Với sự phát triển lớn mạnh không ngừng về số lượng cũng như chất lượng dịch vụ, có thể nói du lịch dần trở thành một trong những ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh. Theo số liệu thống kê của ngành Du lịch, tổng lượng khách du lịch trong 4 năm trở lại đây đã tăng trung bình 14%, trong đó khách quốc tế tăng 16%, doanh thu tăng 25%.
9 tháng năm 2009, các chỉ tiêu cơ bản của ngành du lịch cũng có những bước tăng trưởng khá (tăng từ 12-25% so với cùng kỳ năm 2008). Tuy nhiên, cùng với sự phát triển về số lượng khách du lịch cũng đã làm nảy sinh nhiều khó khăn, thách thức đối với ngành du lịch tại địa phương. Một trong những vấn đề bức thiết, cần được các cơ quan chức năng quan tâm giải quyết kịp thời hiện nay đó chính là việc chấn chỉnh hoạt động kinh doanh vận chuyển khách trên Vịnh Hạ Long.
Tàu chở khách du lịch tham quan Vịnh Hạ Long.
Ảnh: Đỗ Phương
Những khó khăn cần tháo gỡ kịp thời
Theo số liệu thống kê, hiện nay ở khu vực Bãi Cháy và Hòn Gai có 4 bến cảng. Trong đó có khoảng 460 tàu du lịch đăng ký hoạt động neo đậu, đón trả khách. Nhìn chung, hoạt động kinh doanh vận chuyển khách du lịch trên Vịnh Hạ Long thời gian qua đã thu được những kết quả nhất định. Chất lượng phục vụ khách và công tác quản lý nhà nước cùng với sự phối kết hợp giữa các ngành đã có nhiều chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, hoạt động này đã bộc lộ một số tồn tại. Công tác phối kết hợp giữa các cơ quan quản lý trong việc điều hành tàu du lịch ra vào các điểm tham quan, cảng bến trong bờ còn có phần chưa phù hợp dẫn đến tình trạng khách du lịch vẫn phải qua nhiều tàu để vào được bến. Công tác quản lý các điểm dịch vụ trên Vịnh chưa có giải pháp hữu hiệu nên thường xuyên xảy ra ép giá, đặc biệt là tình trạng lừa khách du lịch khi mua hải sản. Việc giám sát thực hiện hợp đồng vận chuyển giữa chủ tàu và hành khách chưa chặt chẽ nên gây ra nhiều tranh chấp giữa chủ tàu và hành khách, có trường hợp dẫn đến khiếu nại. Việc ép giá cước vận tải trong các ngày cao điểm, cắt giảm thời gian thăm Vịnh vẫn thường xuyên xảy ra…
Bên cạnh đó, đối với công tác thực hiện các thủ tục hành chính như: Khai báo tạm trú, lập danh sách hành khách trước khi làm thủ tục cấp giấy phép rời cảng hiện nay vẫn mất nhiều thời gian. Qua khảo sát của Sở VH-TT&DL, thời gian bình quân để làm một thủ tục cấp phép rời cảng mất từ 7-10 phút/tàu. Theo tính toán của ngành Du lịch, để làm thủ tục khai báo tạm trú cho một khách nước ngoài chỉ cần khoảng 10 giây (đối với dịch vụ tàu lưu trú, khai báo bằng biện pháp soi hộ chiếu, biện pháp trên mới được cơ quan công an áp dụng thí điểm..). Tuy nhiên, trong thực tế thì thời gian giải quyết xong các thủ tục xuất bến cho tàu rất lâu. Tính trung bình, khách vẫn phải đợi từ 40-50 phút mới xuống được tàu. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động chở khách cũng như gây tâm lý chờ đợi cho hành khách.
Đồng chí Dương Đức Quang, Giám đốc Công ty Quản lý bến tàu, bến xe cho biết: Nguyên nhân của việc chậm trễ làm thủ tục cấp phép rời bến của tàu khách du lịch chủ yếu do các đoàn khách khi đến cảng, bến mới lập danh sách. Công đoạn này các doanh nghiệp làm rất chậm. Việc kê khai tên khách du lịch, đặc biệt là khách du lịch nước ngoài tại tàu không thể kê khai nhanh được. Trong khi đó, điểm tổ chức việc khai báo tạm trú lại xa Cảng. Ngoài ra, do đặc thù của việc tham quan Vịnh Hạ Long, việc đón trả khách thường tập trung vào khoảng 8h sáng đến 12h trưa với một lượng lớn (bình quân 4.000 khách/ngày) nên khâu giải quyết, làm thủ tục xuất bến cho tàu du lịch dù có muốn cũng khó lòng giải quyết nhanh được, nhất là vào những dịp cao điểm về du lịch thì lại càng khó khăn.
Một bất cập khác, hiện nay tại các bến cảng phục vụ khách tham quan trên Vịnh là hệ thống dịch vụ tại đây rất hạn chế, thậm chí gần như không có. Với thời gian chờ xuất bến lâu như vậy mà khách du lịch gần như không có chỗ ngồi tại khu vực nhà chờ trong bến thì quả thật rất “mất điểm” cho du lịch Hạ Long.
Sẽ có Cảng tàu khách du lịch mang đẳng cấp quốc tế
Để hạn chế những tồn tại, giải quyết những bất cập kể trên, vừa qua, Sở VH-TT&DL đã tổ chức họp cùng một số ban, ngành như: Công an, Ban Quản lý Vịnh, Giao thông vận tải, Quản lý thị trường… Theo đó, đối với việc quản lý tại các cảng bến, các đơn vị chức năng đẩy nhanh việc kiểm soát các hợp đồng vận chuyển, vé cước vận chuyển, lập danh sách hành khách theo quy định tại Luật giao thông đường thuỷ nội địa. Xây dựng quy trình kiểm soát hợp đồng vận chuyển, vé cước và danh sách hành khách với việc cấp giấy phép rời cảng bến khoa học hơn. Hướng dẫn, tổ chức cho các doanh nghiệp ký cam kết thực hiện các quy định của nhà nước, các quy định về quản lý cảng bến. Bổ sung các quy định trên vào hợp đồng neo đậu và đón trả khách đã được ký kết giữa cơ quan quản lý cảng bến với chủ tàu. Ngoài ra, tại Cảng tàu khách du lịch Bãi Cháy sẽ quy định mức thời gian cho từng loại tàu du lịch cập cảng, bến để đón và trả khách. Quy định các vùng, khu vực riêng cho tàu chuyển tải khách từ cảng đến các tàu không cập cảng đón khách. Đối với việc quản lý các hoạt động kinh doanh trên Vịnh, các ngành chức năng phối hợp với địa phương xây dựng các tiêu chuẩn cho các điểm bán hải sản và tổ chức thẩm định, đồng thời công bố danh sách tất cả các điểm kinh doanh đạt yêu cầu tại các cảng, bến… Với những biện pháp trên, bước đầu hoạt động chấn chỉnh công tác vận chuyển khách du lịch trên Vịnh đã được kiểm soát, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho khách du lịch. Tuy nhiên, nếu nhìn về lâu dài, thì đây vẫn chỉ là những giải pháp mang tính chất tình thế. Để giải quyết triệt để vấn đề này, cần thiết phải có sự đầu tư hơn nữa trong việc nâng cấp, hiện đại hoá các bến cảng hiện nay.
Được biết, hiện Công ty TNHH Âu Lạc đang từng bước đẩy nhanh tiến độ xây dựng một cảng bến neo đậu các tàu thuyền hiện đại, được đầu tư lớn, mang tính chuyên nghiệp cao. Theo thiết kế bến cảng này có chiều dài 700m, rộng 150m, độ sâu đảm bảo cho các tàu du lịch cập bến an toàn. Ngoài ra, tại đây còn được trang bị hệ thống nhà chờ, sân ga hiện đại. Các khu vực quản lý của các đơn vị cũng được sắp xếp, bố trí khoa học đảm bảo các hoạt động quản lý, vận chuyển khách du lịch nhanh chóng, tiện lợi. Hiện nay, công trình này đang được Công ty TNHH Âu Lạc khẩn trương triển khai, đầu tư thêm nhiều hạng mục mới.
