Dù đã có rất nhiều cố gắng nhưng việc giải ngân vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) của Việt Nam vẫn còn khá chậm. Đây tiếp tục là một mối quan ngại lớn được đại diện các nhà tài trợ nhắc lại tại Hội nghị CG giữa kỳ. Như một hệ quả, việc triển khai vốn ODA chậm chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển của Việt Nam.
Giải ngân thấp ảnh hưởng đến tăng trưởng
Cuối năm ngoái, Hội nghị chính thức các nhà tài trợ đã cam kết tài trợ cho Việt
Theo Bộ KH - ĐT, trong 5 tháng đầu năm 2007, nguồn vốn ODA mà các nhà tài trợ cam kết đã được hợp thức hoá trị giá 1,2 tỷ USD và giải ngân đạt hơn 700 triệu USD. Dự kiến cả năm đạt 1,9 tỷ USD. Con số này tăng đáng kể cho thấy kết quả từ những nỗ lực của Việt Nam trong việc quản lý ODA. Tuy nhiên, các nhà tài trợ vẫn mong muốn một kết quả tốt hơn và tiếp tục thúc giục Việt Nam cải thiện tình hình này. Và Việt
 |
| Vấn đề giải ngân ODA chậm tiếp tục được đề cập ở CG lần này. (Ảnh: Phước Hà) |
Nhóm 5 ngân hàng phát triển bao gồm Ngân hàng Thế giới, Ngân hàng phát triển Châu Á, Cơ quan Phát triển Pháp, Ngân hàng tái thiết Đức và Ngân hàng hợp tác phát triển Nhật Bản - những nhà tài trợ chiếm đến 80% nguồn vốn ODA tài trợ cho Việt Nam cho rằng, sẽ gặp khó khăn trong việc đưa ra các cam kết viện trợ mới khi mà tiến độ giải ngân rất chậm so với cam kết.
Mới đây, một nghiên cứu của Tổ công tác ODA của Chính phủ cũng chỉ rõ vấn đề này và xem đây như một vòng "luẩn quẩn" phát sinh từ việc giải ngân ODA chậm. Cụ thể, khi các dự án ODA chậm trễ, mức độ giải ngân thấp hơn. Điều này khiến nảy sinh hai vấn đề, thứ nhất là vốn đầu tư cho phát triển giảm xuống, không đạt như dự kiến; thứ hai khi nguồn vốn hiện tại không được sử dụng đúng cam kết các nhà tài trợ sẽ cam kết thấp hơn cho những kỳ tiếp theo. Cả hai yếu tố này tất yếu sẽ khiến tốc độ tăng trưởng không đạt kế hoạch và có thể bị giảm sút. Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội vì thế sẽ bị ảnh hưởng.
Quyền giám đốc Ngân hàng Thế giới tại Việt
Cải thiện nhỏ sẽ mang lại hiệu quả lớn
Trong kế hoạch phát triển kinh tế 2006 - 2010, vốn ODA là một nguồn ngoại lực quan trọng. Dự kiến, mức vốn ODA cần giải ngân lến đến 11 tỷ USD và để có được mức giải ngân này phải có cam kết 19 - 21 tỷ USD. Trong đó nhóm 5 ngân hàng phát triển tiếp tục duy trì vai trò quan trọng và cam kết hỗ trợ của nhóm 5 ngân hàng này dang tiếp tục tăng lên. Đặc biệt tập trung vàocác lĩnh vực cơ sở cho nền kinh tế như giao thông, năng lượng và chính sách xã hội.
 |
| Thành viên Chính phủ Việt Nam trao đổi với nhà tài trợ ở CG. (Ảnh: Phước Hà) |
Tuy nhiên, trong khi cam kết tiếp tục tăng lên thì tiến độ giải ngân chậm và có xu hướng đi xuống. Nghiên cứu của Tổ công tác ODA Chính phủ cho biết, tỷ lệ giải ngân dự án của 5 ngân hàng phát triển đã giảm từ năm 2004. Trong đó, 3 nhà tài trợ lớn nhất là ADB, JIBIC và WB vẫn còn thấp hơn tỷ lệ bình quân khu vực. Cụ thể, tỷ lệ giải ngân WB ở Việt
Có nhiều khuyến cáo đã được đưa ra nhưng một tính toán sau đây đủ cho thấy những thiệt hại từ việc chậm giải ngân và nhưng lợi ích có được khi tốc độ giải ngân được tăng lên.Trong nghiên cứu của Tổ công tác ODA cho thấy, chỉ cần tăng 1% giải ngân của nhóm 5 ngân hàng phát triển là sẽ có thêm 500 triệu USD vốn đầu tư cho giai đoạn 2006 - 2010, mỗi năm có thêm 100 triệu USD cho các dự án phát triển nhất là các dự án xoá đói giảm nghèo.
Trong khi đó, nghiên cứu của WB cho thấy, một dự án đầu tư với nguồn vốn 100 triệu USD đưa vào cơ sở hạ tầng sẽ có 210 ngàn người được đưa ra khỏi danh sách người nghèo. Nếu tăng giải ngân từ 10 - 20% có thể đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng thêm 0,3% trong vòng 5 năm.
Như thế cùng đủ thấy, việc chậm trễ các dự án ODA có hậu quả ra sao và việc tăng tốc độ giải ngân có ý nghĩa thế nào đối với sự phát triển. Chính vì vậy cũng dễ hiểu sự nóng ruột của các nhà tài trợ.
Việt
