Chịu đi, chịu quan sát để có thể sáng tác được những tác phẩm chất lượng, có lẽ đó là điều mà giới hội họa và nhiếp ảnh tỉnh nhà hiểu rất rõ. Vì vậy nên những năm gần đây, các tác giả này rất chịu khó... ngao du. Họ đi từ các nơi trong tỉnh cho đến cả những vùng xa xôi ở nhiều địa phương khác trong cả nước để tìm cảm hứng sáng tác.
Hội xuân.
Ảnh: Nguyễn Tiến Thuyên
Năm nay, ngay từ đầu xuân mới, các tác giả nhiếp ảnh đã tổ chức đi Lễ hội Tiên Công. Dịp này cũng là để triển khai hoạt động của chi hội nhiếp ảnh, tạo không khí sáng tác cho các tác giả. Còn nhớ, năm ngoái, nhóm nhiếp ảnh cũng đã tổ chức đi sáng tác dịp đầu năm như thế này ở Yên Tử và có được nhiều bức ảnh rất đẹp. Năm nay họ đi về Yên Hưng với thời gian dài hơn, từ chiều hôm trước để đến các gia đình tổ chức thượng thọ cho các cụ ông, cụ bà và ở đến hôm sau để tham gia sáng tác trong ngày chính hội. Lực lượng tham gia khá rầm rộ, với gần 30 tác giả, trong đó không chỉ là các hội viên mà còn thu hút được nhiều tay máy mới, trẻ. NSNA Đỗ Kha, Chi hội trưởng Chi hội Nhiếp ảnh Quảng Ninh, cho biết: "Từ chuyến đi này, chúng tôi dự kiến sẽ tặng cho huyện một bộ ảnh có sự đóng góp về ảnh của tất cả anh em. Sự phối hợp giữa Chi hội và địa phương khá tốt, vì vậy, có thể chúng tôi sẽ triển khai thêm ở TST năm nay, đưa một số hội viên "cứng" cùng hội viên Yên Hưng đi sáng tác sâu về nhiều mảng đề tài KT-XH trên địa bàn huyện nữa nhằm có một bộ ảnh dự định trưng bày vào năm tới, đúng dịp tái lập TX Quảng Yên".
Còn các tác giả mỹ thuật thì không đợi đến mùng 6, mùng 7 tháng Giêng mà ngay từ mùng 3 Tết đã xuất hành... Hoạ sĩ Vũ Quý, Chi hội trưởng Chi hội Mỹ thuật Quảng Ninh, cho rằng họ lựa chọn thời điểm này vì thấy thời tiết rất đẹp mà người đi hội thì chưa quá đông đúc. Cũng có lẽ vì đi vào những ngày còn đang đậm đà vị Tết như thế nên một số tác giả đã lỗi hẹn, cuối cùng chỉ còn 5 người là Vũ Quý, Hoàng Minh Giám, Nghiêm Vinh, Hoàng Văn Tại và cây cọ trẻ Đặng Quốc Hùng. Cả nhóm đã đi và ngủ lại một đêm tại chùa Hoa Yên. Không ồn ào vì đông người như nhiếp ảnh nhưng cả nhóm đã có một chuyến đi thú vị và có không ít thu hoạch. Nghiêm Vinh đã có ngay một bức tranh Chùa Đồng in độc bản và ký họa chì 3 bức khác, Vũ Quý thì vẽ 2 bức thuốc nước, cây cọ chủ nhà Hoàng Văn Tại ngoài một tranh thuốc nước, đang tập trung vẽ một bức sơn dầu khá công phu; Hoàng Minh Giám, cây cọ lão thành Cẩm Phả vẽ 1 bức bút sắt và 2 bức thuốc nước. Tất cả các bức tranh đều đậm màu sắc về Yên Tử với những cảnh núi non, cây cỏ trầm lắng, linh thiêng, thảng bóng người đi vãn cảnh chùa, dâng hương, lễ Phật...
Ngoài các tác phẩm thì những chuyến đi đầu xuân như thế còn có giá trị tinh thần rất lớn. Hoạ sĩ Vũ Quý kể lại: "Ngủ ở Hoa Yên đến khi thức dậy, không khí chùa chiền trong lành, thanh tịnh như ngấm vào người, cảm thấy rất đặc biệt. Họa sĩ Hoàng Minh Giám mấy hôm trước khụt khịt, nằm liệt giường tưởng không thể đi được nhưng đến đây rồi ông thành ra hăng hái, khoẻ hẳn ra. Thậm chí, ông và tác giả Nghiêm Vinh còn rủ nhau leo bộ lên chùa Đồng...". Và quan trọng hơn, anh cho hay: "Sau chuyến đi, anh em đều rất hào hứng. Ngoài lấy tư liệu, các anh còn tạo được không khí sáng tác cho phong trào, nhất là khi anh em đều là những hội viên nòng cốt các chi hội địa phương".
Các tác giả mỹ thuật thường rất chịu đi. Họ từng ra đảo xa nhằm "tìm sự yên tĩnh, lắng nghe một cái gì đó của mình" - nói như hoạ sĩ Vũ Quý. Năm nay, họ về Yên Tử cũng là nhằm mục đích như vậy. Và đây cũng chỉ là một trong nhiều dự định của giới mỹ thuật trong năm nay. Vũ Quý hé lộ về các dự định khác, đó là sẽ mở một TST thể nghiệm, cả về đề tài và chất liệu dành cho một số tác giả tích cực, đồng thời cũng là những tác giả có điều kiện đẩy sâu tác phẩm và dám làm mới mình. Việc đầu tư cho tác phẩm do đó cũng sẽ mạnh tay hơn nhằm có những tác phẩm tốt. Bên cạnh đó, để mở rộng cái nhìn cho anh em mỹ thuật, Chi hội sẽ đề xuất mở một TST và mời một vài tác giả của tỉnh bạn, như Hải Phòng chẳng hạn. Ngang tầm nhau, các tác giả này sẽ dự trại cùng anh em, đi cùng, ăn cùng, ở cùng và qua đó hai bên sẽ có những trao đổi cởi mở, thẳng thắn với nhau...
Táo bạo hơn nữa, đầu tháng 2 âm lịch, Chi hội Mỹ thuật còn dự định sẽ tổ chức một chuyến đi 8 đến 9 người lên Hà Giang sáng tác, hoàn toàn mang tính ngẫu hứng, tự nguyện và tự đóng góp để đi. Hoạ sĩ Vũ Quý cho biết, anh đã từng đi Hà Giang và những nét văn hoá độc đáo của mảnh đất địa đầu Tổ quốc này đã ngấm vào anh, để lại ấn tượng rất đặc biệt. Có lẽ, chuyến đi Hà Giang lần này với Vũ Quý là trở lại với những cảm xúc đặc biệt ấy, còn những tác giả khác sẽ là một sự khám phá mới mẻ. Biết đâu đấy, những phút thăng hoa trong nghệ thuật sẽ giúp họ bật ra những tác phẩm để đời mà họ cũng như người yêu nghệ thuật chờ đợi từ lâu...