Năm 2006, Sở Y tế tổ chức thi tuyển dụng cán bộ viên chức cho tuyến tỉnh và tuyến huyện. 128 người đã trúng tuyển; trong đó bác sĩ chỉ chiếm 24% (31 người), mặc dù số lượng cần tuyển là 87.
Một ca mổ cấp cứu tại Trung tâm Y tế Hải Hà
Mới chuyển từ Trung tâm y tế tuyến huyện thành Bệnh viện Đa khoa vào đầu năm 2006, cho đến thời điểm này, Bệnh viện Đa khoa khu vực Móng Cái có 19 bác sĩ, còn thiếu ít nhất là 3 bác sĩ để đáp ứng cho việc mở thêm một số khoa chuyên sâu, như: khám chữa bệnh theo yêu cầu, y học cổ truyền và phục hồi chức năng, tổ cấp cứu lưu động... Bệnh viện cũng chưa biết tìm nguồn ở đâu để tuyển được bác sĩ phục vụ cho công tác điều trị, chăm sóc sức khỏe người bệnh. Trong khi số bệnh nhân ngày một đông hơn, Bệnh viện còn gánh thêm việc điều trị cho bệnh nhân một số huyện lân cận như: Hải Hà, Đầm Hà v.v.. Cũng giống Bệnh viện Đa khoa khu vực Móng Cái, Bệnh viện Đa khoa khu vực Tiên Yên thiếu hơn 10 bác sĩ.
Nhiều năm nay chưa có bác sĩ nào mới ra trường về Bệnh viện công tác. Với số lượng bác sĩ ít ỏi, năm 2005, khi thành lập Phòng Y tế huyện, Bệnh viện đã phải chia sẻ cho phòng 2 bác sĩ; và năm 2006, Đội y tế dự phòng và chăm sóc sức khỏe bà mẹ trẻ em tách ra thành lập Trung tâm Y tế dự phòng huyện, Bệnh viện lại bớt thêm 3 bác sĩ sang bên đó. Vì vậy, số bác sĩ đã thiếu, càng thiếu trầm trọng hơn. Đồng chí Nguyễn Cương, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa khu vực Tiên Yên cho biết: ‘’Mặc dù thành lập Bệnh viện Đa khoa khu vực từ năm 2006, nhưng do quá thiếu bác sĩ, nên Bệnh viện không dám tách thành các khoa chuyên sâu, mà đành để 12 khoa, phòng như khi còn là Trung tâm y tế huyện”.
Hiện nay, hầu hết các bệnh viện, trung tâm y tế tuyến tỉnh, tuyến huyện đều có sự “tranh giành” bác sĩ. Ngay như Bệnh viện Đa khoa tỉnh, nơi dễ thu hút bác sĩ nhất, hiện cũng thiếu tới hơn 20 người. Một số đơn vị đã có nhiều cố gắng trong việc tìm cách thu hút bác sĩ về công tác. Như Bệnh viện Đa khoa khu vực Móng Cái, có cơ chế trả lương cho bác sĩ hợp đồng như bác sĩ biên chế... Bác sĩ Hoàng Bình Giang,Giám đốc Bệnh viện Đa khoa khu vực Móng Cái cho biết: ‘’Tôi đã trực tiếp đến liên hệ, thông báo tuyển bác sĩ ở các trường Đại học Y ở Hải Phòng, Thái Nguyên, Hà Nội, nhưng cũng chưa thấy một ai gọi điện xin về Móng Cái. Đã gần chục năm nay, nơi đây không có bác sĩ mới ra trường về công tác, kể cả bác sĩ chuyên tu”. Hiện tại, thị xã cũng có 2 trường hợp đi học bác sĩ theo hệ cử tuyển, nhưng để đào tạo nguồn bác sĩ cho y tế phường, xã. Với những bệnh viện, trung tâm y tế có điều kiện điều tiết thu nhập cho cán bộ công nhân viên bằng nguồn thu viện phí còn gặp khó khăn trong việc thu hút bác sĩ, nói gì đến các trung tâm y tế tuyến huyện vùng đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống như Bình Liêu, Ba Chẽ, Đầm Hà... Trong khi đó, các đơn vị muốn cử y sĩ đi học bác sĩ chuyên tu lại không được phép, bởi theo quy định của Bộ Y tế, chỉ một số đơn vị, khoa đặc thù như: điều trị lao, HIV, tâm thần... mới được đào tạo bác sĩ theo hệ chuyên tu.
Theo thống kê sơ bộ của Sở Y tế, đến thời điểm này, toàn tỉnh còn thiếu khoảng 70 bác sĩ ở tuyến tỉnh và huyện. Trước tình trạng tất cả các bệnh viện, trung tâm y tế đều có nhu cầu xin bác sĩ, Sở Y tế đã đến các trường Đại học Y trong cả nước để thông báo tuyển người. Sở còn tham mưu cho UBND tỉnh hợp đồng đào tạo cử tuyển bác sĩ với Trường Đại học Y Hải Phòng 30 sinh viên là người vùng khó khăn, người dân tộc thiểu số, với Trường Đại học Y Thái Nguyên 25 học sinh. Phải đến năm 2012, lớp bác sĩ này mới ra trường. Tuy nhiên, con số đó cũng chưa đủ đáp ứng nhu cầu bác sĩ trên địa bàn tỉnh, nhất là khi một số trung tâm y tế tuyến huyện đang trên lộ trình tách thành lập riêng trung tâm y tế dự phòng tuyến huyện. Nhiều bác sĩ công tác tại các đơn vị y tế công lập lại có xu hướng ra hành nghề y tư nhân (Bộ Y tế có chủ trương đến năm 2010, cán bộ y tế hoạt động trong các đơn vị y tế công lập không được hành nghề y tế tư nhân). Tỉnh cũng đã chỉ đạo Sở Y tế tiếp tục hợp tác với các trường Đại học Y để hàng năm đào tạo bác sĩ hệ cử tuyển theo địa chỉ, song nếu trông chờ nguồn này thì tương lai, ngành y tế của tỉnh sẽ chỉ toàn bác sĩ cử tuyển. Chưa kể đến hình thức đào tạo này nếu không quản lý, quy định chặt chẽ sẽ nảy sinh tình trạng đưa con cháu vào học, chất lượng không đảm bảo.
Để tạo nguồn bác sĩ đòi hỏi phải có định hướng nghề nghiệp cho học sinh ngay khi còn là học sinh các trường THPT, nhất là với học sinh khá và giỏi. Đồng thời, tỉnh phải có chế độ đãi ngộ với bác sĩ về tuyến tỉnh và tuyến huyện. Hiện tại các bác sĩ về tỉnh vẫn phải hợp đồng thử việc không lương 6 tháng; chuyển qua hợp đồng ngắn hạn cũng do đơn vị tự chi trả. Những đơn vị không có nguồn thu đành “lực bất tòng tâm”. Hiện nay, nhiều tỉnh đã có cơ chế riêng, như: tỉnh Bình Dương tiến sĩ y học về tỉnh được trả lương 5 triệu đồng/tháng; thạc sĩ trả 3 triệu đồng/tháng... Bệnh viện Đa khoa tỉnh cũng muốn thu hút các giáo sư, tiến sĩ về công tác để nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh cho nhân dân, nhưng cơ chế chưa đủ mạnh để thu hút, mà Bệnh viện thì không đủ “lực” để đưa ra mức thù lao hấp dẫn như các tỉnh kể trên. Trong khi đó, tuyển dụng viên chức lại tổ chức không đúng thời điểm các bác sĩ tốt nghiệp, nên khi về các đơn vị y tế trên địa bàn tỉnh, họ phải thử việc không lương, khiến nhiều người chán nản. Để giải quyết bức xúc về vấn đề thiếu bác sĩ, một mặt tỉnh cần có chế độ đãi ngộ với các bác sĩ mới ra trường về tỉnh công tác; mặt khác, cần quản lý chặt hệ bác sĩ cử tuyển, chọn lựa các học sinh học lực khá để đào tạo. Có như vậy, bài toán về bác sĩ cho các tuyến y tế mới có lời giải.
