Sau khi có ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Hoàng Trung Hải về sản xuất, kinh doanh than và các giải pháp xử lý nạn khai thác, chế biến, vận chuyển, kinh doanh than trái phép trên địa bàn Quảng Ninh, UBND tỉnh, TKV, và các địa phương nơi có nguồn than trôi nổi đã khẩn trương cùng họp bàn để tìm ra giải pháp hiệu quả nhất trong việc tổ chức thu mua than trôi nổi trong nhân dân, với mục tiêu không vì lợi nhuận mà chủ yếu nhằm giúp những người thu gom tiêu thụ số than thu gom được.
Đãi than trôi tại phường Cẩm Phú (Cẩm Phả).
Theo đó, trách nhiệm của chính quyền các địa phương nơi có nguồn than trôi nổi sẽ thành lập tổ quản lý để lập danh sách các hộ dân tận thu nhằm quản lý, theo dõi và xác định rõ nguồn gốc than trong dân, đồng thời có trách nhiệm phối hợp với lực lượng chức năng đảm bảo an ninh trật tự trong việc thu mua than trôi nổi của dân. TKV có trách nhiệm chỉ đạo các đơn vị trực thuộc (Công ty cổ phần Kinh doanh than Cẩm Phả, Công ty Kho vận Đá Bạc và Công ty Chế biến và Kinh doanh than Quảng Ninh) tổ chức thu mua, vận chuyển, tiêu thụ lượng than trên. Tuy nhiên đến nay, việc thu mua than trôi nổi vẫn còn những vướng mắc, tồn tại trong quá trình triển khai. Trao đổi với chúng tôi, ông Đặng Văn Kháng, Phó Giám đốc Công ty cổ phần Kinh doanh than Cẩm Phả cho biết : “Đến hết ngày 18-9, chúng tôi đã mua được hơn 1.800 tấn than trôi nổi trên địa bàn thị xã Cẩm Phả. Tuy nhiên, một số hộ dân ở phường Cẩm Phú vẫn chưa hợp tác với Công ty trong việc thu mua than, bởi họ vẫn đang trông chờ vào việc bán được than ra ngoài với giá cao hơn giá của chúng tôi”. Ông Nguyễn Văn Dậu, Giám đốc Công ty Kho vận Đá Bạc nói thêm:“ Đến ngày 17-9, chúng tôi vẫn chưa thu mua được một tấn than nào trong dân. Nguyên nhân là do lượng than trôi tại khu vực Đông Triều, Uông Bí không nhiều như ở khu vực Cẩm Phả và điều quan trọng hơn là do người dân chưa thực sự chấp nhận với mức giá mà TKV đưa ra. Vì vậy họ vẫn “găm hàng” và tìm cách bán than đi chỗ khác với giá cao hơn”. Từ thực tế cho thấy nhiều hộ dân vì lợi nhuận vẫn bán than cho các đầu nậu với mức giá cao hơn giá mà TKV đưa ra đã làm nảy sinh tiêu cực trong xã hội, dẫn đến các vụ tranh chấp, gây mất an ninh trật tự trên địa bàn. Các lực lượng chức năng của tỉnh đã phải vào cuộc mạnh mẽ, bắt giữ và xử lý nhiều vụ vận chuyển than trái phép sang Trung Quốc tiêu thụ. Chỉ trong vòng một tháng trở lại đây, các lực lượng chức năng đã bắt giữ gần 20 chiếc tàu chở xấp xỉ 1.000 tấn than sang Trung Quốc tiêu thụ và số lượng than trên chủ yếu được các đầu nậu thu gom ở khu vực thị xã Cẩm Phả. Có thể nói rằng, việc thu mua than trôi nổi còn gặp nhiều khó khăn, một phần là do nhân dân vẫn tìm cách bán than đi chỗ khác có giá cao hơn, một phần là do chính quyền địa phương và đơn vị thu mua chưa thống nhất được các cơ chế phối hợp, quản lý và điều hành một cách rõ ràng để đảm bảo đầy đủ thủ tục pháp lý cho một tấn than loại này.
Để việc mua than trôi nổi trong nhân dân được đảm bảo theo tinh thần chỉ đạo của Chính phủ và các Bộ, ngành, các cơ quan chức năng, các nhà quản lý trên địa bàn tỉnh phải đẩy mạnh công tác tuyên truyền, thực hiện nghiêm quy định quản lý nguồn than trôi nổi mà Bộ Công Thương vừa mới ban hành. Đặc biệt là phải có cơ chế phối hợp, quản lý và điều hành một cách rõ ràng giữa chính quyền địa phương và đơn vị được giao thu mua nguồn than này.
