Dự án xây dựng cảng biển Dân Tiến (Móng Cái) đã được triển khai cách đây vài năm. Nhưng đến giữa tháng 3 này mới thấy có đoạn đường đang làm dang dở giữa mênh mông sú vẹt...
Đường ra cảng Dân Tiến hiện vẫn thi công cầm chừng.
Cảng Dân Tiến là công trình quan trọng để góp phần chuyển tải hàng hoá phục vụ XNK qua cửa khẩu Móng Cái. Khi cảng đưa vào hoạt động còn góp phần làm giảm lượng xe container và xe trọng tải lớn hoạt động trên QL 18A, hạn chế TNGT và ùn tắc giao thông trên tuyến Mông Dương - Móng Cái. Thời gian qua, việc xây dựng cảng Dân Tiến được chia làm 2 dự án: Dự án xây dựng đoạn đường từ QL 18A đến đê thôn 1 (xã Hải Tiến) và dự án phát triển cảng Dân Tiến (làm đường dẫn, xây dựng cầu cảng, nạo vét luồng và vùng quay tàu). Thế nhưng việc triển khai thi công cả 2 dự án này đạt tốc độ quá chậm, nhiều gói thầu chưa triển khai, một số phần việc dậm chân tại chỗ.
Dự án làm đường từ QL 18A đến đê thôn 1 (xã Hải Tiến) do Ban Quản lý dự án 1 (BQLDA 1) làm chủ đầu tư có nhiệm vụ xây dựng tuyến đường nối QL 18A với khu cảng Dân Tiến. Chiều dài tuyến đường là 3,2km, thiết kế theo tiêu chuẩn đường cấp III; tổng mức đầu tư21,2 tỷ đồng bằng nguồn vốn ngân sách và tiền chuyển quyền sử dụng đất từ một khu đô thị ở TX Móng Cái. Ngày 6-12-2004, UBND tỉnh ra quyết định chỉ định thầu và giá chỉ định thầu cho Công ty TNHH một thành viên Duyên Hải ứng vốn thi công với giá trị xây lắp là 13,632 tỷ đồng, loại hợp đồng trọn gói không điều chỉnh giá. Trước đó, ngày 8-1-2004, Sở GTVT đã phê duyệt hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công. Đến 30-1-2005, BQLDA 1 và nhà thầu đã ký hợp đồng giao nhận thầu xây lắp với tiến độ 300 ngày (nghĩa là sẽ hoàn thành vào cuối năm 2005). Mặc dù việc giải phóng mặt bằng đã được chính quyền địa phương thực hiện tốt; tiến độ giải ngân đảm bảo, nhưng tiến độ thi công như “rùa bò”. Hàng tháng, BQLDA 1 đều họp giao ban với nhà thầu để kiểm điểm tiến độ, xử lý những tồn tại về hồ sơ thiết kế thi công, các vấn đề về mặt bằng, nhưng do năng lực điều hành và kinh nghiệm của nhà thầu yếu kém, nên tiến độ không được cải thiện. Tổng giá trị xây lắp từ khi thực hiện dự án đến nay mới đạt 50% khối lượng gói thầu (6,9/13,6 tỷ đồng). Toàn bộ khối lượng móng cấp phối đá dăm, thảm bê tông mặt đường và hệ thống ATGT chưa được thi công. Đến đầu năm nay,BQLDA 1 và nhà thầu vẫn còn loay hoay với việc điều chỉnh hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công công trình và lập biện pháp tổ chức thi công.
Dự án phát triển khu cảng Dân Tiến còn ì ạch hơn. Tổng mức đầu tư dự án này là 117,256 tỷ đồng; trong đó phần xây lắp 101,145 tỷ đồng, chi phí khác 5,451 tỷ đồng, dự phòng 10,66 tỷ đồng. Dự án được chia làm 3 gói thầu: Gói số 1 làm 4,3km đường nối từ đê thôn 1 ra cầu cảng (26,1 tỷ), gói số 2 xây dựng cầu cảng gồm 5 bến (57,5 tỷ), gói số 3 nạo vét luồng và vùng quay tàu (17 tỷ). Dự án này do BQLDA 1 điều hành và giám sát thi công. Kinh phí khảo sát lập dự án khả thi là vốn ngân sách; vốn cho kỹ thuật và thi công do Công ty Liên doanh phát triển khu cảng Dân Tiến (Công ty LDPT khu cảng Dân Tiến) chi.
Ngày 6-12-2003, UBND tỉnh có văn bản cho phép Công ty LDPT khu cảng Dân Tiến đầu tư xây dựng tuyến đường và cảng Dân Tiến. BQLDA 1 thực hiện nhiệm vụ điều hành dự án đã thay mặt chủ đầu tư thực hiện các công việc quản lý dự án gồm các bước: Chuẩn bị đầu tư và thực hiện đầu tư. Đến 26-10-2004, Công ty LDPT khu cảng Dân Tiến phê duyệt hồ sơ thiết kế thi công, dự toán công trình và kế hoạch đấu thầu.
Thế nhưng đến nay các gói thầu số 2, số 3 chưa được triển khai thi công, gói thầu số 1 chậm tiến độ. Trong gói thầu số 1, đơn vị thi công đã triển khai làm từ tháng 9-2006, theo kế hoạch phải kết thúc vào tháng 2 năm nay. Mặc dù chính quyền địa phương tích cực giải phóng mặt bằng và bàn giao mặt bằng cho nhà thầu từ tháng 3-2005, nhưng đến nay khối lượng thi công gói thầu này mới chỉ đạt 9,9% (2,6/26,084 tỷ đồng). Tiến độ thi công chậm ngoài những nguyên nhân khách quan, còn do từ tháng 10-2004 đến tháng 8-2006, Công ty LDPT khu cảng Dân Tiến không triển khai hợp đồng cho nhà thầu thi công, mà tập trung vào thực hiện dự án khu đô thị Phượng Hoàng để mau chóng có đất bán. Tiến độ thi công gói thầu này đến nay đã chậm so với kế hoạch 12 tháng. Đối với gói thầu số 2, số 3, theo BQLDA 1, trong quá trình triển khai dự án, đơn vị điều hành dự án nhiều lần kiến nghị với chủ đầu tư cần triển khai đồng loạt các gói thầu, nhưng Công ty LDPT khu cảng Dân Tiến vẫn chưa triển khai thi công.
Công ty LDPT khu cảng Dân Tiến không triển khai thi công được do thiếu năng lực về tài chính vì khu đô thị Phượng Hoàng chưa bán được. Đến khi tỉnh kiên quyết đối với dự án này, thì Công ty LDPT khu cảng Dân Tiến mới xin được vốn đầu tư từ Công ty mẹ ở nước ngoài để hứa với tỉnh là sẽ triển khai tiếp. Tuy nhiên, dự án chắc sẽ phải mất thời gian khá lâu nữa mới hoàn thành. Hiện nay đường ra khu cảng mới chỉ làm được một đoạn ngắn, nên việc thi công đồng thời các gói thầu sẽ không thực hiện được, vì muốn xây dựng cầu cảng phải có đường chở vật liệu xây dựng ra.
Tại buổi làm việc với lãnh đạo tỉnh vừa qua, chủ đầu tư hứa sẽ huy động đủ tiền để triển khai dự án. Đồng chí Bí thư Tỉnh uỷ yêu cầu Công ty LDPT khu cảng Dân Tiến chuyển tiền cho Sở GTVT thành lập một Ban quản lý dự án để triển khai thi công nhằm đẩy nhanh tiến độ. Với quyết tâm của tỉnh, cảng Dân Tiến tuy không kịp đưa vào khai thác trước ngày khởi công nâng cấp tuyến quốc lộ 18 từ Mông Dương ra Móng Cái (quý III-2008), nhưng chắc chắn sẽ được đẩy nhanh tiến độ. Đây là bài học cho công tác, quản lý đầu tư, giám sát các công trình, dự án trọng điểm.