Ngày thế giới không hút thuốc lá 31-5 năm nay được phát động với chủ đề “Vì môi trường không khói thuốc lá”. Mục đích làm giảm ô nhiễm môi trường xung quanh.
Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cảnh báo, hút thuốc lá là một căn bệnh dịch và ngày càng phát triển thông qua quảng cáo và các chiến dịch được các công ty sản xuất thuốc lá bảo trợ. Các công ty này sẵn sàng bỏ ra hàng triệu USD tài trợ cho các sự kiện thể thao, vui chơi giải trí v.v, còn các nước cấm quảng cáo thuốc lá thì vẫn tìm cách lách luật.
Trong khói thuốc lá có chứa hơn 4.000 chất hoá học, trong đó có 43 chất là tác nhân gây ung thư. Thuốc lá là nguyên nhân của khoảng 25 căn bệnh khác nhau, trong đó có nhiều căn bệnh nguy hiểm như: Ung thư phổi, các bệnh về đường hô hấp và tim mạch... Hút thuốc lá làm tim đập mạnh hơn, làm giảm ô xy trong máu và làm tổn hại đến tế bào cơ tim, cho nên mắc bệnh ở những người hút thuốc lá tăng gấp 3 lần so với người không hút thuốc lá. Mỗi năm hơn 5 triệu người chết do hút thuốc lá và mang lại bệnh tật cho hàng triệu người khác. WHO cảnh báo với đà này, từ năm 2020 có khoảng 8,4 triệu người chết mỗi năm do hút thuốc lá.
Thuốc lá gây tác hại lớn đến đời sống nhân dân, làm suy giảm sức khoẻ con người. Theo số liệu của Uỷ ban phòng chống tác hại thuốc lá quốc gia thì thế giới có 5 triệu người chết vì các bệnh liên quan đến thuốc lá. ở Việt Nam có 30.000 người chết do hút thuốc lá. Theo số liệu của Tổng cục thống kê và Bộ Y tế thì tỷ lệ nam giới hút thuốc chiếm 53,44%, cả nam và nữ chiếm 27,69%, người hút thuốc lá chết sớm hơn người không hút thuốc lá từ 5-20 năm (ở độ tuổi từ 35-69). Ngoài những tác hại đến sức khoẻ, hút thuốc lá còn gây những tổn thất lớn về kinh tế xã hội, ước tính mỗi năm tiêu tốn hết khoảng 6.000 tỷ đồng cho việc hút thuốc lá, đóng góp của ngành công nghiệp thuốc lá cho ngân sách Nhà nước khoảng 1/3. Trong khi đó mỗi năm ngân sách Nhà nước cấp cho sự nghiệp chăm sóc sức khoẻ nhân dân khoảng gần 4 tỷ đồng. Thấy rõ tác hại của thuốc lá, từ năm 2000, Chính phủ ban hành Nghị định về chính sách quốc gia phòng, chống tác hại của thuốc lá giai đoạn 2000-2010, với mục tiêu giảm nhu cầu sử dụng, tiến tới kiểm soát và giảm mức cung cấp các sản phẩm thuốc lá, nhằm giảm tỷ lệ mắc và chết do các bệnh có liên quan đến thuốc lá. Thủ tướng Chính phủ cho phép hàng năm phát động tuần quốc gia không hút thuốc lá từ 25 đến 31-5. Chương trình phòng, chống tác hại của thuốc lá (VINACOSH) được thành lập và do Bộ trưởng Bộ Y tế làm chủ nhiệm. PGS, TS Trần Thu Thuỷ, Phó Ban chỉ đạo phòng, chống tác hại thuốc lá (Bộ Y tế) cho biết: Chương trình có nhiều hoạt động giáo dục, thông tin, tuyên truyền những tác hại của thuốc lá đến đông đảo quần chúng nhân dân. Ngoài ra chương trình cũng đang xây dựng thí điểm mô hình cộng đồng dân cư không hút thuốc lá ở Hà Nội, Hải Phòng, Tuyên Quang, Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh. Mục tiêu xây dựng cộng đồng dân cư không thuốc lá là để thử nghiệm và tìm các giải pháp, tài liệu truyền thông cho phù hợp hoạt động phòng, chống tác hại của thuốc lá trong cộng đồng. Từ kết quả thu được ở các mô hình thí điểm, chương trình sẽ soạn thảo quy trình xây dựng cộng đồng dân cư không thuốc lá.
Hút thuốc lá là thói quen có hại, Nhà nước đã có nhiều biện pháp tăng thuế, cấm quảng cáo để con người tiếp xúc với thuốc lá ít hơn. Nhưng từ bỏ thuốc lá là ý thức của mỗi người. Vì sức khoẻ bản thân, gia đình và những người xung quanh, mọi người đều có thể từ bỏ thuốc lá.
