Chiếm giờ “vàng” trên sóng VTV1, được nhào nặn qua bàn tay dàn dựng của vị đạo diễn tên tuổi Mai Hồng Phong, huy động dàn diễn viên trẻ tuổi có cả tài lẫn sắc..., vậy nhưng 25 tập phim “Vòng nguyệt quế” dù mới chỉ công chiếu phân nửa đã vấp phải nhiều ý kiến phản ứng mạnh mẽ từ phía các nhà chuyên môn cũng như khán giả...
Vì sao chưa thuyết phục?
“Tôi phải có thuốc mới có cảm xúc sáng tác, mới thỏa mãn được tôi, thỏa mãn được ông và tất cả bọn họ...” - đây chỉ là một trong những câu thoại trên phim của nhân vật Hoàng Thái được xây dựng là một nhà thơ trẻ có tên tuổi nhưng lại sa ngã vào con đường nghiện ngập.
Mới nghe qua đã thấy giật mình bởi cứ theo cái lôgic ấy thì để làm được thơ, nhà thơ trẻ này phải tìm đến “nàng tiên nâu” và cái lý do được anh đưa ra ngụy biện là vì “tôi chỉ nghiện thuốc phiện chứ có... làm gì xấu đâu!!”.
Chưa bàn đến cái hoàn cảnh xô đẩy Thái vào con đường tệ nạn hay tài năng thiên phú của anh nhà thơ này đến đâu, riêng việc khắc họa hình ảnh một cây viết đương đại với lối sống tự do buông thả chắc hẳn khiến nhiều người trong giới văn nghệ sỹ chạnh lòng, còn các bạn trẻ đang ngấp nghé trước ngưỡng cửa văn chương cũng không khỏi hoang mang chấp chới.
Không chỉ vậy, diện mạo của nhà văn, nhà báo, dịch giả, nhà xuất bản... tất cả đều được khắc họa một cách phiến diện tạo nên một bức tranh có phần xám xịt méo mó: cô nhà văn trẻ Đông Bích kiêu căng ngạo mạn với lối sống bản năng bốc đồng, người có học thức học vị như dịch giả uy tín Phan Long lại chuyên lừa đảo tình cảm và làm đau khổ không ít cô gái trẻ, nữ nhà báo trẻ Hạ Liên thủ đoạn mưu mô thì sa lầy trong vòng luẩn quẩn ghen tuông ái tình...
Thậm chí cả nhân vật được kỳ vọng sẽ gỡ gạc và tạo nên điểm sáng cho bộ phim như doanh nhân Quang cũng không đủ xông xáo, năng động và bản lĩnh để thuyết phục người xem. Bởi vậy nên ngay cả việc Hân vốn không ưa mẫu người chân chất lại từ bỏ hai người đàn ông: thông thái như Long và đáng yêu như Thái để đến với Quang - vừa thiếu tinh tế, vừa yếu đuối - cũng bị đánh giá là phi lôgic.
Còn nhiều tình tiết không kém phần oái ăm khác như: Quang vốn chơi rất thân với Hân, qua lại nhà chơi thường xuyên, lại sắp sửa đi đến kết hôn với cô vậy mà anh không hề biết bố mẹ người yêu làm gì (công nhân viên chức hay kinh doanh tự do?), một chiến sỹ công an cho người vi phạm luật là một nhà thơ “xuất khẩu thành thơ” để chứng minh mình là nhà thơ rồi mới tha về, rồi lại lần nữa bảo lãnh anh nhà thơ này về địa phương cai nghiện với tư cách... người yêu thơ...v.v...
Về điều này, bản thân tác giả kịch bản văn học Hà Thủy Nguyên cũng thừa nhận: “Tư tưởng chung của tác phẩm khi bước lên phim thì nguyên vẹn, còn những chi tiết nhỏ lại có phần không giống với mong muốn ban đầu của tôi lắm.
Vậy nên mặc dù diễn viên Lâm Tùng (vai Quang) đã cố gắng hết sức nhưng vẫn không giống với nhân vật của tôi, nhiều nhân vật vào vai giới văn nghệ sỹ cũng không đúng lắm về cử chỉ, cách diễn xuất, phong thái...”.
Âu đó cũng là một cách giải thích, song hình như chưa đủ sức kéo các hình tượng trên lại gần người xem bởi dù diễn viên có diễn hay đến mấy, đạo diễn có tài ba đến mấy mà kịch bản chưa bám sát thực tiễn thì rõ ràng khó mà lấy được sự đồng tình của số đông khán giả.
Hóc vì cầm nhầm... “chìa khóa”?
Nếu đã từng xem Mai Hồng Phong dựng Đèn vàng, Cô gái đến từ Bangkok hay Luật đời... hẳn nhiều người không khỏi tiếc cho vị đạo diễn này. Mặc dù xem phim cũng có thể thấy anh đã rất tận tâm trong từng cảnh quay, khuôn hình song rất tiếc phim lại không “trôi” như mong đợi.
Như lời tâm sự thẳng thắn của đạo diễn Khải Hưng: “Tôi nghĩ anh ấy đã cầm nhầm và mở nhầm một chiếc chìa khóa khiến mình bị hóc mà không thể xử lý được. Giả sử là tôi, tôi sẽ từ chối kịch bản này vì nó không hợp tạng với mình. Thú thực tôi xem phim này cũng không thích chút nào, có cảm giác như nhai phải cơm sượng vậy!”.
Cũng theo đạo diễn Khải Hưng, những gì phản ánh trên phim chưa đi vào thực tế bởi hình như tác giả mới chỉ ngồi một chỗ tưởng tượng ra và viết chứ chưa cất công tìm hiểu kỹ đời sống của giới cầm bút, vậy nên kịch bản đôi chỗ còn bộc lộ sự non kém và chưa đến nơi đến chốn.
Ngay như cách đối thoại trên phim cũng rất giả và già như kiểu “nhét” vào mồm những người trẻ các câu thoại, cả cách cư xử cũng giống như người thuộc lứa tuổi U35 - 40 chứ không còn trẻ trung như thế hệ 8X, lẫn khi bàn luận thô tục đến vấn đề nhạy cảm như tình dục: “Tình dục với em là... rất đẹp! (nhân vật Hân)”.
Công bằng mà nói, bên cạnh vầng ánh hào quang mà người ta vẫn nhìn thấy ở giới văn nghệ sỹ, đâu đó vẫn có một bộ phận những người cầm bút trẻ thiếu bản lĩnh và chưa có tâm song chắc chắn đó không phải là tất cả.
Dĩ nhiên không thể lúc nào cũng để khán giả “ăn bánh vẽ”, nhưng vấn đề là tác giả đã không đưa ra được góc độ khai thác cũng như cách giải mã hợp lý nên không nhận được sự đồng cảm từ phía người xem cũng là điều dễ hiểu.
Đơn cử như cách xây dựng bố cục bộ phim, giá như người viết biết đan cài hai mảng đen - trắng, xấu - tốt lẫn lộn nhau thì sẽ thuyết phục hơn việc xuyên suốt mười mấy tập toàn thấy phơi bày thủ đoạn, âm mưu, giả dối.... rồi kêu gọi mọi người hãy xem hết 25 tập phim đi, càng ngày càng khởi sắc và sáng sủa hơn đấy!
Có không ít ý kiến la ó phản hồi từ phía khán giả, thậm chí có người còn gửi hẳn thư yêu cầu Đài THVN dừng phát sóng bộ phim này, tuy vậy đạo diễn Khải Hưng khẳng định phim sẽ tiếp tục được phát sóng hết 25 tập bởi “không thích không đồng nghĩa với bộ phim này sai, sai thì đã không được duyệt và phát sóng”.
Tuy nhiên âu đây cũng là bài học nhắc nhở các nhà làm phim VFC cần cẩn trọng hơn trong khâu lựa chọn và thẩm định kịch bản sao cho đáng đồng tiền bát gạo, nhất là với những bộ phim dài tập.
