Ít nhất 20 triệu người Pháp đã theo dõi cuộc tranh luận trực tiếp giữa hai ứng cử viên tổng thống Nicolas Sarkozy và Ségolène Royal, trực tiếp truyền hình tối 2-5. Lần đầu tiên kể từ 12 năm qua cử tri Pháp mới có dịp chứng kiến một cuộc tranh luận giữa hai ứng viên lọt vào vòng hai.
Người ta chờ đợi ông Nicolas Sarkozy - ứng viên Đảng cánh hữu UMP, vốn là một chính khách nổi tiếng là hùng biện - sẽ đè bẹp được địch thủ là bà Ségolène Royal của Đảng Xã hội. Thực tế khác hẳn. Nếu từ trước đến nay bà Royal thường xuất hiện với nụ cười thường trực trên môi, luôn chăm chút cho bề ngoài có vẻ dịu dàng phụ nữ thì lần này bà tỏ ra rất cứng rắn. Chính bà dẫn dắt cuộc đối thoại, nhiều lần cắt lời ông Sarkozy với lời lẽ châm chọc, mỉa mai. Còn ông Nicolas Sarkozy - cựu bộ trưởng nội vụ, vốn bị các phe phái khác mô tả như một chính khách cực đoan - thì lại giữ vẻ hòa nhã hơn.
Thời gian dự kiến hai giờ đã bị kéo dài thêm 40 phút, chủ yếu do bà Royal. Bà dừng lại rất lâu ở một số vấn đề bất đồng, tỏ ra không khoan nhượng, liên tục tấn công đối thủ. Các chủ đề được tranh cãi nhiều nhất là vấn đề an ninh, tuần làm việc 35 giờ, số lượng công chức và năng lượng nguyên tử. Nói chung lĩnh vực kinh tế - xã hội được đào xới khá nhiều, còn các vấn đề quốc tế chỉ được đề cập sơ qua.
Cơn giận bất ngờ
Điều bất ngờ là khi ông Sarkozy đề cập về quyền đến trường của trẻ em khuyết tật thì cơn giận của bà Royal bùng nổ. Bà cho rằng thời kỳ bà phụ trách giáo dục trong chính phủ cánh tả trước đây, bà đã đưa đề nghị tương tự nhưng chính phủ cánh hữu sau đó không thực hiện. Bà thẳng thừng gọi là “sự tuyệt đỉnh vô đạo đức về chính trị”. Ông Sarkozy nhẹ nhàng nói bà không nên dùng những lời lẽ gây tổn thương, rằng cá nhân ông chưa bao giờ làm bộ trưởng giáo dục cả, và khuyên bà không nên nóng giận. Bà Royal ba lần gằn giọng: “Không, tôi không giận dữ mà tôi phẫn nộ!”. Đối thủ của bà tranh thủ nhắc khéo: làm tổng thống là một trọng trách, cần phải biết tự kiềm chế!
Cũng may là lần này các nhà tổ chức đã cẩn thận sử dụng thảm cách âm, để lỡ có ai nổi giận đập tay lên bàn thì khán giả cũng không nghe thấy! Máy quay cũng chỉ tập trung vào người đang nói, mà không cho thấy phản ứng của người đối diện.
Trong lịch sử những lần đấu khẩu trước đây cũng đã có không ít lần các ứng viên tỏ ra mất bình tĩnh. Chẳng hạn năm 1988, hai ứng viên lúc đó là Fran5cois Mitterrand của cánh tả, đương kim tổng thống và ông Jacques Chirac của cánh hữu, đương kim thủ tướng. Ông Mitterrand cố tình gọi: “Thưa ngài thủ tướng” để cho thấy đối thủ đang ở vị trí thấp hơn mình. Ông Chirac bực bội nhắc rằng tối hôm ấy không có ai là tổng thống hay thủ tướng, mà là hai ứng viên bình đẳng. Ông Mitterrand xỏ ngọt: “Vâng, ngài hoàn toàn có lý, thưa ngài thủ tướng !”.
Nhưng đây là lần đầu tiên một trong hai đối thủ là phụ nữ. Tuy nổi tiếng là thông minh, đối đáp rất giỏi, nhưng ông Sarkozy đành đóng vai “gentleman” (quí ông) liên tục đỡ đòn, để tránh bị phê phán là “thô bạo” với nữ giới. Còn bà Royal, tuy chỉ nói chung chung, có khi nói “hớ” (như về vấn đề thảm họa nhân đạo tại Darfour ở Sudan chẳng hạn, bà Royal cho rằng cộng đồng thế giới đã không can thiệp, mà theo bà cần tạo áp lực lên Trung Quốc như tẩy chay Thế vận hội Bắc Kinh; Sarkozy đã nhắc bà rằng Olympic là một phong trao thể thao hòa bình...) nhưng bà thường nhanh chóng “cả vú lấp miệng em”, liên tục đặt nhiều câu hỏi không để cho đối thủ trả lời một cách trọn vẹn. Ông Sarkozy có lẽ không muốn giành lấy rủi ro khi đang dẫn điểm nên hết sức cẩn thận!
Hai phe đều hài lòng
Nhìn chung, cả hai phía tả hữu đều tuyên bố hài lòng về ứng viên của mình. Nhiều người thuộc Đảng UMP nhận xét ông Sarkozy đã biết giữ bình tĩnh, không rơi vào bẫy khi liên tục bị khiêu khích. Theo họ, ông Sarkozy tỏ ra cụ thể hơn, nắm vững hồ sơ hơn. Có người cho rằng bà Royal mị dân, cố tình tỏ ra phẫn nộ khi nói đến trẻ em khuyết tật, và làm đậm các vấn đề liên quan đến phụ nữ để kiếm phiếu. Còn phía Đảng Xã hội thì cho rằng bà Ségolène Royal đã chứng tỏ được bản lĩnh trước những lời phê phán bà thiếu năng lực.
Chỉ còn ba ngày nữa đến ngày bầu cử, liệu cuộc tranh luận này có đóng vai trò quyết định hay không? Đối với gần 7 triệu cử tri đã bầu cho ứng viên cánh trung Fran5cois Bayrou, lần này họ sẽ ngả theo ai? Ông Nicolas Sarkozy, vốn dẫn đầu ở vòng một, hiện vẫn đang đứng đầu các cuộc thăm dò. Nhưng có lẽ ông mất phần nào lợi thế khi chủ tịch đảng cực hữu (chiếm khoảng 10% số phiếu) vừa cay cú kêu gọi không bầu cho ai cả, mà 60% cử tri của đảng này vốn có khuynh hướng ngả sang ông Sarkozy. Còn bà Ségolène Royal dù có gom trọn phiếu bầu của các ứng viên cánh tả khác cũng vẫn chưa đủ để thắng cuộc, phải quay sang ve vãn phía cánh trung.
Cuộc chạy đua vào điện Elysée lần này như vậy sẽ còn hồi hộp cho đến phút chót.
| Số camera từ 15 chiếc đã được tăng gấp đôi, để đề phòng trường hợp bị trục trặc. Từ cảnh trí cho đến chỗ đặt máy, khoảng cách giữa hai người đều được thương lượng trước. Êkip kỹ thuật lên đến 160 người. Ngoài ra, mỗi ứng viên đều mang theo êkip trang điểm riêng. Tối hôm ấy, bà Ségolène Royal nghiêm nghị trong bộ veste nữ màu xanh sẫm, áo sơmi trắng; còn ông Nicolas Sarkozy mặc veste xanh đậm, sơmi xanh, cà vạt sọc xám. Một trùng hợp thú vị là khi rút thăm chỗ ngồi, ông Sarkozy ngồi bên phải, bà Royal ngồi bên trái. Tả hữu phân minh! Tại một số nơi như Tòa hành chính quận 3, người ta còn trang bị màn ảnh lớn cho nhiều người theo dõi, không khí chẳng khác trận chung kết Cúp bóng đá thế giới Pháp - Ý trước đây. Sau cuộc đấu khẩu truyền hình này, không ít người phán kết quả hòa, dù cũng có “cú húc đầu của Zidane”, đó là khi bà Ségolène Royal nổi nóng! |
