Những năm gần đây cùng với sự phát triển chung của tỉnh, mạng lưới giao thông cũng được đầu tư xây dựng mạnh nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội. Hàng loạt tuyến đường giao thông được nâng cấp, nhất là việc xây dựng tuyến đường tránh tại các khu đô thị đông dân cư đã góp phần tăng năng lực vận tải, giảm thời gian lưu thông trên các tuyến quốc lộ của tỉnh và hạn chế tai nạn giao thông (TNGT).
Tuy nhiên, hiện nay tình trạng lấn chiếm và vi phạm hành lang ATGT, xây dựng nhà ở hai bên đường các tuyến đường tránh đã làm cho những con đường dần bị thu hẹp, không còn thực hiện được mục đích tránh các khu dân cư đô thị như ban đầu. Đặc biệt trên các tuyến tránh của Quốc lộ 18A qua địa bàn các địa phương: Uông Bí, Cẩm Phả, Tiên Yên, Đầm Hà, Hải Hà hiện nay đã cơ bản bị đô thị hóa.
Tình trạng lấn chiếm hành lang an toàn giao thông tuyến tránh vẫn đang diễn ra phổ biến.
Theo Nghị định 186/2004/NĐ - CP ngày 5-11-2004 của Chính phủ quy định: Giới hạn hành lang bảo vệ công trình giao thông đường bộ đối với đường ngoài khu vực đô thị căn cứ cấp kỹ thuật của đường theo quy hoạch, tính từ mép ngoài rãnh rọc, đỉnh mái ta luy đào hoặc chân mái ta luy đắp ra 2 bên là 15m (đối với đường cấp 3). Đối với đường trong khu vực đô thị thuộc thành phố, thị xã, thị trấn giới hạn hành lang bảo vệ bằng bề rộng vỉa hè hoặc chỉ giới xây dựng theo quy hoạch được duyệt. Thế nhưng chỉ cần dạo qua các tuyến tránh trên địa bàn tỉnh cho thấy đang có sự vi phạm nghiêm trọng Nghị định của Chính phủ, nhất là tuyến tránh Uông Bí, Cẩm Phả nhiều hộ dân còn xây dựng nhà ở ngay sát mép đường. Khi được hỏi các hộ dân đều nhận thức rằng xây dựng nhà sát mép đường như thế là rất nguy hiểm, gây mất ATGT. Nhưng do đất xây nhà hẹp nên phải tận dụng xây hết phạm vi, do đó cửa nhà lấn ra sát mép đường. Cũng có hộ lại lấy lý do vì kế mưu sinh nên muốn sinh sống ở gần đường để thuận tiện cho kinh doanh mua bán. Theo đánh giá của các cơ quan chức năng: Nguyên nhân của vi phạm trên ngoài ý thức chấp hành pháp luật của người dân kém thì một phần do các địa phương chưa xây dựng được quy hoạch cụ thể. Bên cạnh đó cơ chế đền bù giải phóng mặt bằng còn nhiều bất cập; công tác quản lý của địa phương yếu kém. Mặt khác trước đây đất ở các tuyến đường tránh là đất hoang vu, ruộng, đồi giá trị không đáng kể nhưng từ khi có đường chạy qua, thì chênh lệch giá trị của những khu đất tại khu vực này tăng vọt. Từ đó một số địa phương cũng muốn tranh thủ lợi thế này để cấp đất cho người dân xây dựng các khu đô thị để có thể thu được tiền sử dụng đất cao hơn, nhằm tăng thêm các khoản thu cho địa phương. Vì vậy nhiều nhà dân vẫn tiếp tục mọc lên ở các tuyến đường tránh mới được đầu tư xây dựng. Chính vì vậy hiện nay những tuyến tránh ở Uông Bí, Cẩm Phả, Tiên Yên, Đầm Hà, Hải Hà cơ bản đã đô thị hoá xong. Đặc biệt tuyến tránh Cửa Ông dài gần 4km mới được đưa vào sử dụng chưa đầy một năm, mặc dù phường Cửa Ông thành lập hẳn một đội chuyên xử lý vi phạm lấn chiếm hành lang an toàn trên tuyến tránh này nhưng làm không thể xuể và tình trạng lấn chiếm vẫn đang diễn ra mạnh mẽ. Nếu chính quyền địa phương không có những biện pháp xử lý kiên quyết thì việc đô thị hoá tuyến tránh này rất dễ sẽ xảy ra.
Vì vậy các cấp, các ngành, nhất là các địa phương phải vào cuộc không vì mục tiêu quỹ đất trước mắt mà bỏ qua những hậu quả tiềm ẩn về ùn tắc giao thông, TNGT để rồi điệp khúc ‘’làm đường tránh dân, nhưng dân chẳng tránh’’ tiếp tục xảy ra.
