Cách đây gần 2 năm, báo Quảng Ninh đã đăng bài: “Xã Tiền An (Yên Hưng) - Sai phạm đã rõ nhưng không giải quyết dứt điểm”, phản ánh về những sai phạm của chính quyền xã Tiền An (Yên Hưng) trong việc cấp sổ hộ khẩu thường trú cho ông Đàm Quang Quỳ (xóm chợ Rộc - Tiền An) và khai tử cho anh Đàm Quang Quân (con riêng ông Quỳ) để hợp thức hoá thửa đất (tài sản thừa kế của ông Quỳ và bà Nhạn - vợ hợp pháp của ông Quỳ) cho bà Phạm Thị Hiền - vợ bất hợp pháp của ông Quỳ.
Sau khi sự việc được Báo nêu, UBND huyện Yên Hưng đã chỉ đạo Thanh tra huyện tiến hành thanh tra. Kết luận của Thanh tra đã khẳng định, sự việc báo Quảng Ninh nêu là đúng sự thực và tham mưu cho UBND huyện cách giải quyết sự vụ trên. Tuy nhiên, cho đến thời điểm này, không hiểu vì lý do gì, sự việc trên vẫn chưa được giải quyết dứt điểm(?!).
Chuyện cũ nhắc lại
Năm 1960, ông Đàm Quang Quỳ (xóm chợ Rộc, Tiền An, Yên Hưng) kết hôn với bà Phạm Thị Nhạn (tổ 32, Cẩm Đông, Cẩm Phả). Hai vợ chồng ông bà đã đăng ký hộ khẩu thường trú tại tổ 32, phường Cẩm Đông, TX Cẩm Phả. Năm 1965, ông bà sinh được người con trai là Đàm Quang Nghĩa. Ông Quỳ thường xuyên vắng nhà (ông Quỳ làm nghề xây dựng tự do) và gian díu với bà Phạm Thị Hiền, sinh năm 1957 (bà Hiền đã có một người con riêng). Đến năm 1981, ông Quỳ thuê một ngôi nhà nhỏ ở xã Tiền An và sinh sống như vợ chồng với bà Hiền (cả ông Quỳ và bà Hiền đều không có HKTT ở Tiền An) và sinh được người con trai là Đàm Quang Quân (trong sổ hộ khẩu được Công an xã Tiền An cấp mới tháng 1-1997 ghi là Đàm Quân). Mối quan hệ giữa ông Quỳ và bà Hiền không được họ tộc Đàm Quang chấp nhận; ông Quỳ và bà Nhạn vẫn là vợ chồng hợp pháp được pháp luật công nhận, bản thân bà Nhạn vẫn thường xuyên về quê chồng để chăm lo việc tết, lễ, cúng tế tổ tiên và chăm sóc mẹ chồng lúc ốm đau… Đến năm 1992, trước khi qua đời, mẹ ông Quỳ đã phân chia tài sản cho các con (gồm ông Quỳ và 2 người em trai là Đàm Quang Khôi và Đàm Quang Giáp). Việc phân chia được thoả thuận bằng miệng và được sự nhất trí của anh em ông Quỳ. Theo đó, vợ chồng ông Quỳ được thừa kế 1 mảnh đất có diện tích 575m2. Khi được phân chia đất, ông Quỳ đã xây 1 ngôi nhà cấp 4 trên mảnh đất đó và ngang nhiên đưa bà Hiền về cùng sinh sống. Với lý do thất lạc hồ sơ do bị hoả hoạn, tháng 1-1997, Công an xã Tiền An đã tiến hành làm mới sổ hộ khẩu và nghiễm nhiên cấp cho ông Quỳ sổ hộ khẩu (ông Quỳ làm chủ hộ) công nhận bà Hiền là vợ cùng các con: Trần Minh Hoài (con riêng bà Hiền) và Đàm Quân.
Ngày 10-6-2005, ông Quỳ làm đơn đề nghị UBND huyện Yên Hưng, Phòng Tài nguyên - Môi trường huyện chia tách thửa đất 575m2 vợ chồng ông được thừa kế ở xóm chợ Rộc, Tiền An thành 2 thửa đất với lý do cho con trai Đàm Quân (sinh năm 1981). Trong hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, ông Quỳ đề nghị chuyển nhượng 150m2 đất ở kèm tài sản là 1 ngôi nhà cấp 4 cho anh Đàm Quân (không lấy tiền). Đề nghị của ông Quỳ đã được UBND xã Tiền An và Phòng Tài nguyên - Môi trường huyện Yên Hưng chấp nhận và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) số 13488, ngày 30-6-2005 cho anh Đàm Quân. Nhìn bề ngoài, việc chia tách, chuyển nhượng này là hoàn toàn hợp lý, không trái quy định của pháp luật. Nhưng tìm hiểu kỹ sự việc mới thấy đằng sau đó ẩn chứa nhiều khuất tất, sai phạm. Vào thời điểm ông Quỳ làm đơn đề nghị chia tách thửa đất để thừa kế cho con trai thì anh Đàm Quân đã chết được… 7 tháng (tháng 11-2004). Để có thể cấp GCNQSDĐ cho anh Đàm Quân, chính quyền xã Tiền An đã “phù phép” ngày mất trên giấy chứng tử của anh Quân là ngày 8-8-2005.
Đến ngày 6-4-2006, ông Quỳ lại làm đơn xin chuyển giao quyền thừa kế tài sản. Trong lá đơn ông Quỳ khẳng định con mình chết năm 2005 và anh Quân chưa có vợ, con. Do đó, mảnh đất thuộc tờ bản đồ số P29, thửa đất số 216, diện tích 150m2 (đã được cấp sổ đỏ) - tài sản anh Quân nhận thừa kế từ bố đẻ được thừa kế lại cho người thừa kế thứ nhất (ông Quỳ và bà Hiền). Ông Quỳ và bà Hiền thống nhất giao quyền thừa kế sử dụng đất cho bà Hiền.
Vì sao cứ dây dưa, kéo dài?
Sau khi sự việc được phản ánh trên báo Quảng Ninh, UBND huyện đã chỉ đạo Thanh tra huyện tiến hành thanh tra. Ngày 22-1-2008, Thanh tra huyện Yên Hưng đã có kết luận số 01/KL-TTr, chỉ rõ từng sai phạm của chính quyền xã Tiền An. Cụ thể:
Việc cấp sổ hộ khẩu thường trú tại xã Tiền An cho ông Đàm Quang Quỳ (trong khi ông Quỳ đang có sổ hộ khẩu thường trú tại Cẩm Đông, Cẩm Phả) là do “quá trình kiểm tra, rà soát sổ hộ khẩu thường trú tại xã Tiền An làm căn cứ ghi vào sổ hộ khẩu thường trú (NK3), Công an xã trực tiếp là ông Bùi Đức Xảo (nguyên Trưởng Công an xã, nay là Chủ tịch UBND xã Tiền An - PV) đã thiếu tinh thần trách nhiệm, chủ quan, tin tưởng vào công an viên làm thủ tục cấp sổ hộ khẩu thường trú cho ông Đàm Quang Quỳ (cùng sổ hộ khẩu với bà Phạm Thị Hiền). Cùng với việc nêu trách nhiệm của ông Bùi Đức Xảo, Thanh tra huyện Yên Hưng còn chỉ ra trách nhiệm của những người liên quan đến việc này là ông Phạm Văn Tất, nguyên là an ninh viên (công an xã Tiền An), người trực tiếp được giao nhiệm vụ rà soát số nhân, hộ khẩu thường trú tại xóm chợ Rộc, xã Tiền An.
Về việc đăng ký khai tử của UBND xã Tiền An đối với anh Đàm Quân, Thanh tra huyện kết luận: “Việc thực hiện công tác hộ tịch của cán bộ hộ tịch tư pháp xã Tiền An (cụ thể là ông Đoàn Văn Chiêm - PV) là tuỳ tiện, thiếu trách nhiệm, vi phạm Khoản 1, Điều 15; Điều 34 Nghị định số 83/NĐ-CP ngày 10-10-1998 về đăng ký hộ tịch”.
Về việc cấp GCNQSDĐ cho ông Đàm Quang Quỳ, anh Đàm Quân, bà Phạm Thị Hiền, Thanh tra huyện Yên Hưng khẳng định: Việc cấp GCNQSDĐ cho anh Đàm Quân là sai đối tượng, vi phạm điều 50, Luật Đất đai năm 2003. Thực tế anh Đàm Quân đã chết từ tháng 11-2004, chết trước thời gian cấp GCNQSDĐ 7 tháng. Việc cấp GCNQSDĐ cho bà Phạm Thị Hiền (trên cơ sở thừa kế lại của anh Quân) là vi phạm Điểm c, Khoản 1, Điều 50, Luật Đất đai năm 2003.
Trên cơ sở những kết luận trên, Thanh tra huyện Yên Hưng đã kiến nghị UBND huyện, UBND xã Tiền An và các cơ quan chức năng tiến hành thu hồi GCNQSDĐ (thửa đất 216, tờ bản đồ P29, diện tích 150m2 tại xóm chợ Rộc, Tiền An được UBND huyện cấp ngày 31-5-2006 cho bà Phạm Thị Hiền - thửa đất có nguồn gốc thừa kế từ con trai) và kiến nghị xử lý, kiểm điểm sai phạm của các cá nhân có liên quan. Tuy nhiên, cho đến nay (cuối tháng 6-2009), các bước giải quyết, xử lý vẫn chưa được thực thi một cách nghiêm túc, triệt để. Cách giải quyết của chính quyền địa phương mới chỉ dừng lại ở việc kiểm điểm, cảnh cáo những cá nhân có liên quan. Còn việc cần phải làm ngay là thu hồi GCNQSDĐ đã cấp sai thì lại… bị bỏ quên(?!). Và vì thế, cho đến giờ, sau gần 2 năm những sai phạm bị phát giác, bà Hiền vẫn nghiễm nhiên là chủ sở hữu miếng đất được cấp trái với quy định của pháp luật.
Tìm hiểu lý do vì sao sau gần 2 năm vẫn chưa tiến hành thu hồi GCNQSDĐ mang tên bà Phạm Thị Hiền, ông Trần Công Nguyên, Phó Trưởng Phòng Tài nguyên - Môi trường huyện cho biết: Phòng chưa nhận được bất cứ văn bản chỉ đạo nào của UBND huyện về việc này(?!). Còn ông Phạm Văn Ngắng, Phó Chủ tịch UBND xã Tiền An đã đổ lỗi cho rằng, xã bận quá nhiều việc và đang đợi Phòng Tài nguyên - môi trường huyện ra quyết định(?!). Ông Phó Chủ tịch UBND xã, nói: “Địa phương chúng tôi đã xử lý cảnh cáo, hạ mức lương ông Lương Văn Chương, cán bộ phụ trách địa chính xã; cảnh cáo ông Đoàn Văn Chiêm, cán bộ tư pháp xã; kiểm điểm trước Đảng uỷ các ông Bùi Đức Xảo, Chủ tịch UBND xã; Phạm Văn Ngắng, Phó Chủ tịch UBND xã và Phạm Minh Tất, an ninh viên, công an xã về việc thiếu tinh thần trách nhiệm để xảy ra những sai phạm tại xã. Còn việc thu hồi GCNQSDĐ, chúng tôi vẫn chưa thực hiện vì chúng tôi bận rất nhiều việc và còn phải đợi Phòng Tài nguyên - Môi trường huyện ra quyết định”.
Tại sao những sai phạm ở Tiền An đã quá rõ ràng, kết luận của Thanh tra do chính UBND huyện yêu cầu thanh tra cũng đã có kiến nghị cụ thể, mà sau gần 2 năm nay, UBND huyện Yên Hưng vẫn không có động thái gì để giải quyết dứt điểm? Đã có rất nhiều bài học trong công tác xử lý khiếu nại tố cáo, nếu những sai phạm không được giải quyết dứt điểm thì sẽ nảy sinh khiếu nại, tố cáo kéo dài, vượt cấp. Công luận đang rất trông đợi câu trả lời của lãnh đạo UBND huyện Yên Hưng.
