắn.
Lễ hội Tiên Công (Cẩm La) là một trong những lễ hội quan trọng của người dân biển vùng Hà Nam (Yên Hưng).
Theo ông Lê Đồng Sơn, Trưởng Phòng Văn hoá Thông tin Yên Hưng, Hà Nam có nhiều ngôi đền miếu linh thiêng với cư dân đi biển, như đền Thuỷ cung Thánh mẫu ở chợ Rừng (còn gọi là Đình Phố Yên Hưng), đền bà Minh Hà ở thôn Cống Mương, xã Phong Hải; đền cửa Càn Hải; đền Vua Bà; miếu Hưng Linh ở thôn Lưu Khê; miếu Cống Vông, xã Cẩm La; miếu Cống Lái ở làng Lái; miếu Vòng Đê ở làng Hải Yến; miếu Chính Phủ ở thôn Hưng Học, xã Nam Hoà; miếu cống Canh Thu, xã Phong Hải; miếu Thuỷ cung Thánh mẫu ở bến đò Lái, xã Phong Hải...
Cũng nói về hệ thống di tích tín ngưỡng biển của cư dân vùng Hà Nam, nhà nghiên cứu văn hóa Đặng Ngọc Hà cho rằng có một nét khá riêng biệt, đó là hệ thống thần linh của ngư dân Hà Nam rất đa dạng. Ngoài các vị thần quen thuộc, người dân Hà Nam còn có tục thờ Long Mã trong các lễ mừng thọ, thờ những người chết đuối hiển linh. Đặc biệt những vị thần đó có thể là những nhân thần thấp thoáng đâu đó trong truyền thuyết. Cũng có thể là những nhân vật có thực trong đời sống, có công lao đối với vùng đất và con người Hà Nam trong quá khứ.
Tiêu biểu như các vị Tiên Công được thờ trong ngôi miếu Tiên Công (Cẩm La). Đó là những người con Thăng Long đi mở đất, tạo nên vùng Hà Nam trù phú từ thế kỷ thứ 15. Sự tồn tại của họ ngày nay được minh chứng trong các thư tịch của chính quyền trung ương thời phong kiến, trong gia phả các dòng họ Hà Nam, trong các văn bia còn sót lại... Hay như vị quan của triều đình Bản chấn Đại vương ở đền cửa Càn Hải. Theo ông Vũ Duy Tính, một trưởng ngành họ Vũ Duy ở xã Phong Cốc, cho biết, ngài là dòng dõi đời thứ 3 của các vị Tiên Công đã có công cho mở chợ Đông ở vùng trung tâm Hà Nam, biến khu đảo này thành một đầu mối giao thông vào cuối thế kỷ XVI. Đặc biệt, có những chiến sĩ cách mạng cũng được "phong thần", như trường hợp đền thờ bà Minh Hà. Bà tên thật là Đỗ Thị Sinh, là Bí thư chi bộ khu Hà Nam, đã bị thực dân Pháp bắt, giết chết và thả trôi trên sông. Người ta nói rằng sau khi chết, bà luôn hiển linh báo mộng giúp nhân dân thoát khỏi tai ương khi đi biển. Chính vì thế dân làng lập đền thờ bà. Ngoài ra còn một vài nhân thần khác được thờ hoặc phối thờ ở một số đình đền như Quận công Vũ Hoàng Đào, là người con vùng đất Hà Nam học rộng hiểu nhiều, thi đỗ đến chức danh Quận công; cụ Lê Đình Vỹ, cũng là một người con hào kiệt khác của địa phương...
Bên cạnh đó là không ít những nhân thần vô danh mà tên tuổi của họ chỉ được để lại trong các câu chuyện truyền thuyết của ngư dân. Có thể kể ra vị chủ thần của miếu Hưng Linh, được cho là mãnh cô Lê Thị Tốn. Bà vốn thuộc dòng họ Lê Phúc, thôn Lưu Khê. Khi bà thác rất hiển linh phù hộ dân làng. Sách "Văn hoá Yên Hưng - Lịch sử hình thành và phát triển" của tác giả Lê Đồng Sơn còn cho biết một sự kiện: Người dân vùng sông nước Cát Hải (Hải Phòng) thấy mãnh cô miếu Hưng Linh quá linh thiêng đã từng trộm tượng của bà trong miếu về để thờ. Sau khi thấy mất tượng, người dân thôn Lưu Khê đã cùng nhau dựng một bức tượng mãnh cô Lê Thị Tốn khác để thờ. Tuy nhiên, sau này do nhiều lý do, người dân Cát Hải đã âm thầm mang trả thần tượng về miếu cũ. Từ đây miếu Hưng Linh có 2 tượng thờ mãnh cô Lê Thị Tốn. Hay như vị chủ thần miếu Vòng Đê làng Hải Yến là 1 trong 5 công chúa nhà Tống (Trung Quốc) chạy loạn về đây. Một số vị chủ thần khác đều là những người buộc phải chết để cúng tế thuỷ thần nhằm giúp việc hạp long hàn thuỷ đê được thành công. Đó chính là 3 cô gái đàn hay hát giỏi ở miếu Cống Vông Cẩm La, hay vợ chồng ông lão hát xẩm ở miếu Cống Lái Vị Khê...
Có thể nói ở vùng đất Hà Nam, hệ thống đình, đền, miếu chính là nơi phản ánh rõ nhất tín ngưỡng biển của cư dân. Nó chính là những "điểm tựa tinh thần", tạo nên niềm tin cho người dân trước một biển cả bao la, rộng lớn...
