Vô Ngại là một trong những xã thuộc diện khó khăn nhất của huyện Bình Liêu. Nhân dân chủ yếu sống bằng sản xuất nông-lâm nghiệp, trình độ dân trí thấp, tập quán canh tác còn lạc hậu, lưới điện chưa đến được với từng hộ dân. Đó là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến Vô Ngại vẫn chưa thoát nghèo.
Cán bộ xã Vô Ngại trao đổi cách thức làm ăn với gia đình bác Phùn Phu Mình, thôn Cầu Sắt. Vô Ngại có diện tích 13.105,7 ha, trong đó đất nông nghiệp 709,9 ha, đất lâm nghiệp 6.442,9 ha, còn lại là đất trống đồi trọc, toàn xã có 17 thôn, khe, bản với 752 hộ dân, 3.765 nhân khẩu, có 5 dân tộc cùng sinh sống (dân tộc Tày chiếm 80%). Theo tiêu chí mới, tỷ lệ đói nghèo của xã còn rất cao: 429 hộ nghèo có và 24 hộ đói. Diện tích đất trồng lúa của xã ít cộng thêm những năm gần đây hạn hán kéo dài, trong khi hệ thống kênh mương chưa được xây dựng hoàn chỉnh nên đa số các thôn chỉ cấy được 1 vụ, do vậy sản lượng lương thực hàng năm rất thấp. Không trông mong được vào cây lúa, bà con chuyển sang trồng rừng với các loại cây như keo, quế, hồi. Nhưng trồng các loại cây công nghiệp này thời gian cho thu hoạch dài (từ 7-10 năm) trong khi đa số các gia đình lại không có vốn để đầu tư dài hạn được. Vì vậy hàng ngày phải lên rừng khai thác các lâm sản phụ hoặc đi làm thuê, làm mướn để có tiền trang trải cuộc sống. Trong những năm qua được sự quan tâm của tỉnh, huyện đã hỗ trợ cây giống cho bà con trồng rừng, vay vốn để phát triển chăn nuôi theo mô hình trang trại nhưng do sự kém hiểu biết về khoa học kỹ thuật nên nhiều bà con trồng rừng đã không mang lại hiệu quả, bên cạnh đó số bà con mạnh dạn đầu tư để phát triển chăn nuôi lại rất ít. Toàn xã chỉ có 3 gia đình: Lỷ Chi Sình (thôn Nà Cắp), Trần Vĩnh Hưng (khe Lánh), Nài Văn Hả (Bản Ngày) là đang phát triển chăn nuôi theo mô hình trang trại và được xã công nhận là hộ sản xuất kinh doanh giỏi. Các thôn ở cách xa nhau, từ thôn này sang thôn khác phải lội qua nhiều con suối nhỏ và chủ yếu là đường mòn khó đi. Điều quan trọng hơn cả là rất nhiều thôn chưa có điện (có 9/17 thôn có điện; 7/17 thôn có nhà văn hoá sinh hoạt cộng đồng), các phương tiện thông tin đại chúng như rađio, ti vi không có nên nhận thức và sự hiểu biết xã hội của nhân dân bị hạn chế rất nhiều. Do vậy, đời sống của nhân dân trong xã đã khó khăn càng khó khăn hơn. Chúng tôi đã theo chân đồng chí Hoàng Xuân Phong, Phó Chủ tịch UBND xã đến thăm thôn Cầu Sắt, một thôn nghèonhất xã. Đi qua 6 km đường nhựa và 2 km đường đất khó đi, chúng tôi đã lên tới thôn. Nhìn từ xa, dưới chân các quả đồi là những ngôi nhà tranh, vách đất lụp xụp, chỉ có vài ngôi nhà cấp bốn mới được làm. Bên cạnh những ngôi nhà tạm có những nhóm trẻ nheo nhóc, đang nô đùa với nhau. Toàn thôn có 14 hộ dân với 54 nhân khẩu, thì có tới 11 hộ nghèo, 4 hộ đói. Điểm dừng chân đầu tiên của chúng tôi là gia đình bác Phùn Phu Mình, nguyên là trưởng thôn. Bác Mình rất vui khi thấy có cán bộ xã cùng khách lạ tới thăm gia đình. Phong tục của người Tày nơi đây, khi có khách đến chơi nhà để bày tỏ sự thân thiện, mến khách là uống với nhau vài chén rượu. Chúng tôi đã được gia đình bác mời rượu và trò chuyện rất vui vẻ. Căn nhà của bác Mình không còn là nhà đất mà đã được thay bằng một ngôi nhà xây cấp bốn. Theo lời của đồng chí Phó Chủ tịch xã thì gia đình bác là một trong những gia đình khá giả trong thôn. Vậy mà ngoài ngôi nhà cấp bốn mới xây năm ngoái do được tỉnh, huyện hỗ trợ 8 triệu đồng thì chẳng có gì đáng giá ngoài chiếc bàn và bộ ấm chén cũ kỹ với 3 chiếc giường. Hiện nay gia đình bác có hơn 1 sào ruộng trồng lúa, nhưng chỉ cấy được 1 vụ/năm, vì kênh mương ở thôn chưa được nâng cấp, nước không đủ để tưới tiêu nên chỉ trông chờ vào 2 ha rừng trồng và mấy luống hoa màu trong khi gia đình có 5 miệng ăn. Bác Mình cho biết: Một năm có tới 4 tháng gia đình phải ăn ngô, khoai, sắn. Các con phải làm rừng thuê để kiếm thêm thu nhập cho gia đình nhưng không phải lúc nào cũng có việc để làm. Rời nhà bác Mình, chúng tôi đến thăm gia đình anh Phùn Phu Làu. Hình ảnh đầu tiên mà chúng tôi nhìn thấy trong ngôi nhà được làm bằng đất, tối tăm là một nồi khoai sọ đặt giữa nhà, anh Làu cùng các con đang ăn trưa bằng khoai sọ. Các con anh thấy có người lạ đến chạy nháo nhác. Anh mời chúng tôi vào nhà, ngôi nhà cũng chẳng có một vật dụng gì đáng giá ngoài chiếc bàn, bộ ấm chén và chiếc giường cũ. Anh Làu cho biết: Gia đình chỉ có 2 ha rừng mới trồng và chưa đầy 1 sào ruộng cấy lúa, trong khi có 6 miệng ăn. Hàng ngày 2 vợ chồng anh thường xuyên phải đi làm thuê, để có thu nhập, kiếm cái ăn cho các con, vì các cháu còn nhỏ quá. Khi được hỏi về mong muốn của mình, anh cười buồn và bảo: Trước tiên, tôi và các gia đình trong thôn đều mong muốn kênh mương được xây dựng kiên cố để có nước cấy được 2 vụ lúa/năm đảm bảo khỏi đói là tốt rồi. Không chỉ riêng gia đình anh Làu mà còn nhiều các gia đình khác cũng đang gặp rất nhiều khó khăn. Ngoàinhững khó khăn về sản xuất, thôn Cầu Sắt hiện nay vẫn chưa có điện. Nhìn các thôn đã được kéo điện mà người dân Cầu Sắt thầm ước ao, mong mỏi từng ngày được nhìn thấy ánh đèn điện thắp sáng trong ngôi nhà mình. Muốn tháo gỡ được những khó khăn trên, nhân dân xã Vô Ngại (đặc biệt là thôn Cầu Sắt) rất cần sự quan tâm hơn nữa của tỉnh, huyện và sự hỗ trợ của các tổ chức kinh tế-xã hội để người dân trong xã có điều kiện sống tốt hơn, phấn đấu trong những năm tới sẽ không còn hộ đói, nghèo như hiện nay.
