Vừa qua, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã đưa ra dự kiến quy hoạch sử dụng đất, trong đó xác định Hạ Long là một đô thị hạt nhân của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và tỉnh Quảng Ninh. Điều này không có gì đáng ngạc nhiên bởi lẽ, những năm qua, Hạ Long đã không ngừng phát triển, khẳng định vị thế ''hạt nhân'' của mình.
Ông Phạm Hoành, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh và là một trong những người đã từng tham gia tiếp quản Khu Mỏ, kể: ''Khi chúng tôi tiếp quản Khu Mỏ, thị xã Hòn Gai còn hoang sơ, tiêu điều lắm. Suốt một dọc từ Hà Tu đến bến Cửa Lục chỉ lác đác vài khu nhà, chủ yếu là của bọn Pháp xây dựng lên, còn công nhân mỏ của mình ở trong những lán trại tạm bợ. Khu vực cầu Kênh Liêm bấy giờ rất hoang vắng, um tùm lau, sậy. Ngày ấy chúng tôi không thể hình dung được cái thị xã Hòn Gai xác xơ ấy lại có thể thành một thành phố Hạ Long khang trang, xinh đẹp như hôm nay. Trải qua hơn 50 năm, được chứng kiến những bước phát triển của Hạ Long, tôi rất vui'' Không chỉ riêng ông Hoành mà mỗi người dân Hạ Long đều thấy vui và tự hào vì sự trưởng thành của thành phố hôm nay. Hơn 50 năm không phải là dài đới với lịch sử phát triển của một thành phố, nhưng những gì Hạ Long đạt được sau từng ấy năm thì rất lớn lao. Đặc biệt, những thành tựu ấy toàn diện trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội và cả trong diện mạo đô thị. Nếu lấy thành tựu kinh tế làm thước đo cho sự trưởng thành, thì Hạ Long đã có những bước phát triển vượt bậc. Từ một địa phương chỉ có than, Hạ Long đã phát triển một nền kinh tế đa dạng theo hướng tăng dần tỷ trọng công nghiệp, dịch vụ. Đặc biệt, trong những năm gần đây, giá trị sản xuất công nghiệp của thành phố không ngừng tăng nhanh, năm 2006 đạt 422 tỷ đồng, tăng 20% so với cùng kỳ năm 2005. Đến nay thành phố Hạ Long có trên 9.000 hộ, 1.540 doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh trên địa bàn. Các loại hình dịch vụ, thương mại phát triển ngàycàng da dạng, sôi động, góp phần thu hút khách du lịch, đưa doanh thu từ du lịch của Hạ Long đạt 980 tỷ đồng trong năm 2006.
Một góc TP Hạ Long.
Ảnh: Đỗ Khánh
Trong những thành tựu Hạ Long đạt được trong hơn 50 năm qua thì sự phát triển của diện mạo đô thị là dễ nhìn thấy hơn cả. Không còn những xóm thợ lam lũ, không còn những dấu vết tàn phá của chiến tranh, Hạ Long hôm nay kiêu hãnh vươn mình với một diện mạo hoàn toàn mới, khang trang và hiện đại. Thay vào những lán trại lụp xụp của công nhân mỏ thời Pháp thuộc là những ngôi nhà cao tầng, những cơ quan, công sở hiện đại. Mọc lên trên những bãi lau sậy xưa kia là những khu chung cư, những khu đô thị mới. Bến phà Bãi Cháy đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình, nhường chỗ cho cây cầu Bãi Cháy to, đẹp. Có được Hạ Long hôm nay, những năm qua hàng trăm tỷ đồng đã được đầutư cho việc triển khai các dự án hạ tầng kỹ thuật đô thị như: cấp nước, thoát nước, nhà máy xử lý nước thải, tuyến giao thông nội thị... nhằm đảm bảo cơ sở hạ tầng đồng bộ cho các khu nội thị. Đặc biệt, trong năm 2006, thành phố đã hoàn thành nhiều đề án nhằm thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển như:quy hoạch
phát triển CN - TTCN; quy hoạch chi tiết cụm công nghiệp địa phương Hà Khánh với quy mô 80 ha, tạo ra mặt bằng cho các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh dịch vụ. Đồng thời hoàn thành quy hoạch phát triển du lịch thành phố, ban hành quy chế quản lý khu du lịch Bãi Cháy, quy chế quản lý nhà bè kinh doanh dịch vụ và triển khai lập quy hoạch phát triển cho một số lĩnh vực như: lâm nghiệp, thương mại, nông nghiệp... Chính những thành tựu này đã đưa Hạ Long lên một vị thế rất đặc biệt không chỉ trong tỉnh mà còn trong cả vùng kinh tế Bắc Bộ. Vừa qua, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã đưa ra dự kiến quy hoạch sử dụng đất, trong đó xác định Hạ Long là một đô thị hạt nhân của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và của khu vực tỉnh Quảng Ninh. Dự kiến đến năm 2020, quy mô dân số của thành phố sẽ đạt khoảng 700.000 người và sẽ đảm nhiệm vai trò chức năng chính là thành phố cảng, công nghiệp, du lịch, nghỉ ngơi giải trí. Trên cơ sở quy hoạch, việc phát triển đô thị Hạ Long trên quan điểm bảo tồn và phát huy những giá trị của di sản cảnh quan thiên nhiên Vịnh Hạ Long. Do đó, đô thị sẽ được phân khu rõ ràng theo 4 chức năng chính: chùm cảng biển, kho bãi và công nghiệp kèm theo cảng; khu nghỉ dưỡng Bãi Cháy mở rộng; khu khai thác xuất khẩu than; khu các cơ quan tiêu biểu của tỉnh Quảng Ninh. Đặc biệt, trong quá trình phát triển cụm cảng Cái Lân sẽ phải tính toán kỹ lưỡng để không ảnh hưởng đến việc khai thác phát triển du lịch Vịnh Hạ Long. Với vị thế một đô thị hạt nhân của vùng kinh tế Bắc Bộ, Hạ Long sẽ còn vươn xa hơn nữa.
