Nằm cách trung tâm xã Quảng An (Đầm Hà) hơn 8km, thôn Nà Cáng vốn bao đời bình lặng, nay bỗng xôn xao bởi trong thôn có một người bị nhiễm cúm A (H5N1). Một trong các mẫu gia cầm mà Cục Thú y vùng II Hải Phòng lấy ở thôn để xét nghiệm cho kết quả dương tính với H5N1. Từ ngày 7-2 đến nay, ở Nà Cáng và toàn xã Quảng An nồng mùi hoá chất Cloramin B, Haninodin do cán bộ y tế dự phòng, cán bộ thú y của huyện đến phun để tiêu trùng khử độc bảo vệ sức khoẻ cho người dân, khoanh vùng không để dịch lan rộng.
* Cúm A về vùng cao
Chúng tôi có mặt tại thôn Nà Cáng khi trời đã nhá nhem tối. Như mọi khi vào thời điểm này, đường làng ngõ xóm đã vắng lặng, bởi các nhà cách nhau tới 200 - 300m. Nhưng hôm nay, cả thôn xôn xao bởi đâu cũng thấy cán bộ, nhân viên y tế, thú y huyện Đầm Hà, xã Quảng An phun hoá chất tiêu trùng khử độc ở gia đình chị Lý Tài Múi, 23 tuổi, bệnh nhân nhiễm cúm A (H5N1) hiện đang nằm điều trị tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh và 11 hộ gia đình xung quanh nhà chị Múi. Ngày 3-2, chị Múi vào Bệnh viện Đa khoa tỉnh với các triệu chứng sốt, ho, đau tức ngực và thượng vị, khó thở. Bệnh nhân được làm đầy đủ các xét nghiệm máu, nước tiểu, siêu âm, chụp XQ phổi và CT Scanner có hình ảnh tổn thương phổi và tràn dịch, tràn khí 2 bên, được chẩn đoán viêm phổi nặng, nghi ngờ do cúm A (H5N1) và được lấy mẫu gửi lên Viện Vệ sinh dịch tễ trung ương làm xét nghiệm, kết quả là bệnh nhân bị nhiễm cúm. Gia đình chị Múi có 10 người. Các y, bác sĩ Bệnh viện Đa khoa tỉnh đang tích cực điều trị cho chị Lý Tài Múi. ảnh: PV
Lúc chúng tôi đến, mọi người trong gia đình không khỏi lo lắng. ông Tằng Tắng Cố, bố chồng chị Múi, kể: “Nhà tôi nuôi cả gà lẫn vịt. Từ Tết đến nay chúng bị ốm rải rác. Có con nào ốm, chúng tôi lại giết thịt ăn. Con dâu tôi trước đó cũng bị ốm, nên gia đình cho ăn nhiều bữa thịt gà, cả thịt gà những nhà hàng xóm xung quanh. Thấy cháu sốt cao quá, chúng tôi đưa đến Trung tâm Y tế huyện, bây giờ thấy cháu bệnh nặng, ai cũng lo”. 2 đứa con chị Múi, một cháu hơn 2 tuổi, một cháu hơn 3 tuổi còn quá nhỏ để biết lo lắng khi mẹ ốm. Bà Lý Sám Múi, mẹ chồng chị Múi, nói: “Các cháu nhỏ quá, suốt ngày đòi mẹ. Đúng là thương con, chăm con, nhưng không hiểu biết đã làm hại con”. Tìm hiểu các hộ xung quanh nhà chị Múi thấy, nhận thức của người dân ở Nà Cáng về dịch cúm gia cầm còn rất hạn chế... Khi có gia cầm ốm, hầu hết các gia đình giết thịt, ăn chứ không chôn, tiêu huỷ. Ông Lỷ Sài Chênh, hàng xóm của ông Cố nói: “Từ bé đến giờ tôi đâu có biết ăn thịt gà ốm lại có thể lây sang người”. Gia đình ông Chênh có 6 người, nhà ông có gà ốm đều giết thịt ăn. Hầu hết các hộ dân ở Nà Cáng nuôi gia cầm theo hình thức thả rông. Theo thống kê của Phòng NN&PTNT huyện Đầm Hà, từ trước Tết Nguyên đán Kỷ Sửu đến nay, ở thôn đã có hơn 200 con gia cầm bị chết (chủ yếu là gà và vịt). Hiện tại, trong thôn còn trên 1.400 con gia cầm.
* Khẩn trương dập dịch
Ngay từ khi chưa có kết quả xét nghiệm chính xác về cúm H5N1 đối với trường hợp của bệnh nhân Lý Tài Múi, song Trung tâm Y tế Dự phòng tỉnh, Chi cục Thú y tỉnh đã nhanh chóng tăng cường cán bộ về Đầm Hà để phối hợp cùng BCĐ phòng chống dịch cúm gia cầm và BCĐ phòng chống dịch cúm A của huyện Đầm Hà lập phương án khoanh vùng, tiêu trùng khử độc nơi nghi có dịch. Chiều ngày 7-2, Đoàn công tác của Viện Vệ sinh dịch tễ T.Ư, Cục Y tế Dự phòng và Môi trường, Cục Thú y vùng II Hải Phòng, Sở Y tế, Trung tâm Y tế Dự phòng tỉnh, Chi cục Thú y tỉnh đến Đầm Hà để chỉ đạo trực tiếp công tác dập dịch tại thôn Nà Cáng. 170 bộ quần áo chống dịch và 70kg cloramin B được Trung tâm Y tế Dự phòng tỉnh chuyển ngay cho huyện. Chi cục Thú y tỉnh hỗ trợ cho huyện thêm 300 lít hoá chất Haniodin. Đến 21 giờ 30 ngày 7-2, đoàn của trung ương, của tỉnh, huyện, xã đã phun khử trùng toàn bộ nơi ở của gia đình bệnh nhân Lỷ Tài Múi và 10 hộ dân xung quanh với tổng diện tích phun là 13.000m2.
Đội Y tế dự phòng cùng thú y huyện phun hoá chất xử lý dịch cúm gia cầm và cúm A tại thôn Nà Cáng, xã Quảng An (Đầm Hà)
Đoàn Viện Vệ sinh tễ T.Ư lấy 9 mẫu bệnh phẩm của người nhà bệnh nhân, người dân có tiếp xúc trực tiếp với bệnh nhân để xét nghiệm. Cục Thú y vùng II Hải Phòng lấy 16 mẫu gà tại Nà Cáng để xét nghiệm. Huyện và xã cử cán bộ đến từng nhà tuyên truyền, vận động bà con quây nhốt gia cầm và hướng dẫn bà con xử lý khi có gia cầm bị chết. Không khí khẩn trương dập dịch bao trùm toàn xã. Ngày 8-2, khi nhận được tin 1 trong 8 mẫu gia cầm mà Cục Thú y vùng II Hải Phòng lấy tại Nà Cáng xét nghiệm có dương tính với H5N1, trường hợp bệnh nhân Lý Tài Múi cũng đã có kết quả chính xác bị nhiễm cúm A (H5N1), công tác dập dịch càng được đẩy mạnh. Cán bộ thú y và y tế dự phòng huyện tiếp tục phun hoá chất tiêu trùng khử độc nơi ở của người dân, khu chuồng trại nuôi gia cầm và môi trường ở toàn xã Quảng An và khu dân cư thuộc xã Quảng Lâm tiếp giáp thôn Nà Cáng. Lãnh đạo xã Quảng An chia nhau đến các thôn để nắm tình hình chăn nuôi gia cầm của người dân và tuyên truyền người dân nâng cao ý thức trong phòng trừ dịch bệnh. Xã lập chốt kiểm dịch để kịp thời phát hiện ngăn chặn gia cầm từ ngoài nhập vào thôn và từ thôn chuyển ra ngoài. Đến ngày 10-2, toàn bộ số gia cầm còn lại của thôn Nà Cáng được chôn, tiêu huỷ.
Tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh, cán bộ nhân viên y tế của đơn vị và giáo sư, bác sĩ của Viện Các bệnh Truyền nhiễm và nhiệt đới Quốc gia đang nỗ lực hồi sức cấp cứu cho bệnh nhân. Bệnh nhân được thở máy liên tục, dùng các loại thuốc đắt tiền có chất lượng để điều trị bệnh. Theo thông tin từ giám đốc Bệnh viện Đa khoa tỉnh, chỉ tính riêng tiền thuốc, mỗi ngày, bệnh nhân điều trị miễn phí hơn 10 triệu đồng. Những ngày đầu mới nhập viện, tình trạng của bệnh nhân hết sức nguy kịch và đến nay vẫn ở trạng thái hôn mê sâu Bệnh nhân và người nhà được cách ly. Bệnh viện cũng triển khai tốt việc tiêu trùng khử độc, phòng chống lây truyền dịch bệnh. Cán bộ nhân viên y tế trực tiếp điều trị, tiếp xúc với bệnh nhân đã được Viện Vệ sinh dịch tễ T.Ư, Trung tâm Y tế Dự phòng tỉnh lấy mẫu phẩm làm xét nghiệm. Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh cũng đã cấp cho bệnh viện 100 bộ quần áo chống dịch và 35kg hoá chất cloramin B.
Đến thời điểm này, ngành Y tế, Thú y đã tạm thời khống chế được dịch bệnh tại xã Quảng An. Không chủ quan, ngành Y tế vẫn tiếp tục chỉ đạo quyết liệt các đơn vị y tế phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể trên địa bàn tăng cường công tác giám sát dịch bệnh, tổ chức thường trực 24 giờ/ngày theo dõi sát tình hình dịch bệnh để chủ động khống chế xử lý kịp thời nếu có dịch cúm A (H5N1) xảy ra. Chiều 9-2, Sở Y tế đã tổ chức tập huấn lại cho cán bộ, nhân viên y tế ở nhiều đơn vị trên địa bàn tỉnh về công tác khám, phát hiện và điều trị cho bệnh nhân. Tuy nhiên, qua việc phát hiện dịch cúm gia cầm ở thôn Nà Cáng cho thấy việc giám sát dịch cúm gia cầm hiện nay chưa chặt chẽ, việc tuyên truyền nâng cao nhận thức phòng chóng dịch bệnh cho người dân còn hạn chế... Đây cũng là điều mà các cơ quan chức năng cần quan tâm trong thời gian tới.
